Sami Frashëri për vrasjen e Mehmet Ali Pashës

Abstract

Për vrasjen e M. Ali Pashës, Sami Frashëri ka shkruar se shkak i kësaj tragjedie është kryesisht heroizmi i malësorëve dhe fakti se M. Ali Pasha nuk i kishte marrë parasysh kundërshtimet e tyre dhe nuk kishte vepruar me kujdes. Sami Frashëri e kundërshton vlerësimin që malësorët veprojnë në Gjakovë të jetë një kryengritje mbarëshqiptare e drejtuar drejt Perandorisë.
Siç shihet nga këto dokumente, Samiu i jep lexuesit turk një vizion të qartë për gjendjen reale në krahinat shqiptare. Ai akuzon Mehmet Ali Pashën për pakujdesi dhe përpiqet të arsyetojë për veprimin e shqiptarëve zemërimin e tyre që shprehën ndaj Ali Pashës. Në të njëjtën kohë përpiqet të shprehë qëndrimin e Lidhjes Shqiptare duke u përpjekur të mbrojë territoret shqiptare duke përdorur forcën. Shtetet fqinje po përpiqeshin t'i merrnin këto rajone bazuar në bekimin që ata bënë në Kongresin e Berlinit. Ai kritikon Perandorinë Osmane për gjendjen e mjerueshme të shqiptarëve dhe për shitjen e territorit shqiptar për interesa të përkohshme.