Ky studim është pjesë e një projekti individual që po zhvillon dhe boton dora-dorës shkruesi i këtyre radhëve lidhur me ‘Mesharin’ e Gjon Buzukut si libri i parë i botuar shqip që njohim deri sot (Demiraj 2023, 2024, 2025, 2026a – në shtyp, 2026b – në shtyp). Këtu kemi marrë në analizë çështjen e nd…

Nëse fillimet e filologjisë shqipe mund t’i vendosim në vitin 1743, me zbulimin e ‘Mesharit’ të Buzukut prej Gjon Kazazit dhe riprodhimin prej tij të dy copave të tekstit në letrën dërguar Atë Gjergj Guxetës, veprimtaria e Mario Roques-it me hulumtimet e tij sistematike mbi tekstet e vjetra shqipe, …

Në përgjithësi, shqipja është një gjuhë pa bashkëtingëllore geminate1. Duke pasur parasysh këtë fakt është e habitshme të shohim mbushullimin e madh të bashkëtingëlloreve dyfishe në çdo faqe të librit të parë të Budit, Dottrina Christiana të vitit 1618. Nga një pikëpamje thjesht gjuhësore këto grafi…

Studimi i « Mesharit » të Buzukut i ka dhanë shkas të madh sqarimit të historis së gjuhës sonë, tue qenë se ky tekst i avytet në nji mënyrë të papritshme tipit të përbashkët të dy djalektevet kryesore të shqipes. A mos àsht ky rezultat i nji përpunimi së gjuhës shqipe me shkrim e të folun, po se po …

Rilindësit dhe intelektualët shqiptarë gjithmonë kanë mbështetur mendimin se një popull që nuk ka historinë e vet, “zihet si i vdekur”. Njëkohësisht, në këtë kohë, edhe qarqet politike dhe kulturore të Europës, kur po shihnin se rënia e Perandorisë Osmane ishte shumë e afërt, filluan ta rrisnin gjit…

Synimi i këtij studimi është përshkrimi dhe analizimi i konektorëve të tekstit në veprën e Pjetër Bogdanit “Cuneus Prophetarum”1 në vështrim përqasës me konektorët e tekstit të përdorur në veprën “Doktrina e Kërshtenë” të Pjetër Budit. Studimet për mjetet lidhëzore në veprën e Bogdanit dhe të Budit …

Një traditë solide studimesh e gjurmimesh të orientuara nga historia e letërsisë së shkruar shqipe ka pasur prej kohësh në vëmendje të saj shkrimet e vjetra shqipe, të renditura ndër dëshmitë më të rëndësishme të një periudhe që përveç se përforcon interesat studimore mbi një vend mjaft interesant n…

Vepra “Fjalori i Cuneus prophetarum” të Pjetër Bogdanit, hartuar nga prof. Anila Omari, është frut i një pune shumëvjeçare të autores dhe i përvojës së saj të gjatë në fushën e filologjisë së teksteve të vjetra, sidomos të veprës së Pjetër Bogdanit. Ajo ka përgatitur e botuar prej disa vitesh transk…

Anila Omari, bashkë me Xhelal Yllin, i përkasin një brezi gjuhëtarësh që erdhën në Institutin e Gjuhësisë e të Letërsisë në fillim të viteve ’80 dhe, ashtu sikundër pritej, së shpejti, do të dalloheshin nga brezi para tyre, së pari, për arsye të shfrytëzimit të mundësive të reja për formimin e përgj…

Para disa muajsh, studimet buzukiane, si dhe ato për leksikun historik të shqipes, u pasuruan me një monografi të re e të thelluar të albanologut austriak Joachim Matzinger rreth mënyrave dhe mjeteve të formimit të emrave e mbiemrave në dokumentet më të hershme të shqipes së shkruar. Duke qenë e par…

Një vepër që përmbledh në vetvete një kompleks modelesh librore me një lidhje tematike mes tyre të orientuar si nga koha në të cilën u përpilua, si nga modelet tekstore analoge të një tradite shkrimore që rreh të pasqyrojë shkrimet e shenjta në pikëpamje të zbatimit kateketik dhe të përditshmërisë s…

Me këto fjalë nis pasthënia e librit të parë shqip “Meshari”, botuar në vitin 1555. Për shumë vite me radhë, ky libër ka qenë e vazhdon të jetë jo vetëm burim frymëzimi e krenarie për shqiptarët në përgjithësi, po edhe objekt hulumtimesh për studiuesit shqiptarë e të huaj, brenda e jashtë vendi. Ësh…