Organizatat pararendëse të komitetit “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës” (1913-1916)
DOI:
https://doi.org/10.62609/ks.vi44.4153Abstract
Viti 1913 shënon një fazë të re në historinë e popullit shqiptar. Vendimet e Konferencës së Ambasadorëve në Londër (1912-1913) njohën formimin e shtetit shqiptar, por jo në kufijtë e tij etnikë. Prijësit e Lëvizjes Kombëtare Shqiptare u angazhuan që Shqipëria të përfshinte në kufijtë e saj politikë të gjitha viset shqiptare. Rrjedhimisht, formimi i organizatave me karakter politik dhe ushtarak, ishte i rëndësishëm për realizimin e këtij qëllimi. “Shkipnia”, “Besa Shqiptare”, “Komiteti i Fshehtë” i Kosovës”, “Klubi i Shkupit” e ndonjë tjetër, janë organizata pararendëse, të cilat në programin e tyre politik kishin synime të njëjta me ato të Komitetit “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës”. Po ashtu, anëtarë të këtyre organizatave ishin pjesë aktive e Komitetit “Mbrojtja Kombëtare e Kosovës”Downloads
References
-
Dokumente britanike për çështjen shqiptare në Konferencën e Ambasadorëve në Londër, 1912-1913, zgjodhi, përgatiti dhe redaktoi: prof. dr. Muhamet Shatri, Qendra e Studimeve Albanologjike & Instituti i Historisë-Tiranë, Tiranë: “Toena”, 2012, 368. Shënim në protokollin e Mr. H. C. Norman-it, Foreign Office, 26 mars 1913.
-
Dokumente britanike për Shqipërinë dhe shqiptarët (tetor-dhjetor 1913) I, Përgatiti: Valentina Duka, Toena, Tiranë: 2012, f.242-243, Raport konfidencial i zëvendëskonsullit britanik në Manastir, C. A. Greig për Crackanthorpe në Beograd, 14 tetor 1913.
-
Dokumente britanike për Shqipërinë dhe shqiptarët (janar-dhjetor 1914) II, Përgatiti: Valentina Duka, Tiranë: “Toena”, 2012, 183, Raport konfidencial i zëvendëskonsullit britanik në Manastir, C. A. Greig për Crackanthorpe, 29 janar 1914; Ledia Dushku, “Shoqëria “Shkipnia” dhe Isa Boletini”, Isa Boletini në Lëvizjen Kombëtare Shqiptare, Prishtinë: Instituti i Historisë “Ali Hadri” - Prishtinë, Instituti i Historisë-Tiranë, Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup, 2015, 121.
-
Po aty.
-
Po aty.
-
Po aty.
-
Dokumente britanike për Shqipërinë dhe shqiptarët I, 242-243, Raport konfidencail i zëvendëskonsullit britanik në Manastir, C. A. Greig për Crackanthorpe në Beograd, 14 tetor 1913.
-
Arkivi i Institutit të Historisë në Tiranë (në tekstin e mëtejmë: AIHT), Fondi: Arkivi i Vjenës, Dokumente të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Austro-Hungarisë, të përkthyera në gjuhën shqipe, Vj.24-13-1362, nr. 21/P, Raport i të dërguarit perandorak e mbretëror në Durrës, H. Löwenthal, dërguar Ministrisë së Punëve të Jashtme në Vjenë, 25 prill 1914.
-
Po aty, Vj.24-41-4120, nr.204, Statuti i Shoqërisë “Besa Shqiptare”.
-
Po aty.
-
Po aty.
-
Po aty.
-
Po aty.
-
Po aty.
-
Po aty, Vj.24-13-1362, nr. 21/P, Raport i të dërguarit perandorak e mbretëror në Durrës, Lovental, dërguar MPJ në Vjenë, Durrës, 25 prill 1914.
-
Hafif Bajrami, Shqiptarët në luftë për shtet kombëtar, Prishtinë: “Faik Konica”, 2018, f.178-182.
-
AIHT, Vj.25-4-455, nr.53/P, Raport i konsullit të përgjithshëm austro-hungarez në Shkodër, Halla, dërguar MPJ në Vjenë, 19 shkurt 1915.
-
Lush Culaj, Komiteti Mbrojtja Kombëtare e Kosovës 1918-1924, Prishtinë: Instituti Albanologjik i Prishtinës, 1997, 21-24. Studiues të tjerë mbështesin tezën se kjo organizatë u krijua në pranverë të vitit 1915. Krahaso: Beqir Meta, “Ndikimi i Luftës I Botërore në procesin e konsolidimit të kombit shqiptar”, Studime shoqërore, nr.2-2015, Prishtinë: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, 2015, 192; Sali Kadria, “Aspekte të gjendjes së nacionalizmit shqiptar gjatë viteve 1916-1918 në zonën e pushtimit austro-hungarez”, Studime historike, nr.3-4/2014, viti LXVIII (LI), Tiranë: Qendra e Studimeve Albanologjike - Instituti i Historisë, 2015, 112.
-
AIHT, Vj.25-4-465, nr.45, Telegram sekret i konsullit austro-hungarez në Shkodër, Halla, dërguar MPJ në Vjenë, Shkodër, 14 shkurt 1915.
-
Po aty, Vj.25-4-499, nr.65/P, Telegram i konsullit austro-hungarez në Shkodër, Halla, dërguar MPJ në Vjenë, Shkodër, 28 shkurt 1915.
-
Rreth formimit dhe veprimtarisë së “Klubit të Shkupit” në fillesat e tij, shih: Ramiz Abdyli, Lëvizja Kombëtare Shqiptare 1908-1910, Libri 1, Prishtinë: Instituti i Historisë -Prishtinë, 2004, 69-72.
-
Po aty, Vj.26-15-1585, nr.13876, Raport i shkruar nga Rhomen, gjeneral i anterisë, drejtuar komandës eprore të armatës perandorake e mbretërore, Beograd, 19 shtator 1916.
References
Dokumente britanike për çështjen shqiptare në Konferencën e Ambasadorëve në Londër, 1912-1913, zgjodhi, përgatiti dhe redaktoi: prof. dr. Muhamet Shatri, Qendra e Studimeve Albanologjike & Instituti i Historisë-Tiranë, Tiranë: “Toena”, 2012, 368. Shënim në protokollin e Mr. H. C. Norman-it, Foreign Office, 26 mars 1913.
Dokumente britanike për Shqipërinë dhe shqiptarët (tetor-dhjetor 1913) I, Përgatiti: Valentina Duka, Toena, Tiranë: 2012, f.242-243, Raport konfidencial i zëvendëskonsullit britanik në Manastir, C. A. Greig për Crackanthorpe në Beograd, 14 tetor 1913.
Dokumente britanike për Shqipërinë dhe shqiptarët (janar-dhjetor 1914) II, Përgatiti: Valentina Duka, Tiranë: “Toena”, 2012, 183, Raport konfidencial i zëvendëskonsullit britanik në Manastir, C. A. Greig për Crackanthorpe, 29 janar 1914; Ledia Dushku, “Shoqëria “Shkipnia” dhe Isa Boletini”, Isa Boletini në Lëvizjen Kombëtare Shqiptare, Prishtinë: Instituti i Historisë “Ali Hadri” - Prishtinë, Instituti i Historisë-Tiranë, Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve-Shkup, 2015, 121.
Po aty.
Po aty.
Po aty.
Dokumente britanike për Shqipërinë dhe shqiptarët I, 242-243, Raport konfidencail i zëvendëskonsullit britanik në Manastir, C. A. Greig për Crackanthorpe në Beograd, 14 tetor 1913.
Arkivi i Institutit të Historisë në Tiranë (në tekstin e mëtejmë: AIHT), Fondi: Arkivi i Vjenës, Dokumente të Ministrisë së Punëve të Jashtme të Austro-Hungarisë, të përkthyera në gjuhën shqipe, Vj.24-13-1362, nr. 21/P, Raport i të dërguarit perandorak e mbretëror në Durrës, H. Löwenthal, dërguar Ministrisë së Punëve të Jashtme në Vjenë, 25 prill 1914.
Po aty, Vj.24-41-4120, nr.204, Statuti i Shoqërisë “Besa Shqiptare”.
Po aty.
Po aty.
Po aty.
Po aty.
Po aty.
Po aty, Vj.24-13-1362, nr. 21/P, Raport i të dërguarit perandorak e mbretëror në Durrës, Lovental, dërguar MPJ në Vjenë, Durrës, 25 prill 1914.
Hafif Bajrami, Shqiptarët në luftë për shtet kombëtar, Prishtinë: “Faik Konica”, 2018, f.178-182.
AIHT, Vj.25-4-455, nr.53/P, Raport i konsullit të përgjithshëm austro-hungarez në Shkodër, Halla, dërguar MPJ në Vjenë, 19 shkurt 1915.
Lush Culaj, Komiteti Mbrojtja Kombëtare e Kosovës 1918-1924, Prishtinë: Instituti Albanologjik i Prishtinës, 1997, 21-24. Studiues të tjerë mbështesin tezën se kjo organizatë u krijua në pranverë të vitit 1915. Krahaso: Beqir Meta, “Ndikimi i Luftës I Botërore në procesin e konsolidimit të kombit shqiptar”, Studime shoqërore, nr.2-2015, Prishtinë: Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, 2015, 192; Sali Kadria, “Aspekte të gjendjes së nacionalizmit shqiptar gjatë viteve 1916-1918 në zonën e pushtimit austro-hungarez”, Studime historike, nr.3-4/2014, viti LXVIII (LI), Tiranë: Qendra e Studimeve Albanologjike - Instituti i Historisë, 2015, 112.
AIHT, Vj.25-4-465, nr.45, Telegram sekret i konsullit austro-hungarez në Shkodër, Halla, dërguar MPJ në Vjenë, Shkodër, 14 shkurt 1915.
Po aty, Vj.25-4-499, nr.65/P, Telegram i konsullit austro-hungarez në Shkodër, Halla, dërguar MPJ në Vjenë, Shkodër, 28 shkurt 1915.
Rreth formimit dhe veprimtarisë së “Klubit të Shkupit” në fillesat e tij, shih: Ramiz Abdyli, Lëvizja Kombëtare Shqiptare 1908-1910, Libri 1, Prishtinë: Instituti i Historisë -Prishtinë, 2004, 69-72.
Po aty, Vj.26-15-1585, nr.13876, Raport i shkruar nga Rhomen, gjeneral i anterisë, drejtuar komandës eprore të armatës perandorake e mbretërore, Beograd, 19 shtator 1916.
Shqip
Srpski
English
Français (France)
Deutsch
Türkçe
