Ky punim eksploron historinë e arsimit shqip gjatë periudhës së hershme moderne, duke u fokusuar në sfidat dhe zhvillimet që përcaktuan formimin dhe mbijetesën e shkollave shqipe. Duke analizuar burimet historike, dokumentet bashkëkohore dhe studimet e historianëve, ky punim synon të nxjerrë në pah …

Xhamitë, si ndërtim te kultit musliman, janë faltore me përdorim krahasimisht te gjatë dhe masiv në trojet banuara tradicionalisht nga shqiptarë. Këto faltore i kane fillesat e tyre në keto troje, të lidhura me pushtimin osman, qe nisi ne shek. XV, dhe vazhdoi për gati pesë shekuj. Sipas statistika…

Në këtë punim kemi sjellë disa të dhëna të studiuesve të huaj dhe vendas, që janë marrë me trajtimin e çështjes së popullsisë së etnisë albane, studimet e të cilëve dëshmojnë se kjo popullsi ka jetuar gjatë mesjetës në arealin e Dardanisë edhe para pushtimi të Ballkanit nga ana e Perandorisë Osmane.…

Territori i Dardanisë së dikurshme antike, e cila përfshinte edhe territorin e Kosovës së sotme, që nga viti 476, hynte në kuadër të zotërimeve të Perandorisë Bizantine. Por, gjatë rrjedhave të proceseve historike politike të mesjetës ky territor jo gjithnjë ishte pjesë e zotërimeve të Perandorisë B…

Dardania shtrihej në territorin e Kosovës së sotme, të Maqedonisë Veriperëndimore, të Serbisë Jugore dhe në një pjesë të Sanxhakut (krahina e Novi-Pazarit - Q. D). Mbretëria Dardane u themelua në shek. IV p.e.s. Në gjysmën e dytë të shekullit III p.e.s., në kuadër të saj hyri edhe Peonia dhe qyteti …

Ky punim trajton vlerën e regjistrave të parë të popullsisë osmane si një burim i rëndësishëm informacioni për historinë mesjetare të popullit shqiptar dhe të gjuhës shqipe. Siç dihet, në regjistrat osmanë zakonisht janë shënuar emrat e kryefamiljarëve ose beqarëve meshkuj e aty-këtu edhe femra, kur…

Nikolla N. Naço - Korça, i njohur si apostull i shqiptarizmit, u lind në Korçë më 7 shkurt 1843 dhe vdiq në Bukuresht të Rumanisë më 24 prill 1913. Ishte i biri i Naumit dhe Anastasies, njëherësh nip i gjyshit të njohur Dhimitër Naços, ose i quajtur Mitko “Oka”, apo i “tmerrshmi”. Fëmijërinë dhe dja…

Uniatizmi përfaqëson një përpjekje të Kishës Katolike Romane për të rikthyer në gjirin e saj ata që i quan “të larguarit”. Bëhet fjalë për besimtarët ortodoksë të Kishës Ortodokse Lindore. Selia e Shenjtë, detyrën e proselizimit dhe të ungjillëzimit në pjesën qendrore dhe jugore të Shqipërisë, ua ng…

Përgjatë gjysmës perëndimore të Gadishullit të Ballkanit, në Bosnjë, Serbi, Mal të zi dhe Shqipëri, janë gjetur mbetje të një race shumë të lashtë në shpella prehistorike. Kjo bashkësi primitive punonte bronzin me mjeshtëri, dhe ishin ndër të parët në Europë që filluan të përdorin hekurin. Origjina …

Në vendet që dikur ishin pjesë e Perandorisë Osmane, afresket dhe ikonat e kishave ortodokse shpesh shfaqnin imazhet e shenjtorëve, sytë e të cilëve janë gërryer. Ky fakt është përmendur shpesh nga shtegtarët në Ballkan në shekullin e nëntëmbëdhjetë dhe në fillim të shekullit të njëzetë, përfshirë k…

Punimi “Roli i kishës ortodokse serbe në dëm të çështjes së Kosovës nga viti 1912 e deri në vitin 1999”  paraqet një studim lidhur me institucionin shumë të fuqishëm të gjithë historisë së popullit serb. Fjala është për kishën ortodokse serbe, e cila pa dyshim mbetet një nga katër faktorët më të fuq…

Shënim: ky material u bë i mundur falë albanologes Lucia Nadin, e cila, gjatë një vizite në universitetin e Elbasanit, solli disa kapituj të librit “Lundrimi i turbullt i kritikës së artit. Shkrime të pabotuara të Sergio Bettini-t (1936-1977)”, pikërisht ata kapituj ku flitej për Shqipërinë. Sipas s…