Ultimatumi i presidentit Bill Clinton dhe përgatitjet për intervenimin ushtarak në Kosovë

Shtator-Tetor 1998

Auteurs

  • Arbër Hadri

DOI :

https://doi.org/10.62609/ks.v47i47.3701

Résumé

Punimi shkencor “Ultimatumi i presidentit Bill Clinton dhe përgatitjet për intervenimin ushtarak në Kosovë (shtator-tetor 1998)”, trajton një temë shumë të rëndësishme për historinë më të re të Kosovës, përfshirjen e Shteteve të Bashkuara në zgjidhjen e çështjes së Kosovës dhe ecurinë e vendimit për intervenim ushtarak. Kjo temë dhe veçoritë e saja, nuk janë trajtuar më parë në historiografinë shqiptare. Me këtë rast synojmë që të paraqesim rezultate të reja historiografike, të mbështetura në dokumente burimore të institucionit më të lartë amerikan për politikë të jashtme dhe siguri kombëtare, “Këshillit të Sigurisë Kombëtare”.

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.

Références

  1. Arbër Hadri, Këshilli i Sigurisë Kombëtare i SHBA: Lufta në Kosovë - Dokumente shtetërore-publike të Këshillit të Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, Kosova Vëllimi I (19 qershor 1998-31 tetor 1998) (Prishtinë: SHBAH, 2020), 35. 2 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC) - Shtëpia e Bardhë, Doc. 6519, “Memorandum për presidentin - Kosova: Përgatitja për ultimatum”, përpiluar nga Këshilltari i Sigurisë Kombëtare Samuel Berger, 24 shtator 1999, Vashington; Hadri, Këshilli i Sigurisë Kombëtare, 154-159. 3 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20844, “Përmbledhja e konkludimeve për mbledhjen e drejtorëve të Komitetit për Kosovën të Këshillit të Sigurisë Kombëtare”, 30 shtator 1998, 2:45 – 4:15 P.M., Dhoma e Situatës, Uashington, f. 1-2. 4 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc. 20865, “Përmbledhja e konkludimeve për mbledhjen e zëvendësdrejtorëve të Komitetit për Kosovën të Këshillit të Sigurisë Kombëtare për Kosovën”, 6 tetor 1998, 7:15 – 7:45 A.M., Uashington, f. 1-2.

  2. Hadri, Këshilli i Sigurisë Kombëtare, 72-75.

  3. William J. Clinton, Public Papers of the Presidents Of The United States (Washington; US Government Printing Office, 1993), Administration of William J. Clinton, Book I, “Remarks at a Town Meeting in Detroit”, February 10, 1993, 79.

  4. Victor Toom, “Ontologically dirty knots: The production of numbers after the Srebrenica genocide”, Security Dialogue Volume 51/Issue 4 (2020): 358-359; Seybot TB, Aronson JD and Fischhoff B, Counting Civilian Casualties: An Introduction to Recording and estimating nonmilitary deaths in conflict (Oxford: Oxford University Press, 2013), 3-6; 213-246.

  5. Bill Clinton, My Life (UK: Arrow Books, 2005), 848-851; William J. Clinton, Public Papers of the Presidents of the United States January 1– June 30, 1999 (Washington; US Government Printing Office, 1993), Administration of William J. Clinton, Book I, “Remarks on the NATO Airstrikes Against Serbian Targets and an Exchange with Reporters March 28, 1999”, f. 462; Më tej, do të përdoret termi i shkurtuar Bosnjë, për Bosnjë dhe Hercegovinën.

  6. Archive of Central Intelligence Agency (CIA), “Memorandum for the Record”, Doc. c/98-06145: date: 09/29/1998, qasur më 19 maj 2022, https://www.cia.gov/readingroom/document/0001250240; Hadri, Këshilli i Sigurisë Kombëtare, 39-40.

  7. Po aty.

  8. Po aty.

  9. Hadri, Këshilli i Sigurisë Kombëtare, 72-75. 13 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20552, “Përmbledhja e konkludimeve për mbledhjen e drejtorëve të Komitetit për Kosovën të Këshillit të Sigurisë Kombëtare”, 19 qershor 1998, 6:00 – 7:30 P.M., Uashington. Në mbledhje morën pjesë: kryesuesi Samuel Berger; për zëvendëspresidentin Leon Fuerth, Leslie Davidson; Departamenti i Shtetit sekretarja Medeleine Albright, Strote Talbott, Ambassador Robert Gelbart; Mbrojtje: Sekretari William Cohen, Berndt McConnell; SHBA-OKB: ambasador William Richardson, Nancy Soderberg; CIA George Tenet, (... klasifikuar); Shtabi i Komandantëve të Bashkuar: Hugh Shelton, BG George Kasej; Shtëpia e Bardhë Gjim Steinberg, Donald Kerrik; Këshilli i Sigurisë Kombëtare Jock Covey.

  10. Hadri, Këshilli i Sigurisë Kombëtare, 21-22.

  11. Archive of the Congress of the United States, “The National Security Act of 1947”, July 26, 1947, Public Law 253, 80th Congress; Chapter 343, 1st Session, S. 758. 16 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), “Presidential Decision Directive/NSC 2”, Doc 20003, January 20, 1993, “The White House”, Washington. 17 JAMES BENNET, “A TRUSTED ADVISER, AND A FRIEND: SAMUEL RICHARD BERGER”, NEW YORK TIMES (DECEMBER 6, 1996); ANTHONY LAKE PAPERS, “SENATE HEARING: MARCH 5, 1997”, LIBRARY OF CONGRESS-WASHINGTON, 10-17. 18 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20552, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të drejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 19 qershor 1998, 6:00 – 7:30 P.M., Uashington. Në mbledhje morën pjesë: kryesuesi Samuel Berger; për zëvendëspresidentin Leon Fuerth, Leslie Davidson; Departamenti i Shtetit sekretarja Medeleine Albright, Strote Talbott, Ambassador Robert Gelbart; Mbrojtje: Sekretari William Cohen, Berndt McConnell; SHBA-OKB: mbasador William Richardson, Nancy Soderberg; CIA George Tenet; Shtabi i Komandantëve të Bashkuar: Hugh Shelton, BG George Kasej; Shtëpia e Bardhë Gjim Steinberg, Donald Kerrik; Këshilli i Sigurisë Kombëtare Jock Covey.

  12. Hadri, Këshilli i Sigurisë Kombëtare, 21. 20 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20750, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 04 shtator 1998, 11:00- 12:30 P.M., Uashington.

  13. Po aty.

  14. Po aty; Christopher Hill, Outpost: Life on the frontlines of American diplomacy (New York: Simon & Schuster, 2014), 120-144. 23 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20761, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 9 shtator 1998, 2:30 - 4:00 P. M., Uashington.

  15. Termi Serbi, përdoret përkundër faktit se e njëjta ishte në kuadër të shtetit të përbashkët me Malin e Zi - Federatën Jugosllave. Kjo ngase, Mali i Zi mbahej pa dëshirën e tij decidive dhe tentonte të mbante një qëndrim neutral në çështjen e përfshirjes në luftimet në terren në Kosovë. Shumica dërmuese e forcave ushtarake dhe policore të përfshira në luftime dhe masakra të popullatës shqiptare ishin nga Serbia.

  16. Po aty. 26 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20829, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 26 shtator 1998, 10:30 - 12:00 P.M., Uashington.

  17. Po aty.

  18. Duke përfshirë edhe insistimin e gjeneralit Klark, me rastin e takimit me presidentin Klinton, më 15 shtator 1998, si dhe me pjesëtarë të lartë të Departamentit të Mbrojtjes, Pentagonit dhe Shtabin e Komandantëve të Bashkuar, se ishte e domosdoshëm hartimi dhe nxjerrja e një “Ultimatumi” drejtuar Millosheviqit për parandalimin e shkatërrimeve, spastrimit etnik, refugjatëve dhe eskalimit të mëtutjeshëm të luftës në Kosovë; Wesley K. Clark “Winning modern wars: Iraq, terrorism, and the American empire” (New York: PublicAffairs, 2003), 131-137. 29 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC) - Shtëpia e Bardhë, Doc. 6519, “Memorandum për presidentin - Kosova: Përgatitja për Ultimatum”, nga Samuel Berger, 24 shtator 1999, Vashington; Hadri, Këshilli i Sigurisë Kombëtare, 164-169.

  19. Po aty.

  20. Sulmet ndaj pjesës tjetër të Jugosllavisë, Malit të Zi, kishin shënjestra më të kufizuara luftarake.

  21. Po aty.

  22. Po aty.

  23. Kapitulli VII i Kartës së Kombeve të Bashkuara, autorizon Këshillin e Sigurimit për ndërmarrjen e veprimeve në lidhje me kërcënimet ndaj paqes, shkeljet e paqes dhe aktet e agresionit, me qëllim të ruajtjes ose rivendosjes së paqes ndërkombëtare dhe sigurisë.

  24. Po aty.

  25. Po aty.

  26. Po aty.

  27. Po aty. 39 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20844, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të drejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 30 shtator 1998, 2:45 - 4:15 P.M., Uashington. 40 “United Nations Security Council Resolution 1199 (1998)”, adopted by the Security Council at its 3930th meeting, on 23 September 1998, qasur më 19.12.2022, http:/www.unscr.com/en/resolutions/1199.

  28. “Takimi i Drejtorëve Politikë të Grupit të Kontaktit në Londër, i datës 3 tetor 1998”, “Report of the Secretary-General Prepared Pursuant to Resolutions 160 (1998) and 1199 (1998) of the Security Council” S/1998/912, 3 October, 1998, qasur më 19.12.2022, http://reliefweb.int/report/serbia/kosovo-report-un-secretary-general. 42 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20844, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të drejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 30 shtator 1998, 2:45 – 4:15 P.M., Dhoma e Situatës, Uashington.

  29. Po aty.

  30. Po aty; Christopher Hill, “Outpost: Life on the frontlines of American diplomacy” (New York: Simon & Schuster, 2014), 140-143.

  31. Po aty.

  32. Po aty

  33. National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20854, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 2 tetor 1998, 5:00 - 6:00 P.M., Uashington.

  34. Po aty. 49 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20866, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të drejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 5 tetor 1998, 2:30 - 4:00 P.M., Uashington.

  35. Po aty.

  36. Po aty. 52 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20865, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 6 tetor 1998, 7:15 – 7:45 A.M., Uashington.

  37. Po aty. 54 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20867, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të drejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 6 tetor 1998, 2:15 – 4:00 P.M., Uashington.

  38. Po aty. 56 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20871, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 7 tetor 1998, 2:45 – 3:50 P.M., Uashington.

  39. National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20874, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 8 tetor 1998, 8:00 – 9:00 A.M., Uashington. 58 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20885, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 9 tetor 1998, 5:00 – 6:25 P.M., Dhoma e Situatës, Uashington.

  40. Arbër Hadri, “Këshilli i Sigurisë Kombëtare i SHBA-së: Lufta në Kosovë”-“Dokumente shtetërore-publike të Këshillit të Sigurisë Kombëtare të SHBA-së: Kosova Vëllimi I, 19 qershor 1998-31 tetor 1998” (SHBAH, Prishtinë, 2020), 50-56.

  41. Po aty, 55-57.

  42. Po aty, 55-65. 62 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20936, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 26 tetor 1998, 10:30 - 12:00 P.M., Uashington, Pika 1 & 2.

  43. Po aty. 64 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20929, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 27 tetor 1998, 10:30 a.m. - 12:00 p.m., Dhoma e Situatës, Uashington.

  44. Po aty. 66 National Archives (National Historical Publications and Records Commission – NARA) - Clinton Presidential Library, Dosja e Këshillit të Sigurisë Kombëtare (National Security Council – NSC), Doc 20959, Përmbledhje e konkludimeve të mbledhjes së Komitetit për Kosovën të zëvendësdrejtorëve të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, 30 tetor 1998, 4:30 – 6:30 P.M., Uashington.

Téléchargements

Publiée

2024-01-19

Comment citer

Hadri, Arbër. 2024. « Ultimatumi I Presidentit Bill Clinton Dhe përgatitjet për Intervenimin Ushtarak Në Kosovë: Shtator-Tetor 1998 ». Kosova 47 (47). Prishtinë, Kosovë:149-70. https://doi.org/10.62609/ks.v47i47.3701.

Numéro

No 47 (2022): Kosova

Rubrique

Artikuj