Ndarja madhore dhe maqedo-etno-urbanizimi: Rasti “Shkupi 2014”

Abstract

Maqedonia njihet historikisht si 'Catena Mundi' për shkak të pozitës gjeografike të favorshme të saj, si një kryqëzim i rrugëve, civilizatave dhe besimeve të rëndësishme. Sipas disa analistëve, proceset e globalizimit kanë fuqizuar kërkimin e identitetit të popujve ballkanikë, të cilët dëshirojnë të përjashtojnë njëri-tjetrin. Në Maqedoninë e Veriut, “homo politikusi” nga pavarësia deri më tani po ndjek hapat e “homo ballkanikus”, nacionalizmit, etnicizimit, ekskluzivizmit etj. Një nga komponentët më shkatërrues të ndërtimit të kombit në këtë shoqëri është projekti kundërurban "Skopje 2014" i qeverisë VMRO-DPMNE.
Projekti, i bazuar në konceptin "parahistorik", "mitik", në konceptin e "antikizimit" dhe "folklorit", i cili kushton rreth 200 milionë €, është një projekt tërësisht etnik-maqedonas, slav dhe ortodoks, që kundërshtohet nga një numër i konsiderueshëm qytetarësh, pasi favorizon vetëm një kulturë, një histori, një besim, një komb, dhe injoron trashëgiminë, traditën e qytetit dhe realitetin e përgjithshëm shoqëror. Ai përdor arkitekturën dhe skulpturën për të mbështetur kulturën e partisë në pushtet dhe mononacionalizimin e shtetit.
Ky artikull përpiqet të analizojë nga perspektiva e sociologjisë urbane pasojat e këtij projekti për hapësirën e jetesës, ekologjinë urbane, kohezionin shoqëror, aspektet shkatërruese për bashkëjetesën dhe frymën multikulturore.