Përmes këtij punimi, kam paraqitur shkurtimisht disa terma fetarë, të cilët, sipas mendimit tim, janë përkthyer gabimisht në shqip dhe po humbasin kuptimin e tyre thelbësor duke marrë një kuptim dytësor, madje në disa raste një kuptim krejtësisht të ndryshëm. Le të marrim si shembull fjalën “Haxh”:…

Në këtë artikull K. Biçoku ka trajtuar dy probleme kryesore: hapësirën gjeografike të zënë nga tokat etnike shqiptare në Mesjetë dhe kohën e emrit kombëtar mesjetar Arbër (Arbëri, Albani). Për problemin e parë, bazuar në të dhënat e burimeve historike, hartave të vjetra, gjuhësisë dhe arkeologjisë, …

Biblioteka Nacionale dhe Biblioteka e Ministrisë së Punëve të Jashtme të Italisë, që gjenden në Romë, janë relativisht të begatshme me materiale të botuara për të kaluarën e shqiptarëve si dhe të kaluarën e popujve jugosllavë kryesisht të kohës së re. Kontrollimi dhe shqyrtimi i këtyre materialeve…

Është thënë dhe është shkruar shumë herë se Sami Frashëri bën pjesë në mesin e dijetarëve më të njohur shqiptarë dhe ndërkombëtarë. Po ashtu, është thënë dhe është shkruar se Sami Frashëri ka shkruar shumë vepra, mbi 60 sosh, në shumë fusha (gjuhësi, leksikografi, histori, kulturë, dramë, islamologj…

Në historinë e studimeve të gjuhësisë shqiptare është krijuar një brez studiuesish me emrin e të cilëve janë të lidhura ngushtë dy rrafshe të zhvillimeve akademike dhe shkencore: ajo e mësimdhënies dhe ajo e kërkimeve shkencore. Nëse pararendësit e tyre të dijes albanologjike vinin kryesisht nga try…

Veprimtaria shkencore e profesor Xhevat Lloshit është e gjatë dhe e larmishme. Ai është personalitet i shquar i gjuhësisë shqiptare. Është pjesëmarrës në Kongresin e Drejtshkrimit (1972), leksikograf i shquar, emrin e të cilit e mbajnë shumë fjalorë, njohës i mirë i leksikologjisë dhe i shqipes stan…

Përmbajtje e shkurtër: Pastrimi i gjuhës nga fjalët e huaja dhe pasurimi i saj me fjalë vendi, është një çështje e rëndësishme për gjuhësinë. Shumë letrarë e gjuhëtarë shqiptarë janë përpjekur ta pastrojnë gjuhën shqipe nga përdorimet e panevojshme të fjalëve të huaja e njëherazi edhe ta pasurojnë m…

Të folurit njerëzor në një masë të madhe përbëhet nga gjuha metaforike. Studimet mbi metaforën si një mjet konjitiv për të konceptuar ngjarjet abstrakte dhe fizike përbëjnë një ndër tematikat më të nxehta në gjuhësinë bashkëkohore. Metafora si trop dhe mekanizëm që shërben për të formuar kuptime të …

Autori Leonard Dauti, studiues i njohur në fushën e gjuhësisë morfologjike, punonjës në Akademinë e Shkencave, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë, botoi në vitin 2021 monografinë “Gjedhet e eptimit foljor në gjuhën shqipe”. Studimi u diskutua, u analizua në redaksinë përkatëse të Institutit të pë…

Me profilin e tij kompleks Mario Roques (1875-1961) ka lënë gjurmë në disa disiplina, ndër të cilat spikasin filologjia e tekstit, gjuhësia romane, historia e gjuhës latine (latinishtja vulgare në veçanti), historia e teksteve më të hershme në disa gjuhë të Evropës. Rezulton një bibliografi e gjerë …

Më datën 10.5.2024, në sallën “Akademikët” u mbajt tryeza shkencore kushtuar filologut dhe albanologut frëng Mario Roques (1875-1961), si bashkëpunim mes Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë dhe Seksionit të shkencave albanologjike pranë Akademisë së Shkencave të Shqipërisë.