Në formimin e zhvillimin e mëtejmë të afërisë së veçantë të gjuhë- vet ballkanike, shqipja, me gjithë madhësinë numerikisht .të vogël të popullit (rreth tre milion frymë), zë një vend të rëndësishëm. Për këtë ka disa arësye të ndryshme. Së pari, shqipja paraqet një nga gjuhët më të lashta e më heret…

Problemi i rolit që luajti Lufta nacionalçlirimtare në zhvilli- min e letërsisë shqiptare pothuajse nuk është studjuar. Për rëndësinë e kësaj ngjarje historike në jetën e letërsisë është folur kalimthi në arti- kuj përkujtimorë ose në referate, kushtuar zhvillimit të letërsisë së sotme. 1 Sqarimi i …

Është tashmë një fakt i njohur që në gjuhën e sotme shqipe, për té shprehur kuptimin e kohës së ardhme, përdoren kryesisht1 dy tipa formasti analitike, që ndërtohen me anë të pjesëzës foljore -«do» dhe me anë të foljes «kam». Në tipin e parë pjesëza «do» ndiqet nga e tashmja e lidhores, të pajisur o…

Ndryshimet e mëdha social-ekonomike e ideo-kultürale të këtyre njëzetepesë vjetve të fundit në vendin tonë, që kanë ardhur si rezultat i fitores së revolucionit popullor dhe i thellimit të mëtejshëm të revolucionit ideologjik e kultural, k anë përmbysur e po përmbysin dita-ditës edhe mjaft norma, z…

Gjuha jonë e shkrimit ka hyrë në shekullin e pestë të jetës së sa] të dokumentuar. Në qoftë se këtë procès të pandërprerë zhvillimi do ta vështronim si «histori të gjuhës letrare shqipe», atëhere atë do ta ndanim në dy periudha të mëdha — në periudhën parakombëtare dhe në atë ko- mbëtare. E para për…

Formimi e ndërtimi i sistemit të tingujve dhe shkallët e ndryshme të ndërrimit fonetik, bashkë me strukturën morfologjike dhe me elementet kryesore të fjalorit, i kanë caktuar gjuhës shqipe që me periodën e saj prehistorike si dhe në rrjedhë të zhvillimit historik karakterin e saj të ve- çantë dhe i…

Problemet që lidhen me emërtimet e njerëzve sipas profesionit1, si çështje të leksikut dhe të f jalëformimit. gier më sot nuk janë bërë objekt i veçantë studimi në punimet tona gjuhësore. Fjalorët e ndryshëm dy- gjuhësh, të botuar para dhe pas çlirimit, i kanë pasqyruar emërtimet e njerëzve sipas pr…

Marrëdhënjet e poezisë së Serembes me folklorin, marrëdhënje që shtrihen pothuajse gjatë tërë zhvillimit të kësaj poezie, përbëjnë një Problem interesant, i dii deri më sot nuk është bërë objekt i një punimi të veçantë. Një meritë e padyshimtë e shkencës sonë të re letrare është vënja në dukje e ndi…

Gjuha, dhe veçanërisht leksiku, janë të lidhur drejtpërdrejt me veprimtarinë prodhuese të njeriut në të gjitha sferat e jetés së tij. Çdo ndryshim në jetën politike, ekonomike, shoqërore e kulturore të një populli pasqyrohet shpejt në gjuhë nëpërmjet leksikut. Leksiku ka veçorinë të gjendet më shumë…

Terminologjia tekniko-shkencore ka ecur shumë përpara gjatë kë- tyre 25 vjetve. Zhvillimi i pandërprerë i shkencës dhe i teknikës në vjpndin tonë, pra faktorë që është bërë zakon t'i quajnë jashtëgjuhësorë, e kanë pasuruar gjuhën tonë me fjalë-terma të sferave më të ndryshme të veprimtarisë. Një pje…

Zgjerimi i funksioneve shoqërore të shqipes, sidomos të shqipes së shkruar. dhe lulëzimi i letërsisë artistike në gjysmën e dytë të shekullit XIX shtruan një varg çështjesh të lidhura me gjuhën letrare kombëtare, ndërmjet tyre edhe çështjet e stilistikës, të cilat dalin në sipërfaqe dhe tërheqin vë…

Njëzetepesë vjetët e fundit mund të quhen me të drejtë etapa e afirmimit të shkencës sonë letrare si shkencë në kuptimin e plotë të fjalës, etapa e zhvillimit të vrullshëm të saj mbi një bazë krejt të re, mbi bazën e metodologjisë marksiste. Shkenca jonë e re letrare ka meritën që, duke kapërcyer ko…