Ndikimi i përdorimit të chatgpt te nxënësit: përparësitë dhe sfidat

Autorët

  • Luljeta Shala
  • Alketa Gashi-Fazliu

DOI:

https://doi.org/10.62928/kp.vi1.8016

Abstract

Në epokën e digjitalizimit, inteligjenca artificiale (IA) po e transformon ndjeshëm mënyrën e të nxënit në arsimin e mesëm të lartë. Ky studim shqyrton mundësitë e ndikimit të IA-së, me fokus në ChatGPT, në përvojën e të nxënit të nxënësve 14-15 vjeç. Theksi vihet mbi balancimin midis përfitimeve dhe sfidave të integrimit të IA-së në arsim, duke analizuar ndikimin e saj në rezultatet mësimore, zhvillimin e mendimit kritik dhe ruajtjen e etikës shkollore. Qasja metodologjike për grumbullimin e të dhënave sasiore është realizuar përmes pyetësorëve (N= 150) nxënës, si dhe qasja cilësore, intervista me (N=34) mësimdhënës. Nxënësit raportojnë përfitime të dukshme nga përdorimi i IA, si përmirësimi i aftësive të shkrimit, pasurimi i fjalorit dhe mbështetje në kuptimin e teksteve. Megjithatë, ata theksojnë edhe sfida të tilla si varësia nga teknologjia, pasaktësia e informacionit dhe ndikimi në aftësinë për të menduar në mënyrë të pavarur. Mësimdhënësit shfaqin shqetësime lidhur me autenticitetin e punimeve të nxënësve dhe humbjen e mendimit kritik, duke kërkuar politika dhe udhëzime më të qarta për përdorimin etik dhe efektiv të IA-së. Studimi nënvizon nevojën për edukim digjital dhe trajnime për mësimdhënësit, në mënyrë që përdorimi i teknologjisë të ndihmojë zhvillimin e aftësive të pavarura të të nxënit, jo varësinë nga ajo. Gjetjet sugjerojnë se, nëse përdoret me ndërgjegjësim dhe nën kontroll të vazhdueshëm, ChatGPT mund ta përmirësojë ndjeshëm cilësinë e të nxënit, duke ruajtur njëkohësisht integritetin shkollor dhe mendimin kritik. Rekomandohet hartimi i politikave arsimore që përfshijnë udhëzime etike, trajnime dhe mbikëqyrje të qëndrueshme për një integrim të plotë dhe të përgjegjshëm të inteligjencës artificiale në arsimin e mesëm të lartë.

Keywords:

inteligjenca artificiale, edukimi, ChatGPT, personalizim i të nxënit, sfidat

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Cattoni, A., Anderle, F., Venuti, P., & Pasqualotto, A. (2024). How to improve reading and writing skills in primary schools: A comparison between gamification and pen-and-paper training. International Journal of Child-Computer Interaction, 39, Article 100633. https://doi.org/10.1016/j.ijcci.2024.100633

  2. Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage. https://www.scirp.org/reference/ReferencesPapers?ReferenceID=1964849

  3. Dwivedi, Y. K., Rana, N. P., Simintiras, A. C., & Ahuja, M. (2023). Exploring AI applications in education: Opportunities and concerns. Journal of Educational Research and Development, 42(3), 45–59. https://pure.tudelft.nl/ws/portalfiles/portal/149817037/1_s2.0_S0268401223000233_main.pdf

  4. Dida, A. S. (2023). Inteligjenca artificiale në arsimin e Kosovës: Opinion personal.

  5. Field, A. (2013). Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics: And Sex and Drugs and Rock “N” Roll (4th ed.). Sage. https://www.scirp.org/reference/ReferencesPapers?ReferenceID=2046660

  6. Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2023). Artificial intelligence in education: Promises and implications for teaching and learning. Center for Curriculum Redesign. https://discovery.ucl.ac.uk/10168357/ (doi:10.58863/20.500.12424/4276068)

  7. Kasneci, E., Seßler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., et al. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274

  8. Kohnke, L. (2019). Exploring critical pedagogy and choice in EAP material development: A case study. The Journal of AsiaTEFL, 16, 1219–1231. https://doi.org/10.18823/asiatefl.2019.16.4.10.1219

  9. Lawasi, M., Rohman, V., & Shoreamanis, M. (2024). The use of AI in improving student's critical thinking skills. Proceedings Series on Social Sciences & Humanities, 18, 366–370. https://doi.org/10.30595/pssh.v18i.1279

  10. Lo, C. K. (2023). What is the impact of ChatGPT on education? A rapid review of the literature. Education Sciences, 13, 410. https://doi.org/10.3390/educsci13040410

  11. Miller, S., Johnson, K., & Allen, P. (2023). Ethical considerations and data privacy in the use of AI tools in education. International Journal of Ethics in Education, 15(1), 19–34.

  12. Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x

  13. Ray, P. (2023). ChatGPT: A comprehensive review on background, applications, key challenges, bias, ethics, limitations and future scope. Internet of Things and Cyber-Physical Systems, 3. https://doi.org/10.1016/j.iotcps.2023.04.003

  14. Russell, S., & Norvig, P. (2016). Artificial intelligence: A modern approach (3rd ed.). Pearson Education.

  15. Sallam, M. (2023). AI in healthcare education: The case of ChatGPT in supporting research and learning. Journal of Medical Education, 58(3), 211–220. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10048148/

  16. Schmid, U., et al. (2023). AI literacy in secondary education: Teachers’ and students’ perspectives. European Journal of Education.

  17. Smith, J., Johnson, L., & Lee, K. (2022). A comprehensive review of cross-validation techniques in machine learning model evaluation. Journal of Machine Learning Research, 15, 123–145.

  18. Sok, L., & Heng, S. (2023). ChatGPT in research and education: Enhancing learning assessment and teaching practices. Journal of Educational Technology and Development, 36(2), 89–102.

  19. Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285. https://doi.org/10.1207/s15516709cog1202_4

  20. Turing, A. (1950). Computing machinery and intelligence. Mind, 59(236), 433–460.

  21. VanLehn, K. (2011). The relative effectiveness of human tutoring, intelligent tutoring systems, and other tutoring systems. Educational Psychologist, 46(4), 197–221. https://doi.org/10.1080/00461520.2011.611369

  22. Vaswani, A., Shazeer, N., Parmar, N., Uszkoreit, J., Jones, L., Gomez, A. A., Kaiser, Ł., & Polosukhin, I. (2017). Attention is all you need. Advances in Neural Information Processing Systems, 30, 5998–6008.

  23. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

Downloads

Published

1970-01-01

How to Cite

Shala, L., & Gashi-Fazliu, A. (1970). Ndikimi i përdorimit të chatgpt te nxënësit: përparësitë dhe sfidat. Kërkime Pedagogjike, (1), 123–124. https://doi.org/10.62928/kp.vi1.8016

Numër

No. 1 (2025): Kërkime Pedagogjike

Section

Artikuj

License

Copyright (c) 2025 Instituti Pedagogjik i Kosovës