Presioni serb për asimilimin e Shqiptarëve ortodoksë (shek. xix deri në vitin 1913)

Abstract

Gjatë shek. XIX te popujt e Ballkanit lindën dhe u zhvilluan lëvizjet nacionaliste. Këto lëvizje u shoqëruan me përpjekjet për pushtimin e territoreve të banuara nga popullsia e huaj, e që në atë kohë ishin ende pjesë e Perandorisë Osmane. Synimet për pushtimin e territoreve shqiptare nga ana e shteteve ballkanike, bënë që këto shtete të angazhoheshin maksimalisht për të ndryshuar strukturën etnike të territoreve të pretenduara. Në këtë kuadër, nëpërmjet kishës dhe të shkollës ato zhvilluan propagandë të dendur në tokat shqiptare. Propaganda e vendeve të Ballkanit u favorizua edhe nga qëndrimi i Portës së Lartë për të mos njohur ekzistencën e kombit shqiptar. Moslejimi i hapjes së shkollave në gjuhën shqipe, mosnjohja e pavarësisë së Kishës Ortodokse Shqiptare u bë pengesë në procesin e ndërgjegjësimit kombëtar të shqiptarëve, çka krijoi terren të përshtatshëm për realizimin e synimeve serbe për ta paraqitur popullsinë ortodokse shqiptare, të viseve të sipërme shqiptare, si popullsi serbe. Qeveria serbe fillimisht nëpërmjet kishës dhe shkollës dhe më vonë duke përdorur dhunën arriti ta serbizonte një pjesë të mirë të popullsisë shqiptare ortodokse. Secili që i takonte fesë ortodokse automatikisht konsiderohej nga ata si serb.