Gjurmëve të kolosit Tetovar - Mehmet Pashë Deralla

Ismail Arsllani

doi:10.58923/diskutime.v7i23.543

Authors

Ismail Arsllani

DOI:

https://doi.org/10.58923/diskutime.v7i23.543

Abstract

Following back in time the paths of life and national activity of the Albanian colossus, the impassive patriot, the Pasha of Tetovo, Mehmet Deralla, with many military rankings on his shoulders such as general of the imperial army; securing the Prizren League conference with soldiers; the stay in Baghdad, going back to Thessaloniki, throwing down the Ottoman uniforms, taking the post of First Minister of War in the government of Ismail Qemali; as well as the following vicious ties until his imprisonment by Serbian-Bulgarian forces, with his son Halim, and other very important historical events; we came to the "confessions" of one of Halim Bey Deralla's daughters, Emine Deralla, who has donated authentic memories to these events over the years, as the most precious testament to her nephew Ervin Pilku, who currently lives and works in New- York. A long promise to find out some "details" from the life and activity of Mehmet Pashë Deralla, which have been heard from Ervin Pilku in his early years, was recently built thanks to an electronic correspondence between Tetovo-New York line. During the correspondence we learnt that the Ervin Pilk's family with reservation takes reports from some of today's historians about a part of Mehmet Pashë Deralla's life. This is especially true regarding some facts that are being distorted or given a dramatic dimension.

Keywords:

Mehmet Deralla, General, Baghdad, Thessaloniki, Halim Deralla, Emine Deralla, Ervin Pilku

Downloads

Download data is not yet available.

References

Gazetar shumëvjeçar dhe publicist nga Tetova, autor i disa shkrimeve për Mehmet Pashë Derallën dhe anëtarët e tjerë të kësaj familjeje të madhe patriotike dhe atdhetare, si dhe të disa librave monografike për Tetovën dhe personalitetet që kanë vulosur jetën e shqiptarëve ndër shekuj në këtë qytet dhe në mbarë hapësirën shqiptare.
Kush është në të vërtetë, Ervin Pilku, që na i kujton këto ngjarje të së kaluarës? U lind më 8 qershor 1973, në Tiranë. Ka të gjallë prindërit, nënën Mirvjena Deda-Pilku dhe babanë Nexhat Pilku. Në fëmijëri, ka jetuar me prindërit, gjyshen Emine dhe gjyshin Adem Pilku, në një apartament të vogël në Tiranë, tek zona ku quhej “21 Dhjetori”. Ka mbaruar tetëvjeçaren tek `Alqi Kondi`, dhe pastaj Shkollën e Mesme Elektronike. Ka filluar studimet në vitin 1991 në Universitetin e Tiranës, në Degën e Elektronikës. Në fillim të vitit 1993, i ati i tij, Nexhat Pilku, u dërgua si diplomat në Ankara, në postin e Sekretarit të dytë të Ambasadës së Shqipërisë në kryeqendrën e Turqisë. Ndërkohë, Ervini u transferua në Middle East Technical University në Ankara për degën e elektronikës, ndërsa më 1995 ka shkuar në Nju-Jork. Atje ka diplomuar në Baruch College në vitin 2001 për administrim biznesi me specializimin për kapitalet financiare, në të cilin profil punon që atëherë. Tani është drejtor-manager tek Cantor Fitzgerald dhe drejton tregtimin global për borxhet fikse që quhen CLOs. Është martuar në vitin 2005 me Tracy Elizabeth Dudgeon. Kanë dy djem, Caelan Adam Pilku lindur në NY më 2008 dhe Oliver McKenzie Pilku më 2010.
Punimi është hartuar në mbështetje të një korrespondence që është zhvilluar ndërmjet autorit të këtij punimi dhe shtetasit të SHBA-së me prejardhje shqiptare, Ervin Pilku, nip i Emine Derallës, njëra nga vajzat e Halim bej Derallës dhe mbesë e Mehmet Pashë Derallës, sipas rrëfimeve të gjyshes Emine që i ka treguar nipit, për historinë e familjes Deralla. Biseda ndërmjet autorit dhe Ervin Pilkut është zhvilluar në fillim të muajit gusht 2016.
Mehmet Pashë Deralla ka shërbyer te Sulltan Hamiti. Ai shërbeu dy herë si komandant i garnizonit të Stambollit. Ishte një ndër gjeneralët e Oborrit dhe drejtonte një pjesë të trupës mbrojtëse të Pallatit Mbretëror në Top Kapi. Dokumentet për këtë janë në arkivat e Stambollit. Ish-historiani shqiptar, Zija Shkodra ka gjetur emrin e tij në fillim të viteve 1870, derisa ishte në Stamboll, me shumë urdhra të lëshuar për gardën, një pjesë e së cilës drejtohej nga Mehmet Deralla. Këtu është fjala për vitet 1877-1978.
Kur Emine Deralla-Pilku arriti në Tetovë, gjermanët e kishin kthyer shtëpinë në qendër komande. Pastaj liruan dhe mobiluan atë, duke ia kthyer asaj. Ajo jetoi aty bashkë me motrën Enisen, bashkëshortin Ademin dhe fëmijët e tyre deri në prill të vitit 1944, kur të gjithë për herë të dytë u dyndën për në Tiranë, ku edhe mbetën gjatë periudhës së komunizmit. Bashkëshorti i saj, Adem Pilku u dënua nga regjimi komunist me disa vite burg. Familja vuajti shumë pas burgosjes së Adem Pilkut, pasi që nuk kishte të ardhura për ekzistencë dhe as mbështetje tjetër materiale. Ndërsa i biri i Mehmet Pashës nga martesa e fundit, Gajur Deralla, pas dënimit me burg në ish- Jugosllavi, emigroi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Hysen Deralla u martua në Shqipëri, por edhe ai u dënua nga regjimi dhe bëri disa vite burg.

References

Gazetar shumëvjeçar dhe publicist nga Tetova, autor i disa shkrimeve për Mehmet Pashë Derallën dhe anëtarët e tjerë të kësaj familjeje të madhe patriotike dhe atdhetare, si dhe të disa librave monografike për Tetovën dhe personalitetet që kanë vulosur jetën e shqiptarëve ndër shekuj në këtë qytet dhe në mbarë hapësirën shqiptare.

Kush është në të vërtetë, Ervin Pilku, që na i kujton këto ngjarje të së kaluarës? U lind më 8 qershor 1973, në Tiranë. Ka të gjallë prindërit, nënën Mirvjena Deda-Pilku dhe babanë Nexhat Pilku. Në fëmijëri, ka jetuar me prindërit, gjyshen Emine dhe gjyshin Adem Pilku, në një apartament të vogël në Tiranë, tek zona ku quhej “21 Dhjetori”. Ka mbaruar tetëvjeçaren tek `Alqi Kondi`, dhe pastaj Shkollën e Mesme Elektronike. Ka filluar studimet në vitin 1991 në Universitetin e Tiranës, në Degën e Elektronikës. Në fillim të vitit 1993, i ati i tij, Nexhat Pilku, u dërgua si diplomat në Ankara, në postin e Sekretarit të dytë të Ambasadës së Shqipërisë në kryeqendrën e Turqisë. Ndërkohë, Ervini u transferua në Middle East Technical University në Ankara për degën e elektronikës, ndërsa më 1995 ka shkuar në Nju-Jork. Atje ka diplomuar në Baruch College në vitin 2001 për administrim biznesi me specializimin për kapitalet financiare, në të cilin profil punon që atëherë. Tani është drejtor-manager tek Cantor Fitzgerald dhe drejton tregtimin global për borxhet fikse që quhen CLOs. Është martuar në vitin 2005 me Tracy Elizabeth Dudgeon. Kanë dy djem, Caelan Adam Pilku lindur në NY më 2008 dhe Oliver McKenzie Pilku më 2010.

Punimi është hartuar në mbështetje të një korrespondence që është zhvilluar ndërmjet autorit të këtij punimi dhe shtetasit të SHBA-së me prejardhje shqiptare, Ervin Pilku, nip i Emine Derallës, njëra nga vajzat e Halim bej Derallës dhe mbesë e Mehmet Pashë Derallës, sipas rrëfimeve të gjyshes Emine që i ka treguar nipit, për historinë e familjes Deralla. Biseda ndërmjet autorit dhe Ervin Pilkut është zhvilluar në fillim të muajit gusht 2016.

Mehmet Pashë Deralla ka shërbyer te Sulltan Hamiti. Ai shërbeu dy herë si komandant i garnizonit të Stambollit. Ishte një ndër gjeneralët e Oborrit dhe drejtonte një pjesë të trupës mbrojtëse të Pallatit Mbretëror në Top Kapi. Dokumentet për këtë janë në arkivat e Stambollit. Ish-historiani shqiptar, Zija Shkodra ka gjetur emrin e tij në fillim të viteve 1870, derisa ishte në Stamboll, me shumë urdhra të lëshuar për gardën, një pjesë e së cilës drejtohej nga Mehmet Deralla. Këtu është fjala për vitet 1877-1978.

Kur Emine Deralla-Pilku arriti në Tetovë, gjermanët e kishin kthyer shtëpinë në qendër komande. Pastaj liruan dhe mobiluan atë, duke ia kthyer asaj. Ajo jetoi aty bashkë me motrën Enisen, bashkëshortin Ademin dhe fëmijët e tyre deri në prill të vitit 1944, kur të gjithë për herë të dytë u dyndën për në Tiranë, ku edhe mbetën gjatë periudhës së komunizmit. Bashkëshorti i saj, Adem Pilku u dënua nga regjimi komunist me disa vite burg. Familja vuajti shumë pas burgosjes së Adem Pilkut, pasi që nuk kishte të ardhura për ekzistencë dhe as mbështetje tjetër materiale. Ndërsa i biri i Mehmet Pashës nga martesa e fundit, Gajur Deralla, pas dënimit me burg në ish- Jugosllavi, emigroi në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Hysen Deralla u martua në Shqipëri, por edhe ai u dënua nga regjimi dhe bëri disa vite burg.

Following the path of the legendary – Mehmet Pashe Deralla

Authors

DOI:

Abstract

Keywords:

Downloads

References

References

Downloads

Published

How to Cite

Issue

Section

License

Similar Articles

rrethprojektit

About the Journal

mostviewed

Information

Language

Intelectual Rights

Similar Articles

Founder of the Ministry of War and new national Albanian era (Mehmet Pashe Deralla)

Mehmet Pashe Deralla – distinguished warfighter of the national renaissance period

With Ismail Qemali there was Mehmet Pashe Deralla

Patriotic activity of the minister of war, Mehmet Pashe Deralla

The legend of Mehmet Pasha Deralla

Persecution of the Deralla family from Tetova

Biografi e Mehmet Pashë Derallës, Ministër i parë i Luftës i Shqipërisë

Shedding light upon the figure of general Mehmet Pashe Deralla

The personality of Mehmet Pasha Deralla in the folk songs

The patriotic and intellectual role of Mehmet Pashë Deralla as a national, historical and cultural phenomenon