Rreziqet e ekspozimit të nxënësve në rrjetet sociale nga shkollat
DOI:
https://doi.org/10.62928/kp.v13i1.4809Abstract
Vitet e fundit është bërë trend publikimi në rrjetet sociale i aktiviteteve që realizohen në shkollë, duke shpërndarë foto/video të nxënësve, pa analizuar se si mund të ndikojë ky veprim në shëndetin psikik dhe në zhvillimin e mëvonshëm të tyre. Nuk janë të pakta rastet kur mësimdhënës dhe drejtorë të shkollave shpërndajnë fotot-imazhet e nxënësve në rrjetet sociale, për të promovuar aktivitetet e tyre shkollore. Për këto veprime është debatuar në komunitet, si veprim që mund të sjellë probleme të mëdha, duke rrezikuar privatësinë dhe sigurinë e nxënësve, si dhe duke dëmtuar ndjeshëm zhvillimin e mëtejshëm të tyre, që mund të lërë gjurmë të konsiderueshme edhe në fazat e mëvonshme të jetës. Qëllimi i studimit është të shqyrtojmë rreziqet që shkaktohen nga ekspozimi i nxënësve në rrjetet sociale nga shkollat. Qasja hulumtuese në këtë studim është e përzier (sasiore dhe cilësore). Mostra është e qëllimshme dhe përbëhet nga 125 mësimdhënës klasorë (1-5), 9 drejtorë dhe 5 psikologë nga komuna e Prishtinës, pra gjithsej 139 respondentë. Për mbledhjen e të dhënave është përdorur pyetësori me pyetje të mbyllura dhe me disa pyetje të hapura, të cilat na kanë mundësuar marrjen e të dhënave cilësore. Ndërsa me drejtorë dhe psikologë është përdorur intervista gjysmë e strukturuar. Për analizën e të dhënave të mbledhura nga pyetësori për mësimdhënës kemi përdorur programin SPSS, ndërsa për dokumentimin dhe analizën e të dhënave cilësore kemi përdorur protokollin e intervistës. Rezultatet e studimit tregojnë se rreziqet që mund të shkaktohen nga ekspozimi i nxënësve në rrjetet sociale nga shkollat janë: cenimi i privatësisë të nxënësve, pasiguria, efektet negative në mirëqenien psikologjike të fëmijëve, që mund të shfaqen në disa mënyra, si: ulje të vetëbesimit, viktima të bullizmit, ankth, depresion, brenga për pamjen fizike, për imazhin e trupit, probleme në shëndetin mendor, po ashtu edhe në aftësitë sociale. Shumica e mësimdhënësve rekomandojnë ndërprerje të këtij aktiviteti, për arsye se fëmijët po bullizohen kur po i shohin fotot e tyre nga njëri-tjetri dhe nga prindërit e tyre, ndërsa drejtorët e shkollave janë për të vazhduar, derisa shkollat të kenë uebfaqen e tyre. Përdorimi i rrjeteve sociale nga shkollat është një çështje shumë komplekse dhe kërkon që të diskutohet dhe të merren masa konkrete nga organet më kompetente, MAShT-i, DKA-të dhe të gjithë aktorët e tjerë të arsimit. Po ashtu, rekomandohet që të hartohet një rregullore e brendshme, apo udhëzim administrativ që rregullon mënyrën e përdorimit të rrjeteve sociale nga shkollat.Keywords:
mësimdhënës, nxënës, rrjete sociale, rreziqe, shkollë filloreDownloads
References
-
Ammari, T., Kumar, P., & Lampe, C., & Schoenebeck., S. (2015). Managing children's online Identities: How parents decide what to disclose about their children online. Marrë nga: https://www.researchwithrutgers.com/en/publications/managing childrens-onlineidentities-how-parents-decide-what-to-d (shkarkuar më 18.01.2022).
-
Blazer & Christie (2012) Social Networking in Schools: Benefits and Risks; Review of the Research; Policy Considerations; and Current Practices. Marrë nga: https://eric.ed.gov/?id=ED536527 (shkarkuar më 20.01.2022).
-
Aizenkot, D.,& Kashy, G., R. (2019), Cyberbullying Victimization in WhatsApp Classmate Groups among Israeli Elementary, Middle, and High School Students. Marrë nga: https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0886260519842860 (shkarkuar më 24 shkurt.2022).
-
Cole, F. (2021). Protecting children in the frontier of surveillance capitalism. Marrë nga https://scholarship.laë.tamu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=student-scholarship. (shkarkuar më 24.04.2022).
-
Deborah, L., & Ben. W. (2017), the dataveillance of children and implications for their rights. Marrë nga https://doi.org/10.1177/1461444816686328/ (shkarkuar më 21.01.2021).
-
Evan, S. (2016) Why you should stop posting pictures of students. Marrë nga:https://makemomentsmatter.org/classroom-ideas/why-you-should-stop posting-pictures-of-students-online/ (shkarkuar më 20.01.2022).
-
EU Kids Online. (2020). EU Kids Online, 2020, Survey Results from 19 countries. Available online at: https://bit.ly/3g662L1. (shkarkuar më 1 mars 2022).
-
Hernández, R., & Ebersole, D. (2021). Parents' and children's privacy management about sensitive topics: a dyadic study. J. Fam. Issues. (shkarkuar më 12 janar 2022).
-
Lenhard, A. & Maden, M. (2007), Pew internation and American life project. Teens, privacy and online networks. Marrë nga:
-
https://www.pwwresearch.org/internet/2007/01/07/social-networking-ëebsites-and-teens/. (shkarkuar më 22 shkurt. 2022)
-
Livingstone, S., & Blum-Ross, A. (2020). Parenting for a Digital Future, How Hopes and Fears about Technology Shape Children's Lives.(shkarkuar më 16 shkurt 2022).
-
Madden, M., & Lenhart, A.,& Cortesi, S., & Gasser, U. (2013). Teens and Mobile Apps Privacy. Pww. Research Center's Internet and American Life Project. Marrë nga: https://research.org/internet/2013/08/22/teens-and-mobile apps-privacy/ (shkarkuar me 12. 07.2021)
-
Riessman, C.K. (2008). Narrative Methods for the Human Sciences. Thousand Oak, CA
-
Sádaba, C., & Bringué, X. (2010). Niños y adolescentes españoles ante las pantallas: rasgos configuradores de una generación interactiva. CEEParticipación Educativa 15, 86–104. Available online at: https://dadun.unav.edu/bitstream/10171/18443/1/n15-sadaba-chalezquer.pdf (shkarkuar më 15 janar 2022).
-
Selinger, E., & Leong, B., & Fitzgerald,B. (2016), Schools fail to recognize privacy consequences of social media. Marrë nga: https://www.csmonitor.com/World/Passcode/Passcode-Voices/2016/0120/Opinion-Schools-fail-to-recognize-privacy consequences of-social-media. (shkarkuar më 12.01.2022).
-
Selinger, R. (2000), Information and Communication Technology in schools. Marrë nga: http://infund.digitallibrarian.com.infundeo/wet/learn/. (shkarkua më 26.01.2022).
-
Sameer, H., & Justin, P. (2018) Bullying Beyond the Schoolyard: Preventing and Responding to Cyberbullying. Marrë nga:
-
https://www.amazon.com/Bullying-Beyond-Schoolyard-Preventing Cyberbullying/dp/1412966884,( shkarkuar më 28.02.2022).
-
Zymeri,T., & Musmurati, B. (2016), Siguria e fëmijëve në internet. Marrë nga:
-
http://kec- ks.org/wp-content/uploads/2016/05/Siguria-e-femijeve-ne-internet-Udhezues-per-Femije.pdf. (shkarkuar më 19.07.2022.
References
Ammari, T., Kumar, P., & Lampe, C., & Schoenebeck., S. (2015). Managing children's online Identities: How parents decide what to disclose about their children online. Marrë nga: https://www.researchwithrutgers.com/en/publications/managing childrens-onlineidentities-how-parents-decide-what-to-d (shkarkuar më 18.01.2022).
Blazer & Christie (2012) Social Networking in Schools: Benefits and Risks; Review of the Research; Policy Considerations; and Current Practices. Marrë nga: https://eric.ed.gov/?id=ED536527 (shkarkuar më 20.01.2022).
Aizenkot, D.,& Kashy, G., R. (2019), Cyberbullying Victimization in WhatsApp Classmate Groups among Israeli Elementary, Middle, and High School Students. Marrë nga: https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0886260519842860 (shkarkuar më 24 shkurt.2022).
Cole, F. (2021). Protecting children in the frontier of surveillance capitalism. Marrë nga https://scholarship.laë.tamu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1003&context=student-scholarship. (shkarkuar më 24.04.2022).
Deborah, L., & Ben. W. (2017), the dataveillance of children and implications for their rights. Marrë nga https://doi.org/10.1177/1461444816686328/ (shkarkuar më 21.01.2021).
Evan, S. (2016) Why you should stop posting pictures of students. Marrë nga:https://makemomentsmatter.org/classroom-ideas/why-you-should-stop posting-pictures-of-students-online/ (shkarkuar më 20.01.2022).
EU Kids Online. (2020). EU Kids Online, 2020, Survey Results from 19 countries. Available online at: https://bit.ly/3g662L1. (shkarkuar më 1 mars 2022).
Hernández, R., & Ebersole, D. (2021). Parents' and children's privacy management about sensitive topics: a dyadic study. J. Fam. Issues. (shkarkuar më 12 janar 2022).
Lenhard, A. & Maden, M. (2007), Pew internation and American life project. Teens, privacy and online networks. Marrë nga:
https://www.pwwresearch.org/internet/2007/01/07/social-networking-ëebsites-and-teens/. (shkarkuar më 22 shkurt. 2022)
Livingstone, S., & Blum-Ross, A. (2020). Parenting for a Digital Future, How Hopes and Fears about Technology Shape Children's Lives.(shkarkuar më 16 shkurt 2022).
Madden, M., & Lenhart, A.,& Cortesi, S., & Gasser, U. (2013). Teens and Mobile Apps Privacy. Pww. Research Center's Internet and American Life Project. Marrë nga: https://research.org/internet/2013/08/22/teens-and-mobile apps-privacy/ (shkarkuar me 12. 07.2021)
Riessman, C.K. (2008). Narrative Methods for the Human Sciences. Thousand Oak, CA
Sádaba, C., & Bringué, X. (2010). Niños y adolescentes españoles ante las pantallas: rasgos configuradores de una generación interactiva. CEEParticipación Educativa 15, 86–104. Available online at: https://dadun.unav.edu/bitstream/10171/18443/1/n15-sadaba-chalezquer.pdf (shkarkuar më 15 janar 2022).
Selinger, E., & Leong, B., & Fitzgerald,B. (2016), Schools fail to recognize privacy consequences of social media. Marrë nga: https://www.csmonitor.com/World/Passcode/Passcode-Voices/2016/0120/Opinion-Schools-fail-to-recognize-privacy consequences of-social-media. (shkarkuar më 12.01.2022).
Selinger, R. (2000), Information and Communication Technology in schools. Marrë nga: http://infund.digitallibrarian.com.infundeo/wet/learn/. (shkarkua më 26.01.2022).
Sameer, H., & Justin, P. (2018) Bullying Beyond the Schoolyard: Preventing and Responding to Cyberbullying. Marrë nga:
https://www.amazon.com/Bullying-Beyond-Schoolyard-Preventing Cyberbullying/dp/1412966884,( shkarkuar më 28.02.2022).
Zymeri,T., & Musmurati, B. (2016), Siguria e fëmijëve në internet. Marrë nga:
http://kec- ks.org/wp-content/uploads/2016/05/Siguria-e-femijeve-ne-internet-Udhezues-per-Femije.pdf. (shkarkuar më 19.07.2022.
