Theofan Popa ka lindur më 3 nëntor të vitit 1914, në lagjen Kala të Elbasanit në një familje zanatçinjsh. Pasi përfundoi shkollën fillore Kostandin Kristoforidhi, me ndërhyrjen e atë Josif Mihalit mundi të sigurojë një të drejtë studimi për në Seminarin Teologjik “Joan Teologu” në Manastir. Pasi për…

Shfaqje të humanizmit kristian në tekstet biblike të 'Mesharit' të Gjon Buzukut (III) Me këtë shkrim përmbyllin triptikun tonë të studimeve mbi formimin teologjik-intelektual të Gjon Buzukut si autori i librit të parë shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023a/2024; 2026a). Një synim i tillë, sado i gu…

Pranimi i Islamit ndër popujt e Ballkanit, përfshirë shqiptarët, ndodhi kryesisht në mënyrë paqësore dhe u ndikua nga afërsitë kulturore, gjuhësore dhe fetare, më shumë sesa nga përdorimi i forcës. Prandaj, termi “pranimi i Islamit” është më i saktë se “islamizimi”, i cili shpesh bart kuptime histor…

Emri i tij i plotë është Ebu Abdullah Shemsedin, Muhamed, biri i Ebu Bekrit, biri i Ejubit, biri i Said Ez-Zur’i, më pas Ed-Dimeshki, i njohur si Ibën Kajim El-Xhevzijeh. Gjatë jetës së këtij personaliteti të ndriçuar të dijes dhe shkencave islame, nuk ka kaluar pa u vënë re numri i madh i dijetarëv…

Leximi dhe kuptimi i shoqërisë kryesisht varet nga mënyra se si e lexojmë dhe kuptojmë historinë e ideve dhe koncepteve intelektuale të asaj shoqërie. Dijetarët dhe veprat e tyre janë një shesh ku shpërfaqen transformimet ideologjike të shoqërisë përgjatë historisë. Në Perandorinë Osmane, dijetarët …

Diversiteti fetar mund të jetë burimi i konflikteve dhe dhunës. Qasje jo-ekskluziviste ndaj diverzitetit fetar e cila e mundëson justifikimin dhe njohjen e tjetrit fetar mund të shfrytëzohet si masa parandaluese e konflikteve fetare. Ky punim është strukturuar në dy pjesë kryesore. Pjesa e pare do t…

Jeta dhe vepra e Hafëz Ali Riza Ulqinakut (1855 – 1913) Në Ulqin, si krijues vlerash kulturore dhe shkollore përmendet hafëz Ali Riza Ulqinaku, i cili ka shkruar “Mevludin”. Në gjuhën shqipe e kanë shkruar “Mevludin”, edhe shkrimtarë shqiptarë, si Hasan Zyko, Ismail Floqi, Haxhi Çiçkaj, Avdullah Kon…

Për të kuptuar mendimin metafizik dhe teologjik të mendimtarëve humanistë islamikë, duhet të ndalemë në dy terma: falsafa dhe kalam. Falsafa (filozofia) ka qenë një lëvizje intelektuale në Islam, e cila solli personalitete si al-Kindi, al-Farabi, Ibn Sina (Avicena) dhe Ibn Rushd (Averroes). Falsafën…

Për të njohur një formacion politik dhe më pas për ta analizuar atë, në mënyrë të pashmangshme, atij duhet t’i njohësh ligjin, t’i analizosh mekanizmin që e ngriti dhe e administroi; me fjalë të tjera, duhet njohur si produkt juridik që ka dalë nga kancelaria e tij, i cili në të gjitha rastet rezult…

Filozofia islame dallon e veçohet prej gjithë rrymave dhe shkollave të shumta filozofike që kanë lulëzuar prej kohëve më të hershme deri në ditët tona. Dallohet, sepse shigjeta e saj magnetike orientohet nga Kurani fisnik, si libër i të vërtetave absolute e universale, dhe nga Hadithi – fjalët e vep…

Situata religjioze në botën e sodit karakterizohet me dy pika ekstremisht të kundërta me njëra tjetrën: nga njëra anë radikalizmi dhe fanatizmi luftarak- që nuk e ka për dert edhe vrasjen e njerëzve të pafajshëm në rrugë po edhe nëse i takojnë relgjionit të njëjtë, ndërsa nga ana tjetër neglizhenca …

Studimet gjuhësore viteve të fundit janë shtrirë në sfera të ndryshme. Në mesin e këtyre studimeve fatmirësisht ka hyrë edhe studimi i Kuranit Fisnik. Versionet e shumta të përkthimeve të Kuranit në gjuhën shqipe, të cilat janë mbi dhjetë, kanë ngjallur kërshërinë studiuesve të gjuhës dhe letërsisë …