Roli i mёsuesit tё arsimit parashkollor nё mёsimin e gjuhёs letrare shqipe-detyrё jo vetёm institucionale por edhe kombёtare

Abstract

Qёllimi i kёtij punimi shkencor ёshtё tё rivlerёsojё rolin qё ka mёsuesi i arsimit parashkollor nё mёsimin e gjuhёs letrare shqipe. Pas viteve 90, pёr shkak tё tranzicionit, tё emigrimit dhe migrimit tё popullsisё, mosrespektimit tё ligjit mbi gjuhёn standarde shqipe, situata gjuhёsore ёshtё bёrё kaotike. Nuk janё tё pakta rastet kur brenda njё situate ligjёrimore ndeshim fjalё dialektore, fjalё krahinore, fjalё tё huaja tё panevojshme por edhe ndёrtime sintaksore qё nuk i pёrkasin gjuhёs standarde shqipe. Nuk janё tё pakta edhe rastet kur fёmijёt e arsimit parashkollor shumё fjalё shqipe i zёvendёsojnё me fjalё tё huaja, si p.sh: ciao apo bye bye pёr mirupafshim; ok pёr nё rregull; hello pёr pёrshёndetje; good morning pёr mirёmёngjes etj. (Shkurtaj. Gj, 2015) Nё kushte tё tilla mёsuesi i arsimit parashkollor ka pёr detyrё tё tregojё profesionalizёm mbi ruajtjen dhe pёrdorimin e gjuhёs standarde shqipe, si njё detyrё jo vetёm institucionale dhe kulturore por edhe kombёtare. Si rezultat ky punim shkencor kёrkon tё vёrё nё dukje domosdoshmёrinё e njohjes sё gjuhёs standarde shqipe dhe rritjes sё kujdesit tё pёrdorimit tё saj (si gjuhё e folur dhe e shkruar) tek mёsuesit e arsimit parashkollor tё cilit ndikojnё drejtpёrdrejt nё zhvillimin e vetёdijes gjuhёsore tek fёmijёt e moshave tё vogla. Metodat e pёrdorura nё kёtё punim shkencor janё: induksioni, deduksioni, vёzhgimi, analiza pёrshkruese.