Les batailles finales pour la libération du Kossova
DOI :
https://doi.org/10.62609/ks.vi4.5110Résumé
A la fin de 1944 et au début de 1945 dans les échelons et les brigades de l’Armée de libération nationale de la Yougoslavie, dans les commandes du pays et les sentinelles partisanes du Kossova il y avait environ 50.000 combattants. Au début de 1945 la plus grande partie des oomibattants de l’Armée de libération nationale de Yougoslavie du Kossova luttaient contre les Allemands et leurs collaborateurs dans tout notre pays, depuis le Srem jusqu’à la Mer Adriatique, et ils ont participé aux batailles finales pour la libération de la Yougoslavie. C’est ainsi que les Albanais, les Serbes, les Monténégrins et les autres habitants du Kossova, dans la réunion et la fraternité, avec le maréchal Tito à la tête et sous son slogan: Mort au fascisme, liberté au peuple, ont participé de façon massive dans les batailles finales pour l’anéantissement du fascisme, par conséquent ilst ont donné une contribution importante pour la libération du pays et pour la création de notre communauté socialiste autogestionnaire.A cette époque l’Amrée de la libération nationale de Yougoslavie avait du territoire actuel de cette Région socialiste huit brigades du Kossova et Métohia et une brigade de la Commande de la défense populaire de la Yougoslavie.Téléchargements
Références
-
U formua më 2. I. 1944 në mbarim të konferencës triditëshe të 51 për- faqësuesve të popujve të Kosovës dhe të Metohisë, e cila të gjitha vendimet dhe aktet e veta i mbështeti në vendimet e Mbledhjes së Dytë të AVNOJ-it.
-
Brigada I Kosovare — Metohiase u formua më 24. VI. 1944, kurse e VIII më 20 dhjetor 1944. Brigada kosovare — metohiase e KMPJ u formua më 26. I. 1945 nga 1600 luftarë të zgjedhur prej brigadave të Kosovës dhe të Metohisë; gjashtë brigadat e tjera u formuan në ndërkohë.
-
Në fillim ka pasur forcën e 3 çetave, 1 bateri topash dhe 1 skuadër tanksash të lehtë.
-
Gjashtë batalione, 3 divizione artilenie dhe 10 tanksa.
-
U formua nga pjesët e shpartalluara më parë të divizionit SS gjerman »Skenderbeg« dhe nga af'o 4.000 marinarë gjermanë prej Greqisë, gjithësejt afro 7.000 ushtarë.
-
Shtabi i Përkohshëm Ushtarak i UNÇ dhe i AP të Kosovës dhe të Metohisë me vendim të Komitetit Krahinor të PKJ për Kosovë dhe Metohi, u formua në shtator të vitit 1942. Komandant — Fadil Hoxha, komesar Boro Vukmiroviq.
-
Shtabi kryesor i UNÇ dhe i APJ të Kosovës dhe të Metohisë, me vendim të Shtabit Suprem të UNÇ dhe APJ — Svetozar Vukmanoviqit si dhe Komitetit Krahinor të PKJ për Kosovë dhe Metohi, u formua në prill të vitit 1943. Komandant — Fadil Hoxha, komesar Predrag Ajtiq më vonë Boshko Çakiq, shef i Shtabit Branko Shotra, anëtar i Shtabit dhe udhëheqës partiak Pavle Jo viqeviq. Shtabi Suprem i UNÇ dhe AP të Jugosllavisë e riemëroi më 2 shtator 1944 Shtabin Kryesor të deriatëhershëm në Shtab Operativ .të UNÇ dhe të AP të Kosovës dhe të Metohisë.
-
Shtabi Suprem lej-od që në këtë regjion edhe mëtej të mibesin dy zona operative, urdhëroi Shtabin Operativ që në këtë anë të mos lejojë të forcohet reaksioni, të koordinojë aksionet e veta në shtabet kryesore të UNÇ dhe AP të Serbisë dhe të Maqedonisë dhe e njoftoi se i është dhënë urdhër Shtabit Kryesor të UNÇ dhe të AP të Maqedonisë që t’ia lëjë në dispozicion Brigadën I Kosovaro-Metohiase dihe i propozoi Shtabit Suprem të UNÇ të Shqipërisë që një pjesë të forcave t’i dërgojë në territorin në veri të lumit Dri; Shtabi Suprem i UNÇ të Shqipërisë ngarkoi me këtë detyrë Brigadën III dhe V. Shtabi Suprem emëroi komandant të Shtabit Operativ Fadil Hoxhën, komesar politik Kërsto Filipoviqin, zëvedëskomandant Mi 11 utin Pavliqiqin, kurse anëtar të Shtabit Pavle Joviqeviqin. Më vonë, në dhjetor të vitit 1944, përbërja komanduese u ndryshua, sepse zëvendësko- mandant u emërua P e t a r B r a j o v i q, e ndihmësshefi i Shtabit Ante Valenqiq.
-
Një pjesë e Shtabit Operativ, që gjendej në Jabllanicë e më vonë kaloi në Kosovën Lindore, udhëhoqi luftën për çlirimin e këtij territori, kurse luftën për çlirimin e pjesës perëndimore të Kosovës e udhëhoqi pjesa tjetër, dmth. Shtabi Kryesor i UNÇ i mëparshëm dhe i AP të Kosovës dhe të Metohisë. Në atë kohë nuk ka pasur kontakte të drejtpërdrejta në mes të këtyre dy pjesëve të përmendura të Shtabit Operativ. Çdo njëri nga këta ka operuar në mënyrë të pavarur dhe në mes të tyre kanë kontaktuar nëpërmjet të Shtabit Suprem. Një pjesë e Shtabit Operativ në Kosovën Lindore mbante lidhje nëpërm jet të Shtabit kryesor të UNÇ dhe të AP të Serbisë, e pjesa e Shabit Operativ në Kosovën Perëndimore kontaktonte me Shtabin Suprem nëpërm jet Komandës II të zonës operative në Mal të Zi.
-
U formua më 13. X. 1944 në Knumë (RP e Shqipërisë) me afro 400 luftarë e pas një muaji luftimesh në Kosovë pat mbi 2000 luftarë.
-
Komandant i Administratës ushtarake, respektivisht i Shtabit Operativ, u emerua kolanel Sava Drleviq, zëvendës komandant kolonel Fadil Hoxha, komisar nënkolonel Gjuro Mëdenica, shef i shtabit nënkolonel Ratko Vujoviq.
Références
U formua më 2. I. 1944 në mbarim të konferencës triditëshe të 51 për- faqësuesve të popujve të Kosovës dhe të Metohisë, e cila të gjitha vendimet dhe aktet e veta i mbështeti në vendimet e Mbledhjes së Dytë të AVNOJ-it.
Brigada I Kosovare — Metohiase u formua më 24. VI. 1944, kurse e VIII më 20 dhjetor 1944. Brigada kosovare — metohiase e KMPJ u formua më 26. I. 1945 nga 1600 luftarë të zgjedhur prej brigadave të Kosovës dhe të Metohisë; gjashtë brigadat e tjera u formuan në ndërkohë.
Në fillim ka pasur forcën e 3 çetave, 1 bateri topash dhe 1 skuadër tanksash të lehtë.
Gjashtë batalione, 3 divizione artilenie dhe 10 tanksa.
U formua nga pjesët e shpartalluara më parë të divizionit SS gjerman »Skenderbeg« dhe nga af'o 4.000 marinarë gjermanë prej Greqisë, gjithësejt afro 7.000 ushtarë.
Shtabi i Përkohshëm Ushtarak i UNÇ dhe i AP të Kosovës dhe të Metohisë me vendim të Komitetit Krahinor të PKJ për Kosovë dhe Metohi, u formua në shtator të vitit 1942. Komandant — Fadil Hoxha, komesar Boro Vukmiroviq.
Shtabi kryesor i UNÇ dhe i APJ të Kosovës dhe të Metohisë, me vendim të Shtabit Suprem të UNÇ dhe APJ — Svetozar Vukmanoviqit si dhe Komitetit Krahinor të PKJ për Kosovë dhe Metohi, u formua në prill të vitit 1943. Komandant — Fadil Hoxha, komesar Predrag Ajtiq më vonë Boshko Çakiq, shef i Shtabit Branko Shotra, anëtar i Shtabit dhe udhëheqës partiak Pavle Jo viqeviq. Shtabi Suprem i UNÇ dhe AP të Jugosllavisë e riemëroi më 2 shtator 1944 Shtabin Kryesor të deriatëhershëm në Shtab Operativ .të UNÇ dhe të AP të Kosovës dhe të Metohisë.
Shtabi Suprem lej-od që në këtë regjion edhe mëtej të mibesin dy zona operative, urdhëroi Shtabin Operativ që në këtë anë të mos lejojë të forcohet reaksioni, të koordinojë aksionet e veta në shtabet kryesore të UNÇ dhe AP të Serbisë dhe të Maqedonisë dhe e njoftoi se i është dhënë urdhër Shtabit Kryesor të UNÇ dhe të AP të Maqedonisë që t’ia lëjë në dispozicion Brigadën I Kosovaro-Metohiase dihe i propozoi Shtabit Suprem të UNÇ të Shqipërisë që një pjesë të forcave t’i dërgojë në territorin në veri të lumit Dri; Shtabi Suprem i UNÇ të Shqipërisë ngarkoi me këtë detyrë Brigadën III dhe V. Shtabi Suprem emëroi komandant të Shtabit Operativ Fadil Hoxhën, komesar politik Kërsto Filipoviqin, zëvedëskomandant Mi 11 utin Pavliqiqin, kurse anëtar të Shtabit Pavle Joviqeviqin. Më vonë, në dhjetor të vitit 1944, përbërja komanduese u ndryshua, sepse zëvendësko- mandant u emërua P e t a r B r a j o v i q, e ndihmësshefi i Shtabit Ante Valenqiq.
Një pjesë e Shtabit Operativ, që gjendej në Jabllanicë e më vonë kaloi në Kosovën Lindore, udhëhoqi luftën për çlirimin e këtij territori, kurse luftën për çlirimin e pjesës perëndimore të Kosovës e udhëhoqi pjesa tjetër, dmth. Shtabi Kryesor i UNÇ i mëparshëm dhe i AP të Kosovës dhe të Metohisë. Në atë kohë nuk ka pasur kontakte të drejtpërdrejta në mes të këtyre dy pjesëve të përmendura të Shtabit Operativ. Çdo njëri nga këta ka operuar në mënyrë të pavarur dhe në mes të tyre kanë kontaktuar nëpërmjet të Shtabit Suprem. Një pjesë e Shtabit Operativ në Kosovën Lindore mbante lidhje nëpërm jet të Shtabit kryesor të UNÇ dhe të AP të Serbisë, e pjesa e Shabit Operativ në Kosovën Perëndimore kontaktonte me Shtabin Suprem nëpërm jet Komandës II të zonës operative në Mal të Zi.
U formua më 13. X. 1944 në Knumë (RP e Shqipërisë) me afro 400 luftarë e pas një muaji luftimesh në Kosovë pat mbi 2000 luftarë.
Komandant i Administratës ushtarake, respektivisht i Shtabit Operativ, u emerua kolanel Sava Drleviq, zëvendës komandant kolonel Fadil Hoxha, komisar nënkolonel Gjuro Mëdenica, shef i shtabit nënkolonel Ratko Vujoviq.
Shqip
Srpski
English
Français (France)
Deutsch
Türkçe
