President Wilson and the albanian issue 1919-1920 - the debate in parliament on the occasion of his death
Abstract
At the parliamentary session held on February 11, 1924, the Parliament of Tirana discussed President Wilson. The news of his death was immediately reflected in the Albanian press. Wilson’s personality would be mentioned again in the Constitutional Assembly a few days later, on February 11. Since Fan Noli had not been present at the February 4 session, he requested to speak and delivered a passionate address about President Wilson. Noli explained why Albania shared the sorrow alongside the United States during those days of mourning for the President.Keywords:
Presidenti Wilson, Parlamenti Shqiptar, Paqja e Versajës, SHBA, Fan Noli, Faik Konica, shtypi shqiptarDownloads
References
-
Peter Bartl, Shqipëria nga mesjeta deri sot, “Drita”, Prizren, 1999, f. 177-178; Hakif Bajrami, Lidhja kosovare për të vërtetën e Kosovës, fejton “Bujku”, Prishtinë, 24.7.1995, f. 13; Antonello Biagini, Storia dell Albania – dalle origini ai giorni nostri, Milano, 1999, f. 107; Mithat Frashëri, Shqiptarë dhe sllavë, Tiranë, 1998, f. 6.
-
Sejfi Vllamasi, Ballafaqime politike në Shqipëri, Tiranë, 1995, f. 109.
-
Istorija Diplomatije III 1919-1939, V. P. Potemkin, Beograd, 1951, f. 34; Xheladin Shala, Marrëdhëniet shqiptaro-jugosllave 1918-1924, punim magjistature, Prishtinë, 1979, f. 32.
-
Lisen Bashkurti, Shqiptarët në rrjedhat e diplomacisë, Tiranë, 2003, f. 157.
-
Po aty, f. 158.
-
Po aty, f. 177.
-
Ekuilibri i mëparshëm i forcave në rrafshin ndërkombëtar, nga i cili mund të përfitonte çështja shqiptare, ishte prishur dhe ishte në dëm të saj. Austro-Hungaria.
-
Ndriçim Kulla, Noli-Wilson, takim historik për marrëdhëniet shqiptaro-amerikane, publikuar në internet më 8.4.2019.
-
Fan S. Noli, Komplet i veprave, vepra IV, Botimet Dudaj, Tiranë, 2007, f. 230; Robert Papa, Pragmatizëm SHBA ndaj Shqipërisë, Koha, Tiranë, 2000, f. 24; Hakif Bajrami, Mizoritë serbe kundër shqiptarëve në Kosovë – Rugova, Plava e Gucia në gërmadha, 1918-1921, Klubi i Intelektualëve të Rugovës, Prishtinë, 2020, f. 148; Ndriçim Kulla, punimi i cituar; Anton Çefa, Si sot 100 vjet më parë, Fan Noli takoi Presidentin Wilson, më 4 korrik 1918, botuar në gazetën Iliria.
-
Hakif Bajrami, Mizoritë serbe kundër shqiptarëve…, vep. cit., f. 147.
-
Nevila Nika, gazeta “Shekulli”, Tiranë, 6 tetor 2003.
-
Hasan Prishtina, Dokumente, Tiranë, 1983, f. 99-100.
-
Nevila Nika, AlbPhilly.com – Një rikthim i vullnetit të paplotësuar të presidentit Wilson, gazeta “Shekulli”, 6 tetor 2003.
-
Abdullah Karjagdiu, Pse Shqipëria kërkoi mandatin amerikan në Konferencën e Paqes më 1919, “Bota sot”, 2 prill 2003, f. 13.
-
Abdullah Karjagdiu, po aty.
-
Po aty.
-
Muin Çami, Shqiptarët për problemin e Kosovës në mbarim të Luftës së Parë Botërore, në librin Çështja e Kosovës një problem historik aktual, Instituti i Historisë Prishtinë – Instituti i Historisë Tiranë, Tiranë, 1996, f. 139.
-
Muin Çami, Shqiptarët për problemin e Kosovës në mbarim të Luftës…, pun. cit., f. 139.
-
Abdullah Karjagdiu, Pse Shqipëria kërkoi mandatin amerikan, pun. cit., 3 prill 2003, f. 13.
-
Historija diplomacije – Diplomacia u razdoblju pripremanja drugog svetskog rata 1919-1939, nga grup autorësh nën redaksinë e akademik Potemkinit, Zagreb, 1951, f. 24.
-
Izber Hoti, Kosova në Konferencën e Paqes 1919-1920, “Kosovarja”, Prishtinë, 9.4.1992.
-
Lush Culaj, Komiteti Mbrojtja Kombëtare e Kosovës 1918-1924, Instituti Albanologjik i Prishtinës, Prishtinë, 1997, f. 58; Lufta e popullit shqiptar për çlirim kombëtar 1918-1920, vëllimi I, Tiranë, 1980, f. 17.
-
Lufta e popullit shqiptar…, vep. cit., f. 179.
-
Abdullah Karjagdiu, pun. cit., 4 prill 2003, f. 13.
-
Abdullah Karjagdiu, pun. cit., 4 prill 2003, f. 13.
-
Henry Kissinger, Diplomacia, LAERT, Tiranë, 1999, f. 226-227.
-
Dielli, 7 prill 1919.
-
AQSH, fondi 822, dosja 21.
-
Fiumja ishte qytet në pjesën bregdetare të Kroacisë apo Rijeka e sotme.
-
Dielli, 2 maj 1919.
-
Dielli, 2 maj 1919.
-
Shqipnia përpara Konferencës së Paqes, dokumenta zyrtarë të paraqitur nga dërgata shqiptare, bll. i parë.
-
Muin Çami, Shqiptarët për problemin e Kosovës në mbarim të Luftës së Parë Botërore, në librin Çështja e Kosovës një problem historik aktual…, vep. cit., f. 138-139.
-
Aurel Plasari, Vija e Todosit rishfaqet – nga t’ia mbajnë shqiptarët?, Tiranë, 1992, f. 29; Lush Culaj, Imzot Luigj Bumçi në mbrojtje të çështjes kombëtare 1919-1920, “Shpresa”, nr. 5-6, Prishtinë, nëntor-dhjetor 1998, f. 18-19.
-
Abdullah Karjagdiu, pun. cit., 5 prill 2003, f. 13.
-
Vasfi Baruti, Presidenti Wilson dhe Amerika në memorien e shqiptarëve!, http://acabs.org/faqe3.htm.
-
Vasfi Baruti, Presidenti Wilson…, po aty.
References
Peter Bartl, Shqipëria nga mesjeta deri sot, “Drita”, Prizren, 1999, f. 177-178; Hakif Bajrami, Lidhja kosovare për të vërtetën e Kosovës, fejton “Bujku”, Prishtinë, 24.7.1995, f. 13; Antonello Biagini, Storia dell Albania – dalle origini ai giorni nostri, Milano, 1999, f. 107; Mithat Frashëri, Shqiptarë dhe sllavë, Tiranë, 1998, f. 6.
Sejfi Vllamasi, Ballafaqime politike në Shqipëri, Tiranë, 1995, f. 109.
Istorija Diplomatije III 1919-1939, V. P. Potemkin, Beograd, 1951, f. 34; Xheladin Shala, Marrëdhëniet shqiptaro-jugosllave 1918-1924, punim magjistature, Prishtinë, 1979, f. 32.
Lisen Bashkurti, Shqiptarët në rrjedhat e diplomacisë, Tiranë, 2003, f. 157.
Po aty, f. 158.
Po aty, f. 177.
Ekuilibri i mëparshëm i forcave në rrafshin ndërkombëtar, nga i cili mund të përfitonte çështja shqiptare, ishte prishur dhe ishte në dëm të saj. Austro-Hungaria.
Ndriçim Kulla, Noli-Wilson, takim historik për marrëdhëniet shqiptaro-amerikane, publikuar në internet më 8.4.2019.
Fan S. Noli, Komplet i veprave, vepra IV, Botimet Dudaj, Tiranë, 2007, f. 230; Robert Papa, Pragmatizëm SHBA ndaj Shqipërisë, Koha, Tiranë, 2000, f. 24; Hakif Bajrami, Mizoritë serbe kundër shqiptarëve në Kosovë – Rugova, Plava e Gucia në gërmadha, 1918-1921, Klubi i Intelektualëve të Rugovës, Prishtinë, 2020, f. 148; Ndriçim Kulla, punimi i cituar; Anton Çefa, Si sot 100 vjet më parë, Fan Noli takoi Presidentin Wilson, më 4 korrik 1918, botuar në gazetën Iliria.
Hakif Bajrami, Mizoritë serbe kundër shqiptarëve…, vep. cit., f. 147.
Nevila Nika, gazeta “Shekulli”, Tiranë, 6 tetor 2003.
Hasan Prishtina, Dokumente, Tiranë, 1983, f. 99-100.
Nevila Nika, AlbPhilly.com – Një rikthim i vullnetit të paplotësuar të presidentit Wilson, gazeta “Shekulli”, 6 tetor 2003.
Abdullah Karjagdiu, Pse Shqipëria kërkoi mandatin amerikan në Konferencën e Paqes më 1919, “Bota sot”, 2 prill 2003, f. 13.
Abdullah Karjagdiu, po aty.
Po aty.
Muin Çami, Shqiptarët për problemin e Kosovës në mbarim të Luftës së Parë Botërore, në librin Çështja e Kosovës një problem historik aktual, Instituti i Historisë Prishtinë – Instituti i Historisë Tiranë, Tiranë, 1996, f. 139.
Muin Çami, Shqiptarët për problemin e Kosovës në mbarim të Luftës…, pun. cit., f. 139.
Abdullah Karjagdiu, Pse Shqipëria kërkoi mandatin amerikan, pun. cit., 3 prill 2003, f. 13.
Historija diplomacije – Diplomacia u razdoblju pripremanja drugog svetskog rata 1919-1939, nga grup autorësh nën redaksinë e akademik Potemkinit, Zagreb, 1951, f. 24.
Izber Hoti, Kosova në Konferencën e Paqes 1919-1920, “Kosovarja”, Prishtinë, 9.4.1992.
Lush Culaj, Komiteti Mbrojtja Kombëtare e Kosovës 1918-1924, Instituti Albanologjik i Prishtinës, Prishtinë, 1997, f. 58; Lufta e popullit shqiptar për çlirim kombëtar 1918-1920, vëllimi I, Tiranë, 1980, f. 17.
Lufta e popullit shqiptar…, vep. cit., f. 179.
Abdullah Karjagdiu, pun. cit., 4 prill 2003, f. 13.
Abdullah Karjagdiu, pun. cit., 4 prill 2003, f. 13.
Henry Kissinger, Diplomacia, LAERT, Tiranë, 1999, f. 226-227.
Dielli, 7 prill 1919.
AQSH, fondi 822, dosja 21.
Fiumja ishte qytet në pjesën bregdetare të Kroacisë apo Rijeka e sotme.
Dielli, 2 maj 1919.
Dielli, 2 maj 1919.
Shqipnia përpara Konferencës së Paqes, dokumenta zyrtarë të paraqitur nga dërgata shqiptare, bll. i parë.
Muin Çami, Shqiptarët për problemin e Kosovës në mbarim të Luftës së Parë Botërore, në librin Çështja e Kosovës një problem historik aktual…, vep. cit., f. 138-139.
Aurel Plasari, Vija e Todosit rishfaqet – nga t’ia mbajnë shqiptarët?, Tiranë, 1992, f. 29; Lush Culaj, Imzot Luigj Bumçi në mbrojtje të çështjes kombëtare 1919-1920, “Shpresa”, nr. 5-6, Prishtinë, nëntor-dhjetor 1998, f. 18-19.
Abdullah Karjagdiu, pun. cit., 5 prill 2003, f. 13.
Vasfi Baruti, Presidenti Wilson dhe Amerika në memorien e shqiptarëve!, http://acabs.org/faqe3.htm.
Vasfi Baruti, Presidenti Wilson…, po aty.
Shqip
English
Français (France)
Srpski
Deutsch
