Ky studim është pjesë e një projekti individual që po zhvillon dhe boton dora-dorës shkruesi i këtyre radhëve lidhur me ‘Mesharin’ e Gjon Buzukut si libri i parë i botuar shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023, 2024, 2025, 2026a – në shtyp, 2026b – në shtyp). Këtu kemi marrë në analizë çështjen e nd…

Në këtë punim kemi sjellë disa të dhëna të studiuesve të huaj dhe vendas, që janë marrë me trajtimin e çështjes së popullsisë së etnisë albane, studimet e të cilëve dëshmojnë se kjo popullsi ka jetuar gjatë mesjetës në arealin e Dardanisë edhe para pushtimi të Ballkanit nga ana e Perandorisë Osmane.…

Historia dhe jeta e ilirëve dhe e Ilirisë veçse nga autorët grekë e romakë u shkrua dhe u shqyrtua edhe nga autorë të tjerë, prejardhja e të cilëve shpesh nuk është ditur saktësishi'. Kjo ndodhte meqë ata shkruanin në gjuhën greke apo latine, pastaj biografia e tyre shpesh herë është e varfër dhe pa…

Fronti popullor dhe PKJ, duke u nisur nga mësimet e mark- sizmit mbi religiionin, nga rëndësia shoqërore e religjionit dhe veprimtarisë së kishës, nga karakteri i lidhmërisë së bashkësive fetare me shtresën borgjeze të Jugosllavisë së Vjetër, si dhe nga kushtet ekzistuese klasore qysh para luftës, m…

Që nga periudha antike dhe në periudhat e mëtejme historike Kosova shtrihet në udhëkryqin e dyndjeve e të ndikimeve që vinin nga Lindja dhe Perëndimi, herë pas here edhe nga Veriu dhe Jugu. Po ashtu, pozita e mirë gjeografike dhe pasuritë e mëdha natyrore të Kosovës mesjetare tërhiqnin vëmendjen e s…

Lëvizjet heretike -Bogomilët kishin rolin e vet të rëndësishëm në histori sidomos gjatë Perandorisë Bizantine dhe asaj Osmane. Bogomilët, kishin një përhapje të gjerë, dhe ishin bërë objekt i rëndësishëm i zhvillimeve historike duke kërcënuar hap pas hapi pushtetin e kishës së atëhershme katolike e …

Një pjesë e madhe e historisë së popullit shqiptar, sidomos porse e asaj pjese që gjallonte e që vazhdon të jetojë edhe sot në hapësirën etnolinguistike të tij në Veriun e Shqipërisë dhe në Kosovë është e pandashme nga historiku i kryqëzatave të kishës së Perëndimit kundër shkizmës ortodokse që kësa…

Partia Komuniste Jugosllave që nga formimi i saj kishte qëndrimin e vet ndaj shoqërive fetare. Gjatë periudhës së aktivitetit legal të PKJ-së, disa klerikë të shoqërive fetare në Kosovë përhapnin dhe propagandonin ide komuniste. Orientimi i tyre prokomunist ndihmoi në përhapjen dhe thellimin e ideve…

Me konsolidimin dhe forcimin e konceptit politik të shtetit komb,fillojnë edhe mosmarrëveshjet shqiptaro-greke. Shteti grek, filloi që të gjithë ortodoksët e Perandorisë Osmane ti konsiderojë si grek, e veçanërisht shqiptarët, të cilët për dallim nga sllavët, nuk kishin një Kishë të tyre ortodokse …

Ky punim trajton vlerën e regjistrave të parë të popullsisë osmane si një burim i rëndësishëm informacioni për historinë mesjetare të popullit shqiptar dhe të gjuhës shqipe. Siç dihet, në regjistrat osmanë zakonisht janë shënuar emrat e kryefamiljarëve ose beqarëve meshkuj e aty-këtu edhe femra, kur…

Andrea Zamamotich, njeriu më i pazakonshëm i Evropës së Mesjetës, që kishte arritur të depërtonte dhe të shkëlqente në majat e pushtetit kishtaro-diplomatik, duke mos hequr dorë nga idetë reformatore, përfundoi tragjikisht në burgun e Bazelit më 1484, pas konfliktit të hapur me Papën Sixtusi dhe me…

Tek fshati im, që ëmër Firmoz (Acquaformosa) ka ëmër që i qëndroj të parën herë Monasterit të Shën Mëris që thuhej Shën Mëria e Shën Leucio dhe pas fshatit, kur një ditë, perëndesha të Bisinjanit, Erina Kastriota-Sanseverino, mbesa të Janit, i biri të Skanderbegut, feudatare të Bragallës (Altomonte)…