Arkitektura e krishterimit të hershëm: Rasti Kosovës në një kontekst global

Authors

  • Zana Hoxha

Abstract

Ky punim fokusohet në zhvillimin e arkitekturës së krishterimit të hershëm në territorin e Kosovës në një kontekst global. Kosova shtrihet në pjesën juglindore të Evropës, pikërisht në Gadishullin Ballkanik, duke e vendosur vendin në një pozitë të favorshme gjeografike dhe gjeopolitike. Rrjedhimisht, procesi i krishterimit arriti në këtë rajon relativisht herët. Burimet e shkruara konfirmojnë se gjurmët më të hershme të krishterimit janë martirizimet e para, të Florit dhe Laurit, në qytetin romak të Ulpianës në shekullin II pas Krishtit, ndërsa gjurmët e para në arkitekturë nga Ulpiana datojnë nga shekulli IV pas Krishtit. Qëllimi i këtij punimi është të paraqesë shembuj konkretë të arkitekturës së krishterë në Kosovë nën thjerrëzën e globalizimit. Nëpërmjet analizës krahasuese të metodës së projektimit dhe teknikave të ndërtimit të këtyre ndërtesave, mund të vërehet sesi arkitektura e krishterë iu nënshtrua procesit të globalizimit të kësaj periudhe. Si përfundim, përmes këtyre shembujve, ne mund të kuptojmë më shumë mënyrat se si prirjet globale të periudhës së mesjetës së hershme në arkitekturë iu përshtatën kushteve lokale fillimisht në forma dhe stileve të reja, dhe se si ambiciet e perandorit Justinian ndikuan në arkitekturë si nga ana sasiore ashtu edhe cilësore shekuj më vonë.

Keywords:

arkitekturë, dizajn, globalizëm, Ballkan, krishterim, glokalizëm

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Berisha, M., 2012. Archaeological Guide of Kosovo. Prishtina: Ministry of

  2. Culture. Youth and Sport.

  3. Berisha, M., 2015. Nje veshtrim historik i dardanise gjate antikitetit te

  4. vone. Kosova arkeologjike 2, pp. 67-92.

  5. Buqinca and Hoxha, 2018. Kontributi i hulumtutesve të huaj për qytetin

  6. antik të Ulpianës. Albanologjia, 5(9-10), pp. 183-187.

  7. Cambridge University Press, 2007. Cambridge History of Christianity, Vol.

  8. 2, Constantine to c. 600. Cambridge: Cambridge university press.

  9. Çetinkaya, H., 2016. Early Christian architecture in Ulpiana. STUDIA

  10. ACADEMICA ŠUMENENSIA 3, pp. 30-46.

  11. Çetinkaya, H., 2017. Early Christianity in the Balkans and an unknown

  12. monastery from Harilaq / Kosovo. STUDIA ACADEMICA ŠUMENENSIA,

  13. pp. 237-246.

  14. Croke, B. (. a. C., 1995. The Chronicle Of Marcellinu. Sydney:: Australian

  15. Association For Byzantine Studie.

  16. Delvoye, C., 1988. L'Art Byzantin. Gernoble: Edition Arthaud.

  17. Eastman, D. L., 2019. Martiria. In: W. R. C. a. T. W. D. David K.

  18. Pettegrew, ed. The Oxford Handbook of Early Christian Archaeology. New

  19. York: Oxford University Press, pp. 102-118.

  20. Evans, A., 1885. Antiquarian researchaes in Illyricum III-IV. London:

  21. Westminster.

  22. Fatmir Peja, B. R. A. H., 2012. The castle of Harilaq. Prishtina: Museum of

  23. Kosovo.

  24. Ferri, N., 2012. Mythologia Viva. Prishtina: Albanological Institute of

  25. Prishtina.

  26. Gjini, G., 2011. Ipeshkvia shkup prizren neper shekuj. Prizren: Drita.

  27. Goddard, C. et al, 2022. D’VLPIANA À IUSTINIANA SECUNDA, D’UNE

  28. CITÉ À L’AUTRE DANS L’ANTIQUITÉ. BULLETIN DE LA SOCIÉTÉ

  29. FRANÇAISE D’ARCHÉOLOGIE CLASSIQUE, 1(73), pp. 153-162.

  30. Hajdari et al., 2015. Église et martyria chrétiens du Kosovo. Un exemple

  31. unique de complexe paléochrétien dans la forteresse d’Harilaq.

  32. Archéologia, Issue 531, pp. 44-51.

  33. Hoxha, G., 2016. Die frühchristlichen Denkmäler und der Stand der

  34. Forschung zum frühen Christentum. Die Mitteilungen zur Christlichen

  35. Archäologie (MiChA), pp. 9-32.

  36. Huddinott, R. F., 1963. Early Byzantine Churches in Macedonia and

  37. Southern Serbia. New York: ST MARTIN'S PRESS INC.

  38. Instituti Arkeologjik i Kosoves, 2012. Harta Arkeologjike e Kosoves -

  39. Vellimi 2. Prishtina: Ministria e Kultures, Rinise dhe Sportit.

  40. Jovanovic, V., 1967. Arheološki Pregled 9.

  41. Mango, C., 1972. The Art of the Byzantine Empire 312 - 1453. Toronto,

  42. Buffalo, London: University of Toronto Press.

  43. Procopius, 1940. On Buildings Vol. 7: , H. B. Dewing (Translator). Boston:

  44. Harward University Press.

  45. Pruthi, V., 2013. Geographical position. In: Kosovo- A monographic

  46. survey. Prishtina: Kosovo Academy of Science and Art, pp. 23-28.

  47. Robertson, R., 1998. Globalization: Social Theory and Global. London:

  48. Sage Publications, Inc..

  49. Shukriu, E., 2011. Parahistoria dhe Antika. In: Kosova: Veshtrim

  50. Monografik. Prishtina: Academia e Arteve dhe Shkencave te Kosoves, pp.

  51. 169-178.

  52. Shukriu, E., 2018. Kosova Antike. Prishtina: Archaeological Institute of

  53. Kosovo.

  54. Stipcevic, A., 1980. Iliret: Historia, Jeta, Kultura. Prishtina: Rilindja.

  55. Wilkes, J., 1992. The Illyrians. Oxford: Blackwell Publishers.

  56. Woodhead, L., 2004. Christianity - A very short introduction. New York:

  57. Oxford University Press Inc..

  58. Yarwood, D., 1992. The Architecture of Europe - The Ancient Classical and

  59. Byzantine World, 3000 B.C.-A.D. 1453. London: B.T. Batsford Ltd.

Downloads

Published

2022-04-01

How to Cite

Hoxha, Z. (2022). Arkitektura e krishterimit të hershëm: Rasti Kosovës në një kontekst global. Albanological Research, (52), 43–56. Retrieved from https://albanica.al/gjurmealbanlogjike/article/view/6476

Issue

No. 52 (2022): Gjurmime Albanologjike - Seria e shkencave historike

Section

STUDIES

Categories

License

Copyright (c) 2022 Instituti Albanologjik

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.