Mysticism, tarikkates and some representatives

Authors

  • Faik KASOLLJA (HOXHA)

Abstract

Based on historical data and available literature we can draw the following conclusions:
- Tarikkats are established by well-known personalities of the Islamic culture who have played a positive and useful role in the field of educating Muslims with the norms of the Islamic moral.
- In our country, the founders of tekkes, the shehlers, have served as orators who treat Islamic religious and social themes such as: Hatibs (Islamic preachers (in the mosques) and imams (leader of the Islamic prayer) officially appointed by official instances of the administration some of them were Sheh Qazim Hoxha in Tirana, Sheh Selimi in Peshkopi, Sheh Veliu, Sheh Hysejni in the district of Tirana etc.
Therefore: Mysticism has no reason to be considered as an exclusive right of tarikkats and their leaders because persons outside them have dealt with mystics as well.
Taricates are an important component among the believers of the Muslim community and continue to give their contribution with the messages that they convey to the masses of Muslim believers.
For the fulfillment of the mission that they have undertaken to carry out with devotion, it is felt the need of educational and cultural elevation in higher levels both of the directional cadres and the staff. This may serve to a further education of the members in their institutions in order to come better into help to society, nation and fatherland. As much as it might be possible, the tarikkates should be kept near and should be helped with patience only for the God's sake. Let this be considered as a permanent and continuous task of Islamic institutions at home.

Keywords:

tarikkats, shehlers, hatibs, imams, mysticism

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Hasan Kamil Yilmaz, “Anahatlariyla Tasavvuf (Hyrje në tesavvuf)”, përkthyer nga dr. Metin Izeti, Tetovë 2002.

  2. Po aty.

  3. Po aty.

  4. Dr. Selçuk Eraydin, “Tesavvuf ve tarikatlar (Tesavvufi dhe tarikatet)”, përkthyer nga dr. Metin Izeti, Tetovë 2001.

  5. Dr. Selçuk Eraydin.

  6. “Sunnet” përmbledh porositë dhe veprimet e Profetit Muhammed etj. H. Kamil Yilmaz.

  7. Shifra e parë tregon vitin hixhri, shifra e dytë shënon vitin grigorian, që tek ne është zakon të shoqërohet me fjalët “pas Krishtit”.

  8. H. Kamil Yilmaz.

  9. Sadık Bega, “Zani i Naltë”, viti XII i botimit, nr 12, Dhjetor 1937.

  10. As’hab es-suffa: Suffa, quhej këndi i xhamisë së Profetit (a.s.) në Medinë, ku qëndronin përkohësisht mahaxhirët që nuk kishin shtëpi. Kur gjenin shtëpi, ata largoheshin prej aty. Profeti (a.s.) i ndihmonte edhe duke u dhënë për të ngërën.

  11. Sadık Bega: “Zani i Naltë”, viti XII i botimit, nr 12, Dhjetor 1937.

  12. Një gradë e lartë shpirtërore, që fjalë për fjalë do të thotë: Grada e qëndrimit me Zotin.

  13. Sheh Qazim Hoxha “Ç’urdhëron Kurani ”, konferencë e mbajtur në xhami, revista “Zani i Naltë”, viti XIII, qershor 1938. Sipas Sheh Qazim Hoxhës: “Mekami Beka” është grada më e lartë e Islamit.

  14. H. Kamil Yilmaz.

  15. H. Kamil Yilmaz, “Hyrje në Tesavvuf”.

  16. Thomas Carlyle, “Heroi Profet, Muhammedi dhe islamizma”, përkthyer në shqip nga Beqir Çela, Durrës, 1935.

  17. H. Kamil Yilmaz.

  18. Henry Corben, “Historie de la philosophie islamique, Editions Gallimard 1986, (Historia e filozofisë islame)”, përkthyer nga Nexhat S. Ibrahimi, Shkup 1996.

  19. Muhamed Ali Karaati, “Ihjaul Gazali”, botuar në gjuhën arabe në Kajro më 1935.

  20. Hafiz Ismet Dibra “A ka dyshim në qenien e Zotit?!”, Micigan 1993.

  21. Vexhi Demiri, “Filozofët muslimanë, Gazaliu”, Prizren, 1990, fq. 54. Për këtë, shiko edhe revistën “Kultura Islame”, viti V i botimit, nr 7-8, mars–prill 1944 (Rebiul Evvel – Rebiul Akhar 1363 H.)

  22. H. Corben.

  23. A. Fjalë nga greqishtja e lashtë, ka kuptimin: urtësi, menquri sipas së cilës mistiku fetar e besimtar mund të njihet me Perëndinë e të bashkohet me të. 1 - Teozofi, a f. (gr. theosophia < theos+ophia) - Të njohurit e Zotit, nëpërmjet përcaktimit të drejtpërdrejtë shpirtëror dhe zhytjes në vetvete dhe në botën abstrakte (metafizike) (sistemi i mistikës religjioze). (Instituti Albanologjik i Prishtinës: “Fjalori i fjalëve të huaja”, Rilindja, Prishtinë 1988.) 2 –Teozofi, a (gr. theos-Zoti dhe sophia-urtësia) - Pikëpamje filozofike spiritualiste e ezoterike, sipas të cilës vetëm Zoti është i urtë dhe kjo urtësi hyjnore mund të njihet e të përcaktohet jo me anë të mendjes, të arsyes e të filozofisë, por me anë të shikimit tonë, që i drejtohet brendisë sonë, përkatësisht me anë të intuitës, pastaj me anë të ekstazës, zbulesës mistike të vërtetë … (Prof. dr. Ekrem Murtezai: “Fjalori i feve”, Rilindja, Prishtinë 2000.)

  24. H. Corben.

  25. H. Corben.

  26. H. Kamil Yilmaz.

  27. Dr. Selçuk Eraydin.

  28. Sipas librit “Makalat” (Thëniet)”, përkthyer në shqip nga dr. Metin Izeti 2006.

  29. Ali Basha, “Nëpër gjurmët e Islamit”, Tiranë, 2005.

  30. “Pir”quhet themeluesi i një tarikati.

  31. Dervish-i, fjalë me prejardhje nga persishtja: prag-u. Në historinë e tesavvufit e ka kuptimin njeri i përkushtuar në shërbim të nevojtarëve në emër të Zotit, njerëz që falen shumë, ushqëhen me sa më pak dhe vishën me rroba pa zbukurime, të arnuara e të vjetra. Ata bëjnë më shumë për të tjerët se sa për veten e tyre.

  32. Revista “Njeriu”, nr. 9, mars 1943, viti i I.

  33. Kështu titullohej në atë kohë Komuniteti Musliman i Shqipërisë.

  34. Pseudonim i pazbardhur ende nga ne, në revistën “Njeriu”, korrik-gusht 1941.

  35. Pseudonim tek “Njeriu”, viti i II i botimit, Korrik 1943.

  36. Ali M. Basha, “Drita islame”, viti V i botimit, nr. 5 (88), mars 1966.

  37. H. Sherif Ahmeti, Kurani, përkthim me komentim në gjuhën shqipe, surja 3, ajeti 103.

Published

2026-03-05

How to Cite

Faik KASOLLJA (HOXHA). 2026. “Mysticism, Tarikkates and Some Representatives”. Univers 8 (8):67-83. https://albanica.al/univers/article/view/6987.

Issue

Section

Articles