Kalaja e Vërbocit: qendër e xehetarisë dardane për mihjen dhe përpunimin e hekurit
Abstract
Kalaja e Vërbocit përfaqëson një ndër vendbanimet më të rëndësishme arkeologjike të dardanëve, që dëshmon historinë e pasur dhe të diversifikuar të dardanëve të rajonit të Drenicës. Gjurmët arkeologjike sipërfaqësore, përfshirë qeramikën ngjyrë gri, strukturat ndërtimore dhe mbetjet e shumta të aktiviteteve të xehetarisë, ofrojnë dëshmi të rëndësishme për të kuptuar aktivitetet minerare dhe metalurgjike të mihjes dhe të përpunimit të hekurit që kanë ndodhur në këtë zonë gjatë periudhave të ndryshme historike. Me interes të veçantë janë periudha e mesme e hekurit (VIII-VII p.e.s.) dhe periudha e hershme e Mbretërisë Dardane (VI-III p.e.s.), të cilat ndihmojnë në ndriçimin e historisë së hershme të fuqizimit të Mbretërisë së dardanëve dhe të rëndësisë strategjike dhe ekonomike të Vërbocit edhe gjatë periudhave perandorake dhe mesjetare.Keywords:
Kalaja, xehetaria e hekurit, dardanët, vendbanim, rrugë, romakeDownloads
References
-
A. BUQINCA, Dardanët e Ilirisë (VI-I p.e.s.), Instituti Albanologjik, Prishtinë, 2022.
-
Grup autorësh, Kosova Dikur e Sot, Beograd–Prishtinë, 1973.
-
Grup autorësh, Споменичка баштина Косова и Метохије, Beograd, 2002.
-
HAK II: Harta Arkeologjike e Kosovës II, Prishtinë, 2012.
-
M. BERISHA, A. BUQINCA, Z. RAMA, Areali poshtë Kalasë antike dhe mesjetare në Vërboc-Drenas, Raport i brendshëm për arkivë të IAK, 2021.
-
M. PILLON, Hydronymie et toponymie dans les régions orientales de l’Illyricum, de la conquête romaine aux invasions slaves (IIe s. av. J.-C.-VIIIe s. apr. J.-C.), Dialogues d’histoire ancienne, vol. 28, n°1, 2002, f. 41-60.
-
M. PIRRAKU, Ndihmesë për Hartën Arkeologjike të pjesës qendrore të Kosovës në bazë të mikrotoponimisë arkeologjike konstruktive, gjetjeve dhe burimeve tjera, Onomastika e Kosovës, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1979, f. 475-539.
-
S. ANAMALI, Problemi i formimit të popullit shqiptar në dritën e të dhënave arkeologjike, Iliria, vol. 12, n°2, 1982, f. 35-69.
-
S. DUŠANIĆ, Army and mining in Moesia Superior, në: Kaiser, Birley, Eric, Géza Alföldy, Brian Dobson, and Werner Eck (eds.), Kaiser, Heer und Gesellschaft in der Römischen Kaiserzeit: Gedenkschrift für Eric Birley, vol. 31, Franz Steiner Verlag, Stuttgart, 2000, f. 343-364.
-
S. ISLAMI, S. ANAMALI, M. KORKUTI, A. KOKA, Kërkime arkeologjike në Kosovë, Rezultatet e gërmimeve gjatë vitit 1980, Iliria, 1981-2, f. 284-285.
-
V. EVANGELIDIS, M. A. TSOMPANAS, G. C. SIRAKOULIS, A. ADAMATZKY, Slime mould imitates development of Roman roads in the Balkans, Journal of Archaeological Science: Reports, 2, 2015, f. 264-281.
References
A. BUQINCA, Dardanët e Ilirisë (VI-I p.e.s.), Instituti Albanologjik, Prishtinë, 2022.
Grup autorësh, Kosova Dikur e Sot, Beograd–Prishtinë, 1973.
Grup autorësh, Споменичка баштина Косова и Метохије, Beograd, 2002.
HAK II: Harta Arkeologjike e Kosovës II, Prishtinë, 2012.
M. BERISHA, A. BUQINCA, Z. RAMA, Areali poshtë Kalasë antike dhe mesjetare në Vërboc-Drenas, Raport i brendshëm për arkivë të IAK, 2021.
M. PILLON, Hydronymie et toponymie dans les régions orientales de l’Illyricum, de la conquête romaine aux invasions slaves (IIe s. av. J.-C.-VIIIe s. apr. J.-C.), Dialogues d’histoire ancienne, vol. 28, n°1, 2002, f. 41-60.
M. PIRRAKU, Ndihmesë për Hartën Arkeologjike të pjesës qendrore të Kosovës në bazë të mikrotoponimisë arkeologjike konstruktive, gjetjeve dhe burimeve tjera, Onomastika e Kosovës, Instituti Albanologjik, Prishtinë, 1979, f. 475-539.
S. ANAMALI, Problemi i formimit të popullit shqiptar në dritën e të dhënave arkeologjike, Iliria, vol. 12, n°2, 1982, f. 35-69.
S. DUŠANIĆ, Army and mining in Moesia Superior, në: Kaiser, Birley, Eric, Géza Alföldy, Brian Dobson, and Werner Eck (eds.), Kaiser, Heer und Gesellschaft in der Römischen Kaiserzeit: Gedenkschrift für Eric Birley, vol. 31, Franz Steiner Verlag, Stuttgart, 2000, f. 343-364.
S. ISLAMI, S. ANAMALI, M. KORKUTI, A. KOKA, Kërkime arkeologjike në Kosovë, Rezultatet e gërmimeve gjatë vitit 1980, Iliria, 1981-2, f. 284-285.
V. EVANGELIDIS, M. A. TSOMPANAS, G. C. SIRAKOULIS, A. ADAMATZKY, Slime mould imitates development of Roman roads in the Balkans, Journal of Archaeological Science: Reports, 2, 2015, f. 264-281.
