RRUGËTIMI I SHKOLLËS SHQIPE NË SHEKUJT XVII-XIX

Sipas studiuesve shqiptarë

Authors

  • Eranda Halluni Bilali
  • Nertila Haxhia Ljarja

DOI:

https://doi.org/10.58923/diskutime.v14i33-34.6765

Abstract

The paper "The journey of albanian Schools in the 17th-19th centuries according to albanian scholars" explores the history of albanian education during the early modern period, focusing on the challenges and developments that shaped the formation and survival of albanian schools. By analyzing historical sources, contemporary documents, and the studies of historians, this paper aims to highlight the impact of social, political, and cultural factors on efforts to preserve the language and national identity through education. The article addresses the role of religious institutions, particularly catholic and orthodox churches, and their influence on the creation of the first albanian schools. It also examines the intervention of foreign powers, attempts at assimilation, and the role of albanian intellectuals in raising national awareness about the need for education in the albanian language. By analyzing these elements, the article aims to provide a deeper understanding of the complex dynamics that influenced the journey of albanian schools from the 17th century to the threshold of Independence

Keywords:

17th-19th centuries, albanian schools, religious institutions, national identity, intellectuals

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Akademia e Shkencave e Shqipërisë. (2009). Fjalori Enciklopedik Shqiptar (botim i ri, zëri i hartuar nga H. Koliqi dhe Nj. Kazazi, Vëll. III). Tiranë: ASHSH.

  2. Basileiou, K. Zaride. (1978). Grammata apo to Devino (1753–1792) gia to klerodotema tou Spyrou Rizou. Thesaurismata, 15

  3. Çefa, K. (2013). Në zanafillat historike të arsimit tonë në trevat veriore deri në shek. XVIII. Në Shkollat shqipe të trevave shqiptare në shekujt XVI–XVIII. Tiranë.

  4. Çelebi, E. (1930). Seyahatname: Shqipëria para dy shekujsh. Tiranë.

  5. Dedei, S. (1999). Zhvillimi i arsimit në Mesjetë në Shqipëri. Revista Pedagogjike, 2. Tiranë.

  6. Dituria. (1927). Françeskanët në Shqipëri. Dituria, 3(3). Tiranë.

  7. Gjergji, S. (2013). Stublla me Kolegjin e Shën Lukës, 1584. Në Shkollat shqipe të trevave shqiptare në shekujt XVI–XVIII. Tiranë.

  8. Grup autorësh (MASH, ISP). (2003). Historia e arsimit dhe mendimit pedagogjik shqiptar (Vëll. I). Tiranë: MASH & ISP.

  9. Gurakuqi, K. (1928). Françeskanët në Shqypni. Dituria, 3.

  10. Kabineti Pedagogjik i Shkodrës. (1980). Historiku i arsimit në rrethin Shkodër (Pjesa I).

  11. Karaleëskij, C. (1911). La missione greco-cattolica della Cimarra nell’Epiro nei sec. XVI–XVII. Bessarione, XV(2).

  12. Kastrati, J. (1964). Tekste të vjetra shkollore. Arsimi Popullor, 6.

  13. Kazazi, Nj. (2014). Zhvillimi i arsimit të mesëm në Shkodër. Shkodër.

  14. Koliqi, H. (1972). Gjellë e ämbëlsina të vendit tonë. Shejzat, I(1–4).

  15. Koliqi, H. (2012). Historia e arsimit dhe mendimit pedagogjik shqiptar. Prishtinë.

  16. Kurti, D., & Sirdani, M. (1999). Mbi kontributin e elementit katolik në Shqipëri. Tiranë.

  17. Luka, D. (2013). Shkolla shqipe e Kurbinit. Në Shkollat shqipe të trevave shqiptare në shekujt XVI–XVIII. Tiranë.

  18. Marko, P. (1963). Shkolla e parë shqipe tre shekuj më parë. Në Fletë nga historiku i shkollës. Tiranë.

  19. MASH (Ministria e Arsimit dhe Shkencës). (2003). Historia e arsimit dhe mendimit pedagogjik shqiptar (Vëll. I). Tiranë.

  20. Mons Spila. Memorie storiche della Provincia Romana (Tom. II).

  21. Nikaj, N. (2003). Kujtime të një jete të kaluar.

  22. Orbis Seraphicus, P. Marcellinus a Civetia, & Domenichelli, T. (O.F.M.). De Miss, FF. Minorum.

  23. Osmani, Sh. (1998). Reflekse etnopedagogjike 1. Tiranë.

  24. Papapano, Th. (1963). Shkollat e para shqipe në rrethin e Gjirokastrës. Arsimi Popullor, 3.

  25. Prendushi, M. (1974). Vështrim historik mbi zhvillimin e arsimit në Shkodrën e shekullit XIX. Studime Historike, 3.

  26. Rexhepagiq, J. (1970). Zhvillimi i arsimit dhe sistemit shkollor të kombësisë shqiptare në territorin e Jugosllavisë së sotme deri në vitin 1918. Prishtinë.

  27. Schmitt, O. J. (2012). Shqiptarët: Një histori midis Lindjes dhe Perëndimit. Tiranë.

  28. Sedaj, E. (1999). Ndre Bogdani – prelat i lartë i Kishës dhe mësues i popullit shqiptar. Dardania Sacra, 1. Prishtinë.

  29. Sinani, A. (2024, 6 qershor). Kongresi i Manastirit – 116 vite nga alfabeti që na bashkoi: Dokumente arkivore, artikuj dhe fotografi. Monografi Akademike Shqiptare.

  30. Skura, M. (1965). Relacion i Mark Skurës drejtuar Kongregacionit të Propagandës Fide mbi vizitën e kryer nëpër dioqezat e Shqipërisë së Mesme (Vëll. II, 1634–1650). Në Relacione mbi gjendjen e Shqipërisë Veriore dhe të Mesme shek. XVII. Tiranë.

  31. Shllaku, L. (2002). Shkollat klerikale. Shkodër.

  32. Xhufi, P. (2013). Në zanafillat historike të arsimit tonë në trevat veriore deri në shek. XVIII. Në Dukuri të shkollës e të gjuhës në Shqipërinë e Poshtme (shek. XIV–XVIII). Tiranë.

Downloads

Published

2025-09-19

How to Cite

Halluni Bilali , Eranda, and Nertila Haxhia Ljarja. 2025. “RRUGËTIMI I SHKOLLËS SHQIPE NË SHEKUJT XVII-XIX : Sipas Studiuesve Shqiptarë”. Diskutime 14 (33-34):7-19. https://doi.org/10.58923/diskutime.v14i33-34.6765.

Issue

Vol. 14 No. 33-34 (2025)

Section

Presentation

License

Copyright (c) 2025 Diskutime

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

Similar Articles

<< < 1 2 3 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.