Leksiku i shqipes i Jeronim De Radës

Authors

  • EMANUELE GIORDANO

Abstract

Jeronim De Rada vlerësohet botërisht se i dha shtysën më të madhe zhvillimit të gjuhës shqipe në shekullin e 19-të. Ai është thuajse promotori apo krijuesi i Çështjes Shqiptare, si politiko-kombëtare, ashtu edhe gjuhësore-letrare. Është e vërtetë se shumë kohë përpara tij peshkopi Pjetër Budi (1566-1623), peshkopi Pjetër Bogdano (v. 1685) dhe shkrimtarë e patriotë të tjerë në Shqipëri, Michele Bellusci (i lartë) (shek. XVII-XVIII), peshkopi Domenico Bellusci. (1774-1833) dhe vëllezërit Rodot (shek. XVII-XVIII) në Kalabri, sac. Giorgio Guzzetta (1682-1757) në Siçili, kishin nxitur idenë e pavarësisë së Kombit Shqiptar, por fillimi i vërtetë i zgjimit të përgjithshëm të ndërgjegjes kombëtare shqiptare, që arriti kulmin me pavarësinë politike dhe kulturore të Shqipërisë, në ditën historike të 28 nëntorit 1912, është rezultat i veprimit të qartë, të gjerë, konkret dhe efektiv të De Radës 
Nga S. Demetrio dhe Napoli ai drejtoi këtë lëvizje atdhetare-letrare në Itali dhe jashtë saj. Revistat që ai themeloi dhe drejtoi: "L'Albanese d'Italia" fillimisht (1848), "Fjamuri Arbrit" më pas (1883-1887) dhe veprat e tij letrare jo vetëm që nxitën këtë rizgjim, ringjallje, por kontribuan në rrënjosjen në shpirtrat e të gjithëve Shqiptarëve dashurinë për vendin dhe gjuhën, prej të cilës ai arriti të shpëtojë një pjesë të mirë të trashëgimisë leksikore.

Keywords:

De Rada, Leksikologjia, GJuha Shqipe

Downloads

Download data is not yet available.

Published

2022-02-13

How to Cite

GIORDANO, E. (2022). Leksiku i shqipes i Jeronim De Radës. Shêjzat, 8(7-10), 270–274. Retrieved from https://albanica.al/index.php/shejzat/article/view/387

Issue

Seksioni

Artikuj