Trendi i kolonive të bletës mjaltore në Shqipëri dhe faktorët kërcënues

Abstract

Pjalmuesit dhe polenizimi kanë vlera ekonomike, mjedisore dhe social-kulturore të shumëfishta të njohura në të gjithë botën. Qëllimi ynë për realizimin e këtij studimi ka qenë njohja e faktorëve kërcënues për këta pjalmues me një rëndësi të madhe, duke e ndihmuar bletarin në identifikimin e burimeve kërcënuese dhe marrjen e masave parandaluese në kohën e duhur. Për të kryer këtë studim, u shpërndanë pyetësorë në 66 parqe në rrethe të ndryshme të Shqipërisë, si dhe u bënë vëzhgime në terren. Vlera mesatare e humbjeve të bletëve në periudhën e fundit të dimrit dhe fillimit të pranverës 2016-2017 ka qenë 30-45%. Në bazë të humbjeve i klasifikuam rrethet në dy grupe: 1) Ato me mesatare të ulët të humbjeve të kolonive (<15%): në Lezhë, Përmet, Berat dhe Sarandë. Specifikisht Berati duket që ka humbjet më të vogla me 10%. 2) Ato me mesatare të lartë të humbjeve të kolonive (>40%): në Bulqizë, Dibër, Tiranë, Librazhd, Korçë, Ersekë, Lushnje dhe Durrës. Ndër faktorët kryesorë që mund të kenë shkaktuar këto humbje dimrin e kaluar, renditen: patogjenët dhe grabitqarët, faktorët mjedisorë dhe praktikat bletërritëse. Megjithëse pati humbje të konsiderueshme dimrin e kaluar, trendi afatgjatë i bletarisë në Shqipëri është në rritje.