Deri tani ende nuk është shkruar historia e leksikografisë shqipe, e cila nga mosha i ka kaluar 300 vjetët. Disa shënime të hedhura andej këtej nëpër revista të ndryshme të kohës, edhe të gjitha së bashku, nuk e formojnë dot këtë histori. Ndërkaq, punirne të kësaj natyre, ku të vlerësohet trashëgim…

Pas çlirimit të vendit nga zgjedha nazi-fashiste më 29 nëntor 1944 dhe me fitoren e revolucionit popullor, i cili hapi faqen më të ndritur të historisë së popullit tonë, në Shqipëri u krijuan mundësi të pakufizuara për zhvillimin e përgjithshëm të shkencave. Gjatë këtij një çerek shekulli, si në çdo…

Historia e terminologjisë shqipe është e lidhur në mënyrë të pashkëputur me të gjithë historinë e zhvillimit të gjuhës sonë, si gjuhë e shkruar dhe si gjuhë kulture. Prandaj edhe historikun e kësaj fushe të shqipes mund ta ndjekim që në hapat e para që ka bërë gjuha jonë si gjuhë e shkruar. Kështu…

Dihet se historia e gjuhës është e lidhur ngushtë me historinë e shoqërisë, prandaj ligjet e zhvillimit të një gjuhe mund të kuptohen vetëm duke i parë në lidhje me historinë e popullit që e flet, i cili është krijuesi dhe bartësi i saj. Kështu p.sh. ndarja dialektore e gjuhës shqipe është pasojë e …

Fillimet e dialektologjisë shqiptare i gjejmë që në mesin e shekullit të kaluar, por gja të gjithë një shekulli ajo mbeti prapa, nuk mundi të zhvillohej as edhe në atë masë që a rritën disa degë të tjera të gjuhësisë sonë. Kjo prapambetje nuk kishte si të mos shkaktohej në kushtet e një shtypjeje t…

Puna, që lulëzoi me mundin e Rilindasve dhe vazhdoi më tej në hullinë e tyre, për të nxjerrë në dritë visarin leksikor të shqipes, për ta pastruar atë dhe për ta pasuruar e përsosur, ka qenë edhe hapi i parë i rëndësishëm për leksikologjinë e gjuhës shqipe. Kjo veprimtari, e drejtu- ar nga qëllime k…

Struktura gramatikore e shqipes është përshkruar kryesisht në gramatikat shkollore e joshkollore. Në këto gramatika është dhënë gjërësisht edhe struktura morfologjike e shqipes. Një punë e madhe është bërë sidomos në gramatikat e botuara pas çlirimit të vendit. Karakteristikë e përgjithshme e këtyr…

Një nga problemet më të rëndësishme të gjuhësisë shqiptare është edhe studimi i gjuhës sonë letrare kombëtare, i fillimeve të saj, i zhvillimit dhe i kristalizimit graduai të normave të përbashkëta në këtë gjuhë. Meqenëse tipari themelor i gjuhës së zhvilluar kombëtare është prania e një gjuhe letra…

Siç dihet, çështja e klasifikimit të foljevet në zgjedhime nuk ka gjetur ende një zgjidhje të kënaqshme në gramatologjinë e gjuhës shqipe. Arësyeja kryesore për këtë do kërkuar në vetë vështirësitë, që paraqit sistemi foljor i shqipes, i cili gjatë zhvillimit historik ka pësuar ndry- shime të mëdha …

Gjallërimi i studimeve shqiptare në lëmin e onomastikës është një nga shfaqjet e atij zhvillimi të gjithanshëm, që ka marrë gjuhësia jonë në përgjithësi në këta vjet pas çlirimit. Është e kuptueshme, që hapat për- para në këtë drejtim kërkojnë, nga njëra anë, vlerësimin e rezultateve të arritura der…

«Rregullat e drejtshkrimit të shqipes» në trajtë projekti, të hartua- ra nga Komisioni i drejtshkrimit pranë Institutit të historisë dhe të gju- hësisë, janë një kontribut i shquar në çësh'tjen e rijësimit të normës së shkruar të gjuhës sonë letrare. Ato janë fryti dhe kurorëzimi i përpje- kjeve të …

Ky artikull i gjuhëtarit rumun Gr. Brënkush përbën një përpjekje të re për të ndriçuar një problem kaq të ndërlikuar. siç është problemi i shpjegimit të lidhjeve gjuhësore shqiptaro-rumune në përgjithësi dhe i elementëve të përbashkëta leksikore në veçanti. Siç e sqaron vetë me anë të një shënimi, a…