ARSIMI NË SHKODËR I SUBVENCIONUAR NGA PERANDORIA AUSTRO-HUNGAREZE GJATË PERIUDHËS 1908-1912

Nga Revolucioni Xhonturk deri në Shpalljen e Pavarësisë

Auteurs

  • Marsel Nilaj

DOI :

https://doi.org/10.58923/diskutime.v14i33-34.6766

Résumé

Revolucioni Xhonturk i vitit 1908 solli një riorientim të politikave osmane ndaj popujve jomyslimanë në Ballkan. Në këtë kontekst, Perandoria Austro-Hungareze intensifikoi ndikimin e saj në vilajetet shqiptare, veçanërisht në qytetin e Shkodrës, përmes mbështetjes së arsimit. Vjena përkrahu si shkollat katolike, ashtu edhe institucionet laike, duke ndikuar në krijimin e një elite arsimore shqiptare. Pas Kongresit të Manastirit dhe miratimit të alfabetit të përbashkët, Austria e përdori subvencionimin e arsimit shqip si pjesë e një politike të jashtme kulturore, për të përballuar ndikimin sllav në rajon. Arsimi mori kështu një rol të dyfishtë: si simbol i identitetit kombëtar shqiptar dhe si instrument i diplomacisë austriake. Në një kohë zhgënjimi ndaj qeverisjes xhonturke, Austria shihej si përkrahëse e çështjes shqiptare, duke ndikuar në proceset që çuan në shpalljen e Pavarësisë më 1912.

Mots-clés :

Shkodra, Vjena, Xhonturqit, Arsim, Manastir

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.

Biographie de l'auteur

Marsel Nilaj

Dr. Marsel Nilaj 

Profesor në Universitetin e Shkodrës "Luigj Gurakuqi"

Références

  1. Arkivi i Ministrisë së Historisë (AMHSH), Fondi Arkivi i Vjetër (F. Ark. i Vj.), vëllimet 1908–1912. Korrespondencë diplomatike nga Konsullatat Austriake në Shkodër me Ministrinë e Jashtme në Vjenë dhe përfaqësi të tjera.

  2. Bala, S. (2011). Historiku i shkollave dhe mësuesit e Shkodrës (1662–1945) (Vëll. 1). Shkodër: Rozafat.

  3. Bartl, P. (2006). Myslimanët shqiptarë në lëvizjen për pavarësi kombëtare (1878–1912). Tiranë: Dituria.

  4. Demiraj, Sh., & Prift, K. (2008). Kongresi i Manastirit. Tiranë: Akademia e Shkencave e Shqipërisë.

  5. Durham, E. (2013). Shqipëria e Epërme. Tiranë: Botimet IDK.

  6. Gawrych, G. W. (2007). Gjysmëhëna dhe shqiponja. Tiranë: Bota Shqiptare.

  7. Hoxha, F. (2014). Vatër e dijes shkodrane: 100 vjet Shkolla 9-vjeçare Ismail Qemali. Tiranë: Albas.

  8. Kastrati, J. (2022). Faik Konica (jeta dhe vepra). Tiranë: Kristalina-KH.

  9. Kraja, M. (1993). Mësuesit për kombin shqiptar. Tiranë: Toena.

  10. Marku, P. (2024). Abat Preng Doçi, kleriku, atdhetari dhe intelektuali shqiptar. Kumbona e së Diellës, 7–8, 28–31.

  11. Martini, L. (2012). Abati i Mirditës Preng Doçi 1846–1917. Tiranë: Mirgeeralb.

  12. Meta, B. (Kryered.). (2017). Historia e shqiptarëve gjatë shek. XX (Vëll. I). Tiranë: Botimet Albanologjike.

  13. Ndoj, G. (2009). Antologji historike. Themele të ruajtura të një shtëpie evropiane të shembur. Tiranë: Geer.

  14. Nika, D. N. (2003). Kujtime të nji jetës së kalueme. Tiranë: Plejad.

  15. Qendra e Studimeve Albanologjike. (2013). Shqipëri – Austri: Reflektim historiografik. Tiranë: Botimet Albanologjike.

  16. Shapllo, S. (1975). Nga historiku i zhvillimit të arsimit në Shqipëri. Tiranë: Instituti i Studimeve Pedagogjike.

  17. Toleva, T. (2018). Influenca e Perandorisë Austro-Hungareze në ndërtimin e kombit shqiptar (1896–1908). Tiranë: Dudaj.

  18. Vllamasi, S. (2000). Ballafaqime politike në Shqipëri 1897–1942. Tiranë: Neraida.

Téléchargements

Publiée

2025-09-19

Comment citer

Nilaj , Marsel. 2025. « ARSIMI NË SHKODËR I SUBVENCIONUAR NGA PERANDORIA AUSTRO-HUNGAREZE GJATË PERIUDHËS 1908-1912: Nga Revolucioni Xhonturk Deri Në Shpalljen E Pavarësisë ». Diskutime 14 (33-34):20-32. https://doi.org/10.58923/diskutime.v14i33-34.6766.

Numéro

Vol. 14 No 33-34 (2025)

Rubrique

Presentation

Licence

© Diskutime 2025

Creative Commons License

Ce travail est disponible sous la licence Creative Commons Attribution 4.0 International .