Prania e popullsisë shqiptare në hapësirën gjeografike të Dardanisë /Kosovës dhe Maqedonisë Veri-Perëndimore/ gjatë mesjetës para pushtimit të Perandorisë Osmane të Ballkanit

Autorët

  • Iljaz Rexha

DOI:

https://doi.org/10.63161/so.vi7.5614

Abstrakt

Artikulli trajton praninë e popullsisë shqiptare në zonën gjeografike të Dardanisë, e cila përfshin rajonet e Kosovës dhe Maqedonisë Veri-Perëndimore, gjatë periudhës mesjetare deri në pushtimin e Ballkanit nga Perandoria Osmane. Studimi fokusohet në burime dokumentare historike nga shekujt 13-16 që dëshmojnë ekzistencën e vendbanimeve dhe popullsive shqiptare para pushtimeve osmane. Burimet përfshijnë harta gjeografike antike mesjetare dhe gjetje arkeologjike. Territori, në lashtësi, ishte pjesë e Mbretërisë Dardane, e cila u krijua nga fisi dardan me origjinë ilire, i konsideruar si paraardhës i shqiptarëve. Shteti kishte strukturat e tij politike, administrative dhe ushtarake dhe monedhën e vet. Pas rënies nën sundimin romak në vitin 44 pas Krishtit, Dardania pësoi ndryshime të ndryshme administrative. Artikulli thellohet më tej në ndikimin e migrimeve dhe pushtimeve të ndryshme në popullatën shqiptare, duke theksuar qëndrueshmërinë e tyre ndaj romanizimit dhe asimilimit.

Fjalë Kyçe:

Popullsia shqiptare, Dardania, Perandoria Osmane

Downloads

Download data is not yet available.

Referencat

  1. A. Vukičević,Dalmacija i arbanaški jezik,Staro-hrvatska Prosvjeta, br,1, Knin, 1985, 42,

  2. Adem Handzić, Nekoliko vijesti o Arbanasima na Kosovu i Metohiji, sredinom XV vijeka. Simpozijumi për Skënderbeun, Prishtinë, 1969, 201-209.

  3. Al Idrisi, La Geographie de Idrisi, 1O99' 1152. Kitab Nus'het al Mushtak fi Ihtirak al Afak. kopia, IRCICA Library, Istanbul, 1980, 897-920.

  4. Alain Ducellier, Les Albanais ont-ils envahi le Kosovo ? Extraits, Revue des AAFA, des vep. cit. Lemonde, nr. 5-6, prill, 1981. Revue, L'Albanie, vol. 2. (nr.13), Paris, juin 1981, 10-14.

  5. Alain Ducellier, Les Albanais ont-ils envahi le Kosovo?, Extaits Revue des AAFA- Michel Aabin, Du Mythe Serbs au nationalisme Alabanais, Lemonde, nr. 5- 6, Paris, prill, 1981. Revue L'Albanie, vol. 2. (nr.13), Paris, juin 1981, 10-14. Skënder Anamali, Nga Ilirët tek Arbërit, Kuvendi i Studimeve Ilire, Tiranë, 1974, vëllimi II, 30-34

  6. Alain Ducellier, Revue des AAFA, vep. cit. Lemonde, prill, 1981. Revue, L'Albanie, vol. 2. (nr.13), Paris, juin 1981, 10-14.

  7. Aleksander Stojanovski, Makedonija na turskoto srednovekovie od krajot na XIV I počekokot na XVII vek, Skopje, 1989,443.

  8. AL-Idrisi, La Geographie de Idrisi, 1099- 1165. Kitab Nus'het al Mishtak, fi Ishtirak al Afak, kopia IRCICA Library, Istanbul, 1980, 897-920.

  9. Alojz Benac, Protoiliri i Praiiliri, Simpozijum, o srednjevjekovnom katunu, Sarajevo, 1967.

  10. Anton Mayer, Die sprasche der alten illyrier,Band I, Wien, 1957, p.77-78.

  11. Ata Türk Kıtaplıgı. Muallım Cevdet evrakası Evkaf Tapu defteri, No.117, sene 1444’1446. Olga Zirojević, Ismail Eren.Popis oblasti Kruševca, Toplice, vep. cit, 382'405.

  12. Ata Türk Kıtaplıgıö Muallım Cevdet Evkaf ve timar defteri, No. 0117, Olga Zirojević- Ismail Eren, vep. cit. 382-85.

  13. BBOA. TD, No, 28. TD.No.133. TD. No. 234. TD. No. 368. TD. No. 495.

  14. BOA Tapu Tahrir Defter-I Eami-i voynugan, No. 21. TD. No. 74,sene, 1486.

  15. BOA Tapu Defteri, No. 368.TD.No. 495.

  16. BOA Tapu defteri. No. 386.

  17. BOA Tapu Kadastro Arşıvı, Ankara. Defter-i mufassal-i liva-i Prizren. No.55.

  18. BOA, Defter- i mufassal- i Vilayet-i Vilk. Sene, 1455, No. 2M. Oblast Brankovica, knjiga 1-2, Sarajevo, 1972. A. Handžić. Nekoliko vijesti o Arbanasima na Kosovu i Metohiji, sredinom XV vijeka. Simpozijumi për Skënderbeun, Prishtinë, 1969, 201-209.

  19. BOA, Defter-i mufassal-i liva- i Niş. No. 27, sene 1494. TD. No. 179. TD. No. 567.

  20. BOA, Defter-i mufassal-i vilayet-i Vilk, No. 2m.OB. Opširni popisni katastar iz 1455.23-28.

  21. BOA, Muhasebe-i Vilayet-i Rumeli timar defteri, No. 167, 937/1530. II. Vilçiterin, Prizren, Alaca Hisar ve Hersek Livalari,Dizim ve Tipkibasim, Ankara, 2004.

  22. BOA, Muhasebe-i Vilazeti-i Rumeli defteri, No.167, sene, 1530. p. 172.

  23. BOA, Rumeli defteri, MAD, No. 12, sene 1451-52.

  24. BOA, Rumeli Timar defteri, No.7. p. I5-50.

  25. BOA, Rumeli Timar defteri. TD. No.167. p. 493-449. TD. No.179. TD.No. 567.

  26. BOA, Taapu defteri, No. 16 dhe TD, No. 22. I. Rexha, Vendbanimet dhe popullsia, vep.cit. 325 dhe 394.

  27. BOA, Tapu defteri, No. o4, sene, 1467. Turski dokumenti, Vol. I. Shkup, 1971, 431.

  28. BOA, Tapu tahrir maliye D. No 28. Ilijaz Rexha, Regjistrimi i vendbanimeve në Kazanë e Novobërdës, vep. cit 12o.

  29. BOA, TD. MAD. Rumeli Defteri, No. 12, Sene, 1451-1452, Vilayet-i Üsküp, Vilayet-i Kalkandalen, vilayet-i Yeleç, vilayet-i Vilk, ve Vilayet-i Arnavud.

  30. BOA, TD. 04, Turski dokumenti, Vol. I. vep. cıt. po aty.

  31. BOA, TD. Maliye defteri .No. 25. Iljaz Rexha, Rrgjistrimi, vep.cit. 47- I75

  32. BOA, Timar Evkaf defteri, No.0117.Olga Zirojević' Ismail Eren, vep.cit. 386.

  33. BOA. Tapu defteri. No. 9. Iljaz Rexha . Onomastika mesjetare, vep.cit.144’145.

  34. BOA. Ata Türk Kıtallığı. Muallim Cevdet varakasi . Tapu Evkaf ve Timar deftri No. 0 117.

  35. BOA. Defer-I liva- i Nış, No. 27, sene .1494.

  36. BOA. Defter-i Esami-i voynugan-i liva-i Küstendıl, No. 21, sene, 1486, p.186.

  37. BOA. Defter-I mifassal-i liva’-i Hisar, No.179, p-121.TD.No. p. 111.

  38. BOA. Defter-i esami-i voynugan-i liva-i Küstendıl. No. 21. sene, 1486.

  39. BOA. Defter-i esami-i voynugan-i liva-i Küstendıl. No. 21. sene, 1486

  40. BOA. Defter-i Esami-i Voynugan-i liva-i Küstendıl. No.21. TD. No.74.

  41. BOA. Defter-i mufassal-i Vilayet-i Vilk. No 2M. Oblast Brankovića, Opširni katastarski popis iz,1455. p.299.

  42. BOA. Defter-i mufassal-i liva-i Prizren. No.368.

  43. BOA. Defter-i mufassl-i liva-i Alaca Hisar, No. 179. TD. No.567.

  44. BOA. MAD.No.544. Hazim šabanović, Krajište Isa-Bega Is'hakovića, Zbirni katastarski popis iz 1455, godine.OIS, u Sarajevu, 1964, 12 dhe 45.

  45. BOA. Muhasebe-i Vilayet-i Rum -Ili Defteri, vep.cit. 186-187.

  46. BOA. Muhasebe-i Vilayet-i Rum-Ili Defteri, No.197, II, sene,937-1530. Dizim-Tipkibasim, Aankara,2004, p.423.

  47. BOA. Rumeli defteri. MAD. No. 12. Tapu timar defteri. No.544. TD. No. o4.

  48. BOA. Tapu defter-i liva-I Niş , No. 27. Sene, 1494. TD. No. 179.

  49. Boa. Tapu Defter-i mufassal- i liva-i Sofya.TD. No.236. sene 915H/1544.p.538.

  50. BOA. Tapu Defteri, No. 368.TD.No. 495.

  51. BOA. Tapu defteri. No. 1048. sene, 1477. TD. No. 22. sene, 1478.

  52. BOA. Tapu defteri. No. 367.

  53. BOA. Tapu defteri. No. 368.

  54. BOA. TAPU defteri. No. 368.

  55. BOA. Tapu deteri.No. 179. TD. No. 567

  56. BOA. Tapu deteri.No. 179. TD. No. 567. Hauptman Gerba, Übersıcht Kaiserlischen, Kriegsschauplatzes in alt Serbien und Albanien, 1689, Wien, 1880.

  57. BOA. Tapu Kadastro Arşıvı, Ankara. Defter-i mufassal-i liva-i Iskenderiye, No.59.

  58. BOA. Tapu Kadastro Arşıvı, Ankara. Defter-i mufassal-i liva-i Iskenderiye, No.59.

  59. BOA. Tapu maliye deferi, No. 133. TD. No. 234.

  60. BOA. Tapu maliye deferi, No.28. Iljaz Rexha, Regjistri. i vndbanimeve. vep. cit. 40 175. TD. No. 133. TD. No. 234.

  61. BOA. Tapu maliye deferi, No.28. Iljaz Rexha, Regjistrimi i vndbanimeve në Kazanë e Novobërd.vep. cit. 40-175

  62. BOA. Tapu maliye deferi. No. 28. TD. No. 133. TD. No. 234.

  63. BOA. Tapu tahrir defteri No. 04. Sene, 1467. Turski dokumenti, Tom, I. Shkup, 1971. Turski dokumenti , Tom, II, Shkup, 1976.

  64. BOA. Tapu tahrir defteri. No. 74.

  65. BOA. Tapu tahrir-Defter-i mufassal-i liva-i Prizren. 368.

  66. BOA. Tapu tahrir-Defter-i mufassal-i liva-i Prizren. 368.

  67. BOA. Tapu timar Defter-i mücmel-i liva- i Pizren, No.92.

  68. BOA. Tapu timar defteri, No.404, s. 186. Muhasbe' i Vilayet'i Rum- Ili Deftri.II. vep.cit. p.87.

  69. BOA. Tau defteri, No, 2m. TD. No. 17. TD. MAD. No. 12M. Ata Türk Kıtaplığı. Muallım Cevdet varakası, Tapu Evkaf ve Timar defteri , No. 0117. Sene, 1444-1446.

  70. BOA. TD No, 55. TD, Icmal defter-i liva- i Alaca Hisar.

  71. BOA. TD. Defter-i mufssal-i liva-i liva-i Vilçiterrin No. 133, sene 1525.

  72. BOA. TD. MAD, No. 12. Turski dok. Vol. III, 100.Shkup. 1976/ BOA. No.04. Turski dok. Vol. I. 101 Shkup. 1971

  73. BOA. TD. No 28.

  74. BOA. TD. No. 1048.

  75. BOA. TD. No. 133.

  76. BOA. TD. No. 28. I. Rexha, vep.cit. 55-57.

  77. BOA. TD. No. 28. Iljaz Rexha. Regjistrimi, I vendbanimeve të Kazasë së Novobërdës. vep. cit. 56-57.

  78. BOA. TD. No. 2m, TD. No. O4. TD. No, 12M. TD. No. 21. TD. No. 27. Regjistra të shek 15.

  79. BOA. TD. No.234.

  80. BOA. TD. NO.28.

  81. BOA. TD. No.28. Iljaz Rexha. Regjistrimi i vendbanimeve dhe i popullsisë albane të Kazasë së Novabërdës sipas defterit të fundshekullit XV.Vjetari, nr.XXVII-XXVIII. Arkivi i Kosovës, Prishtinë, 2002. p. 40- 175.

  82. BOA. TD. Rumeli Timar icmal defteri.No 7.

  83. BOA. TKA.Defteri-i mufassal-i liva-i Vlçiterrin, No. 124.

  84. BOA. Tapu defter. No. 386. TD. No. 495. TD. No. 499.

  85. BOA..Rumeli Timar defteri, No. I67.

  86. BOA.Defter'i Esami-i voynugan-i liva-i Küstendıl.No. 21. TD. No. 74. sene 1486,

  87. BOA.Defter-i esami-i voynugan-i liva-i K Büstendıl ve Alaca Hısar ve Iznepol No. 21, sene. 1486.

  88. BOA.Defter-i esami-i voynugan-i liva-i Küstendıl ve Alaca Hısar ve Iznepol, No. 21, sene, 1486.

  89. BOA.Defter-I mufassal-I liva-I Priyren, No,368,

  90. BOA.MAD. Timar defteri, No. 16. TD. No,22

  91. BOA.MAD. Timar defteri, No. 16. TD. No,22 TD. No. 1048.

  92. BOA.Rumeli mufassal defteri, No. I2.

  93. BOA.Tapu Defter-i mufassal-i liva-i Sofya. No. 236, sene, 1544, p. 538.

  94. BOA.Tapu Defter-i mücmel-i liva-i Vilçiterrin. TD.No.22, viti 1487.

  95. BOA.Tapu Defter-i mufassal-i liva-i Vilçiterrin.No. 1048, sene, 1477.

  96. BOA.TD, Defter-i mufassal-i liva-i Vilçeterrin. No. 1048, sene 1477.

  97. BOA.TD. MAD, No 12. Sene, 1451-52. Defter-i mufassal-I vilayet-i Üsküp ve Kalkandelen,. Turski dokumenti, popsni defter, Vol. III, Shkup, 1976, 164-65.

  98. BOA.Tpu tahrir deferi. No.367.

  99. Burime I, Procopius. De aed. IV, 4.

  100. D. Barjaktarević, Toponimija sela Petnjika,Buletin i Muzeumit të Kosovës, XV-XIV, Prishtinë, 1987,253-254.

  101. D. Rendić- Miočevič. Ilirska onomastika. vep. cit. 20-25.

  102. David Lluka,Studime Gjuhësore, VI. Çështje të onomastikës historike shqiptare.Camaj-Pipa, Shkodër,2001, 17.

  103. Defter- i mufassal-i liva-i Vilçiterrin. TKA.

  104. Defter’i mufassal-i liva-i Iskendrriyye, No.17, sene, 1485, TD-MAD. No. 28, sene 1497-1498, Defter-i mufassal- liva- i Vilçiterrin No. 133.TD.

  105. Defter-i mufassal-i liva-i Prizren. No.0368.

  106. Defter-i mücmel-ı lıva-i Prizren, No.92. sene, 1518. TD.No.

  107. Defter-i mufassal-i liva- i Niş. No. 27, sene 1494. TD. No. 179. TD. No. 567.

  108. Defter-i mufassal-i liva-i Vilçeterrin, No. 124, sene, 1569/70. Ata Türk Kıtaplığı , Evkaf defteri, No. 0117, sene, 1467.

  109. Defter-i mufassal-i liva-i Vilçietrrin. TD. No, 234. Sene 1544.

  110. Dimitrije Bogdanović, Knjiga o Kosovu, SANU, Beograd, 1986. 50-80.

  111. Duje Rendić,’Miočević, Ilirska Onomastika na dalatinskim natpisima Ddalmacije, poseban otisak K. D.U. Ivan Lozica, Split, 1948, 18-20-

  112. e Novobërd.vep. cit. 40-175.

  113. E, Çabej, Hyrje në historinë e gjuhës shqipe, Prishtinë, 1970, 16.

  114. E.Çabej, Poblemi i vendit i formimit të gjuhës shqipe, vep. cit, 22.

  115. Edi Shukriu, Iliria, Revistë shkencore, Nr. 1-2. New York, 1999-2000, 7-8.

  116. Emil Čerškov, Rimski put- Scupi i stanica Viciana, Glasnik Muzeja Kosova i Metohije. br.VI, Prishtinë, 1961, 128. Claudio Ptolemeos Geographia III, Ravenatis Anonymi Cosmographia, Leipzig, 1940, 54.

  117. Emil Čerškov, Rimski put- Scupi i stanica Viciano, Glasnik Muzeja Kosova i Metohije,br.VI. Prishtina, 1961, 128.

  118. Enver Rexha, Historia e kishës dhe e monumenteve ortodokse në Kosovë, nga shek. XIV—XIX, nga historiografia serbe, Prishtinë, 2016 35-45. vep. cit. 40-45.

  119. Eqrem Çabej. Problemi i vendit të formimit të ghuhës shqipe. Kuvendi i parë i studimeve ilire II, Tiranë, 1972, 7- 22. Eqrem Çabej, Hyrje në Historinë e Gjuhës Shqipe, Tiranë, 1960, 2o-25.

  120. Fanula Papayoglu, Dardanska onomastika, Zbornik Filozofskog fakulteta, knjga, VIII. Beograd, 1964. P. 73-75. Dardanska Kraljevina, Godiišnjak, br. V, Sarajevo,, 1976. Z. Mirdita, Studime Dardane, vep.cit. 33-35.

  121. Fanula Papazoglu, Poreklo i razvoj ilirske države. Godišnjak, kniga V, Centar za Balkanološka ispitivanja, kniga 3, ANU, BiH, Sarajevo, 1967, 123-145.

  122. Fanula Papazoglu. Ilirska i Dardanska Kraljevina- Iliri i Albanci. SANU, XXXIX, Beograd, 1988 ,162-Edi Shukriu, Aspekte të historisë politike të Mbretërisë së Dardanisë, Buletini i Fakultetit Filozofik, nr. XXIV, Prishtinë, 1996, 19.

  123. Ferdinand Shevill, Ballkani, Sh.botuese UEGEN, Tiranë, 2002, 105-108.Miomir Jović, Istorija Srba, Priština, 1997, 85-90. Ferdinand Schevill, Balkkani, 80- 95. Georg Castelan, Histori e Ballkanit, Tiranë, 1991, 20-30.

  124. Ferit Duka, Shekujt Osmanë, në Hapësirën Shqiptare, Tiranë, 2009. Vështtrim rreth islamizimit të shqiptarëve të Maqedonisë ( shek. XV-XVI), në librin: Shqiptarët e Maqedonisë. Meshihati i BI.Shkup. 1994.Ottoman Conquest, at Kosova Monographic Survey. Published by Kosova Academy Sciences and Arts, Prishtnë, 2013, p.162-171

  125. G.Stadtmmuller, Foschungen zur Albanischen Fruhgeschichte, Wiesbaden, 1966, 14—151. Istorija naroda Jugoslavije. Knjga, II. Beograd.1973.

  126. Gasper Gjini, Skopska -Prizrenska Biskuija kroz stoljeća, Zagreb, 1986, 94-98. Ipeshkvia e Shkupit-Prizrenit nepër shekuj, Drita, Ferizaj, 1992, 93-96,

  127. Gasper Gjini, Skopsko-Prizrenska Biskupija, kroz stoljeća, Zagreb, Prishtinč, 1986., 99-100.

  128. George Ostrogorski , Historija Vizantije , Beograd, 1974, 250- 258 . Zef Mirdita, Studime dardane, Prishtinë, 1979, 105-115. Georges Castelan, Histori e Ballkanit, Tiranë, Tiranë, 1996, 15-30.

  129. George Ostrogorski, Historija Vizantije, vep. cit. 260. Oliver Jens Schmit, Kosova- histori e shkkurtër e një treve qendrore ballkanIke, Prishtinë, 2012, 35- 45. Neritan Ceka, Ilirët, Tiranë, 2005, 40-50. Kosova, dikur e sot, Beograd, 1973, 440-450. Zhan Klod Faverial, Historia e Shqipërisë, Tiranë, 2oo4, 150-155. Dr. Stjepan Antoljak, Samuilovata država, Shkup, 1969.

  130. Gjon Berisha, Diskriminimi dhe konvertimi i i shqiptarëve në Kosovë gjatë sundimit Nemanjid. Revista historike Kosova, 23-23, 2000-2001., Prishtinë,, =2003, 55—56.

  131. Gordana Spasovska-Dimitrioska, Grobot na pisarot od Stobi, Mcedonia acta archelogica, Nr.14, Mkedonsko Arheološko Društvo, Skopje.

  132. Hans Krahe, Lexicon altillyrischer personen namen, Heidelberg, 1929,18’20.

  133. Hauptman Gerba, Übersıcht Kaiserlischen, Kriegsschauplatzes in alt Serbien und Albanien, 1689, Wien, 1880.

  134. Hauptman Gerba, Übersıcht Kaiserlischen, Kriegsschauplatzes in alt Serbien und Albanien, 1689, Wien, 1880.

  135. Henrik Barić, Istorija Arbanaškog jezika, Sarajevo, 1959, 19-35. Hymje në Historinë, e Gjuhës Shqipe, Prishtinë, 1955,48-50.

  136. I. Ajeti, Studime gjuhësore në fushë të shqipes, I, Prishtinë, 1982,124.

  137. Iijaz Rexha, Onomastika Mesjetare Arbane në arealin e Dardanisë.Prishtinë. 2005, 121-127.

  138. Iljaz Rexha, Onomastika Mesjetare Arbane në Arealin e Dardanisë. SHTP.. Europrinty, Prishtinë. 2005.285-305.

  139. Iljaz Rexha, Vendbanimet dhe popullsia albane gjatë mesjetës në hapësirën e Maqedonisë së sotme ( sipas burimeve sllave dhe osmane). Gjurmime Albanologjike, Seria e shkencave historike,41-42, 2O11-2O12. Instituti Albanologjik, Prishtinč, 2012, 167-168.

  140. Iljaz Rexha. Vendbanimet dhe Popullsia Albane e Kosovës (Sipas defterëve osmanë të shek. XV). IHS. Ali Hadri, Prishtinë, 2016. Onomastika Mesjetare Arbane në Arealin e Dardanisë. Europrinty, Prishtinë, 2005. Regjistrimi i vendbanimeve dhe i popullsisë albane të Kazasë së Novabërdës sipas defterit të fundshekullit XV.Vjetari, nr.27-28. Arkivi i Kosovës, Prishtinë, 2002. 40-175. The Islamizaton proces of the Albanion population in Kosova and Macedonia ( Acording to the 15th-16th Centuries Ottoman Registers).International Congres on Islamic Civilization in the Balkans: 13-17 October 2010, Skopje-Shkup, Macedonia. Kosova Before and During the Ottoman Period of the XVth and XIV Centuries. Türk Tarıhınde Balkanlar-Balkans in the Turkish History. Sakarya Ünıversıtesı. Adapazar, 2013. Kosova Durig the Early Ottoman Period of the XV and XVIth Centuries. VIII. International Turcology Congres, 30 September- o4 October 2013.Book of papers VI. Published by MatbaaciliK San-Tic.Ltd. Ştı. Istanbul, 2014.

  141. J. G Von Han, Albanische, Studen, Jena, 1854.

  142. J. Ivanov, Aksios, Velika Vardar, Makedonski pregled, god. I, knjiga 3, Sofia, 1925.

  143. J. Ivanov. Bulgarski Starini iz Makedonija, Sofija, 1931, 38.

  144. J.G. Droysen, Das dardanische Fürstentum, Kleıne Schriften zur alten Geschichte I, 1983, 87.

  145. Jireček. Vep. Cit. knjiga I- 86-90, knjiga II, 35-45.

  146. Jokl. N. Studien zur Albanischen Etimologie Worteldung, Clase. Bd. 168.

  147. Jordan Ivanov, Bulgarski starini iz Makedonia, Sofia, 1931

  148. Jovan Cvijić, Naselja i poreklo stanovništva Srbije. Srpski Etnografski Zbornik, knjiga 1.Beograd,1902.

  149. Konstantin Jireček. Istorija Srba, Beograd, 1952,, knjiga I. 85-90. knjiga II, 34-40. Zbornik Konstatina Jirečeka, knjiga I. 1959, knjiga II. Beograd, 1962.

  150. Konstantin Jireček. Zbornik K.Jeričeka I-II. Beograd. 1962. p.147-48.

  151. Konstatin Jireček, Istorija Srba I, Beogad, 1952, 185-195.

  152. Konstatin Jireček, Istorija Srba Istorija Srba, I. Beograd. 1952. GDSS, Žitije, svetog Save, prvog arhipepiskopa srpskog, vol. VIII, Bgd. 150-160.

  153. M. Grković, Imena u Dečanskim hrisovuljama,Novi Sad, 1984.Rečnik imena kod Srba,Beograd, 1977.

  154. M. Tërnava, Popullsia e Kosovës gjatë shek. XIV-XV. Prishtinë, 1995. Shqiptarët në qytetet e Kosovës në shekujt XV-XVI. Stusime historike, nr. 2, Tiranë, 1979,, 105-145.

  155. M.Pavlović, Les traces des oronymes les plus anciens en Illyricum, Gjurmime Albanologjike, Fakulteti Filozofik i Prishtinës, 1966, 12-24.

  156. Miclosich Fr. Monumenta Serbica, Spiectantia historiam..Wien, 1585, 263.

  157. Mihajlo Dinić, Iz istorije Dubrovačkog Arhiva I, SAN, Zbornik za istoriju, jezik i kniževnost srpskog naroda, III, Odelenje, kniga XVII, Beograd, 1957, 29-40. M. Dinić. Za isttrijju rudarstva u sredjevekovnoj Serbiji i Bosni, kjiga II. Deo,Beograd, 1962, 29-95.

  158. Mihajlo Dinić, Iz Istorije Dubrovačkog Arhiva. Vep. cit. 29'-84.

  159. Mihajlo Dinić, Trepča u srednjem veku, Prilozi za književnost, jezik, istoriju,knjiga, XXXIII, sv. 1-2, Bgd. 1967, p.6.

  160. Mihajlo Dinić. Iz Durovačkog Arhiva. Vep. cit. 29' 40. M. Dinić. Za istoriju rudarstva. II, deo, vep.cit. 25’95.

  161. Mihajlo Dinić. Iz Durovačkog Arhiva. Vep. cit. 29' 40. M. Dinić. Za istoriju rudarstva. II, deo, vep.cit. 25’95.

  162. Milan Šufflay, vep. cit. 12-15.

  163. Milan Šufflay, vep. cit. 16-2O.

  164. Milan Šufflay. Biologie des Albanischen Volksstammes Ungarische Rundeschau für hıstorische und sozıale Wissenschaften, v Jahrgang, Heft, 12. Povijest sjevernih Arbanasa, Beograd, 1925, 50- 65. Historia e Shqiptarëve të Verut, Serbët dhe Shqiptarët, Prrishtinë, 1968, 30- 40.

  165. Miloš Milojević, Dečanske Hrisovulje, GSUD, knjiga 12, Beograd, 1880, 57-58.

  166. Miodrag Ppopović, Popis sela u srednjevekovnoj Srbiji, Godišnjak Skopskog Filozofskog Fakulteta, Skopje 1940. 58-59.

  167. Miodrag Ppopović, Popis sela, vep. cit. 64.

  168. Miodrag Ppović,popis sela, vep. cit. 62 .

  169. Nikola Šafarik, Hrisovulja cara Dušana, Sv. Manastir Arhangela i Gabriela u Prizrenu, 1438 god. GDSS. Vol.XV, Beograd, 1862, 292-295. Zdužbine Kosova, Spomenici. vep. cit. 362-65.

  170. Noel Malcolm. Kosovo. A Short History, First published 1988 by Macmillan, London, 1988, p.26-28.

  171. Olga Zirojevć- Ismail Eren , Popis oblasti Kruševca , Toplice i Dubočice za vreme vladavine Mehmeda II, 1444- 1446. Vranjski Glasnik, Vranje, 1968, 382-452.

  172. Ostroromisches Reich zu Justinians Zeit . Von Th. Henke- GOTHA JUSTUS Perhes, 1871

  173. P. Lemerle, Invasions et migrations das les Balkans depuis la fin de l'e e'poque romaine jusqu'an VIII e sie'cle. Revue historique, CCXI, 2, 1954. Skënder Anamali, vep. cit. 35-36. Selami Pulaha, Popullsia shqiptare e Kosovës, gjatë shek. XV-XVI, (Studime dhe dokumente), Shtëpia Botuese-8 Nëntori, Tiranë, 1983, 10,11.

  174. P. Skok. Etimološki riječnik hrvatskog ili srpskog jezika, Zagreb,1972, 47-48.

  175. P.Ilievski. Balkanološki lingvistički studiji, Skopje, 1984.

  176. Pavle Ivič, Milica Grković, Srpske Hrisovulje, Novi Sad, 1976.

  177. Plumb Xhufi, Heretikët shqiptarë, në Mbretërinë mesjetare serbe, në librin: E vërteta mbi Kosovën dhe shqiptarët në Jugosllavi, Tiranë, 1990, 102-104. Shqiptarët nën Mbretërinë serbe, në librn: E Vërteta mbi Kosovën dhe shqiptarët në Jugosllavi, Tiranë, 1994.

  178. Qemal Murati, Shqiptarët dhe Bllkani Ilirik në dritën e mrave të vedeve dhe të familjeve, Tetovë, 1999, 31-32.

  179. R.M. Grujić, Pološko -Tetovska Eparhija i Manastir Lešak, GSND, 12.Shkup, 1974.

  180. Salname-i Vilayet-i Kosova, Üsküp, 1986.

  181. Selami Pulaha, Popullsia Shqiptare e Kosovës gjatë shek. XV-XVI. 8 Nëntori,Tiranë, 1983. Defteri i Regjistrimit të Sanxhakut të Shkodrës, Tiranë, 1974. Qytetet e Rrafshit të Dukagjinit dhe të Kosovës gjatë gjysmës së dytë të shek. XVI, në dritën e regjistrimeve kadastrale osmane. Studime historike, nr. 4, 1980. P.183- 215.

  182. Sh. Sejdiu, Semantzëm, Bijelo u onomastici Dardanije, Zbornik IV, Jugolovenske onomastičke Konferencije. D. Milanovac , 9-12, Oktobar, 1985. botuar në Beograd, 1987, p.563. Rreth e timologjisë së hidronimit Vardar, Studime IV, 1997, ASHK, Prishtinë, 1998, p.162.

  183. Skënder Anamali, Kosova dhe trevat etnike në hapësirën e ish Jugosllavisë në mesjetën e herëshme. Çështja e Kosovës një problem historik dhe aktual, IHS.Priahtinë—IHS, Ttiranë, Simpozijum ,me 15-16, pril, 1993, p.31-32.

  184. Skender Gashi, Prania e etnosit shqiptar në Kosovë. Vep. cit. 64-68.

  185. Skënder Gashi, Prania, vep. cit. 66-68.

  186. Skender. Rizaj, Kosova Gjatë Shekujve, XV-XVI dhe XVII, Rilindja, Prishtinë, 1983. Disa të dhëna antrponimike e toponimike mbi popullsinë e Kosovës në shekujt XIV- XV, në dritën e burimeve osmane, në libr. Onomastika e Kosovës, Instituti Albanologjik. Prishtinë,1979.

  187. Stanoje Stanojević, Lična i mena i narodnosti u Srbiji srednjeg veka, Južni fillolog, knjiga, VII, Beograd,1927-29.

  188. Stanoje Stanojević, Lična i mena. Po atty.

  189. Stevan K. Pavlovitch, Serbia The History Behind the Name, London, 2001, 1-2. Tajar Zavalani Histori e Shqipënisë, Tiranë, ribotim, 1988.

  190. Stojan Novaković Stari srpski hrisovulji , vep. cit .9-12-Miloš Milojević, Dečanske hrisovulje, vep. cit. 58 60. Nikola Šafarik, Hrisovulja cara Dušana, vep. cit. 292-296. R. Ivanović, Dečansko vlastelinstvo,Istorijski časopis, Beeograd,1954, 173-220 . Zaužbine Kosova, spomenici i znamenja...vep. cit

  191. Stojan Novaković, Zakonski Spomenici srpskih država srednjega veka,Beograd, 1912- 423’24.

  192. Stojan Novaković, Stari srpski hrisovulji, ljetopisi, rodoslovi…. In Spomenik III, Beograd 1890, 9-10. Skënder Gashi, Prania e etnosit shqiptar në Kosovë, gjatë shek.XIII-XIV, në dritën e burimeve kishëtare serbe. Onomastika e Kosovës.Instituti Albanologjik, Prishtinë. 1979, 61-62.

  193. Stojan Novaković, Stari srpski hrisovulji , ljetopisi i rodoslovi, In Spomenik III. Beograd, 1890, 9-10. Skender Gashi, Prania e etnosit shqiptar në Kosovë gjatë shek. XIII-XIV, në dritën e burimeve kishtare sllave-serbe. Onomastika e Kosovës. Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1969, 61-62.

  194. Stojan Novakoviç, Zakonski spomenici srpskih država srednjega veka, Beograd, 1912, 430.-32. Skender Gashi, Prania e etnosit shqiptar në Kosovë. vep. cit. 62’64.

  195. Stojan Novaković, Zakonski Spomenici, SKA, Beograd,,1912, 697.

  196. Tapu Defter-i liva-i Niş, No. 27, sene 1497.

  197. Tapu Defter-i mufassal-i liva-i Alaca Hisar (Sanxhaku i Krushefcit ) TD., No. I79 dhe TD. No. 567. TD. No, 55. TD. No. 161. TD.No, 55.

  198. TKA, TD.Defter-i mufassal-i liva-i Iskenderiye, No.59.

  199. TKA. Defter-i mufassal-i liva-i Bosna.No.6

  200. TKA. Defter'i mufassal-i liva-i Iskenderiye, No.59. I. R. Onomastika mesjetare arbane, vep.cit.95.

  201. Turski dokumenti-Popisni defteri za Ohridski sandžak od 1589 gogine, Skopje, 1980.

  202. V. Cimohovski, Buletini i Univerzitetit shtetërorë, nr. 2, Tiranë, 1958, 47-48.

  203. V. Georgiev, Ilirët dhe fqinjët e tyre, Kuvendi i studimeve Ilire, I. Tiran, 1974, 56-58.

  204. V. Mošin, S. Ćirković. D.Sindik. Zbornik Srednjevekovnih ćiriličkih povelja i pisama. Istorijski Institut, Beograd, 2011.

  205. Van Wejk Madedeelingen der koninlijke Akademie van Wetten shappen Afteelung kunde. Deel 55, Serie A: nr.3, p. 68.

  206. Ylber Hysa, Shqiptarët, dhe të tjerët, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 2009, 120-22.

  207. Zadužbine Kosova, Spomenici i znamenja srpskog naroda, Prizren- Beograd, 1987, 312 -331.

  208. Zadužbine Kosova, Spomenici i znamrnja, vep. cit. 505-514,

  209. Zadužbine Kosova, Spomenıcı, Po aty, 332'360.

  210. Zbornik Konstantina Jirečeka, I, SAN, Posebna izdanja, Odelenje društvenih nauka, nova serija, knjiga 33, Beograd, 1959, 81

Shkarkimet

Botuar

2024-10-25

Si të Citohet

Rexha, I. (2024). Prania e popullsisë shqiptare në hapësirën gjeografike të Dardanisë /Kosovës dhe Maqedonisë Veri-Perëndimore/ gjatë mesjetës para pushtimit të Perandorisë Osmane të Ballkanit . Studime Orientale, (7), 1–35. https://doi.org/10.63161/so.vi7.5614

Numër

Nr. 7 (2023): Oriental Studies

Seksioni

Artikuj

Licenca

E drejta e autorit (c) 2023 Universiteti i prishtinës Fakulteti i Filologjisë Departamenti i Orientalistikës