Për interpretimin e pyetjes retorike në gjuhën shqipe

Autorët

  • Resul Telhaj

Abstract

Fjalitë pyetëse, si një nga tipat e fjalive sipas llojit të komunikimit, mund të kryejnë funksione të ndryshme në ligjërim. Por këndvështrimet për këtë tip fjalie në gramatologjinë shqiptare janë të ndryshme. Në “Gramatika e gjuhës shqipe 2” në bazë të funksioneve kryesore që realizohen me fjalitë pyetëse gjejmë ndarje të tilla si fjali nxitëse-pyetëse, fjalitë e pyetjes retorike, fjali pyetëse informuese, fjali pyetëse vërtetuese, fjali pyetëse reaguese, fjali pyetëse deliberative, fjali pyetëse-thirrmore etj. Në punimin tonë do të përqendrohemi tek një nga këto kategori, tek pyetja retorike dhe problemet që lidhen me të. Do të përdorim termin pyetje për të shënuar aspektin semantik dhe fjali pyetëse për t’iu referuar njësisë në aspektin sintaksor. Termi retorikë2 i referohet artit të përdorimit të gjuhës/ligjërimit në mënyrë të efektshme dhe me qëllim bindës/nxitës.

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Gramatika e gjuhës shqipe (Vëll. i 2, Sintaksa), Tiranë: Maluka, 2002, f. 137.

  2. Sipas Cambridge Advanced Learner’s Dictionary (Third edition), rhetoric /ˈret. ə r.ɪk/ /ˈret .ɚ-/ noun [ U ]: 1. speech or writing which is intended to be effective and influence people. 2. specialized the study of the ways of using language effectively. 3. disapproving clever language which sounds good but is not sincere or has no real meaning; Sipas FGJSH, RETORIKË f. libr. 1. Dija që shtjellon rregullat e parimet për të folur bukur e në mënyrë bindëse dhe për të ndikuar te njerëzit me anë të fjalës; thjeshtëria e gojëtarisë. Rregullat (parimet) e retorikës. Libri i retorikës. Studimi i retorikës. 2. fig. keq. Retorizëm. Flet (shkruan) pa retorikë. Ka shumë retorikë., RETORIK mb. libr. 1. Që i përket retorikës, i retorikës; që bëhet sipas rregullave të retorikës. Vepër retorike. Rregulla retorike. Vjershë retorike. Mjete retorike. Figurë retorike. let. figurë që përdoret për t’i dhënë më tepër gjallëri stilit. 2. fig. Që është me fjalë e shprehje të fryra, por i varfër në mendime. Stil retorik. Fjalim retorik.

  3. S. Spase, Elementet e para të teorisë së letërsisë. Tiranë, 1964, f. 39.

  4. J. Schmidt-Radefeldt, On so called “rhetorical questions”. Journal of Pragmatics, 1977/1, f. 379.

  5. J. Rrota, Sintaksi i shqipes. Shkodër: Botime Franceskane, 2005, f. 7.

  6. S. Prifti, Sintaksa e gjuhës shqipe. Prishtinë: Enti i teksteve dhe i mjeteve mësimore të krahinës socialiste autonome të Kosovës, 1958, f. 44.

  7. S. Prifti, Sintaksa e gjuhës shqipe. Prishtinë: Enti i teksteve dhe i mjeteve mësimore të krahinës socialiste autonome të Kosovës, 1958, f. 44.

  8. Gramatika e gjuhës shqipe (Vëll. i 2, Sintaksa). Tiranë: Maluka, 2002, f. 127.

  9. Po aty, f. 144.

  10. Po aty, f. 146.

  11. Gramatika e gjuhës shqipe (Vëll. i 2, Sintaksa). Tiranë: Maluka, 2002, f. 127.

  12. Th. Dhima, Gjuha shqipe, Sintaksa. Gjirokastër: Argjiro, 2012, f. 56.

  13. Po aty, f. 56.

  14. M. Çeliku, Sintaksa e gjuhës së sotme letrare shqipe (leksione). Elbasan: ILP “A. Xhuvani”, 1980, f. 23.

  15. M. Çeliku, Sintaksë e gjuhës shqipe (përbërësit sintaksorë). Tiranë: ILAR, 2012, f. 283.

  16. M. Çeliku, M. Karapinjalli dhe R. Stringa, Gramatika praktike e gjuhës shqipe. Tiranë: ILAR, bot. i parë 1998, i fundit 2011, f. 396.

  17. Xh. Lloshi, Stilistika e gjuhës shqipe dhe pragmatika. Tiranë: Albas, 2005, f. 96-97.

  18. L. Renzi, G. Salvi, & A. Cardinaletti, Grande grammatica italiana di consultazione, vëll. III, il Mulino, Bologna, 2001, f. 113.

  19. L. Renzi, G. Salvi, & A. Cardinaletti, Grande grammatica italiana di consultazione, vëll. III, il Mulino, Bologna, 2001, f. 115. (La natura retorica di una domanda puo risultare dalla sua interpretazione. Cosi negli esempi (265)-(266) discussi in 2.5.1., sono delle condizioni di carattere pragmatico a rendere chiaro se una frase interrogativa e una domanda retorica o no.)

  20. R. Quirk, S. Greenbaum, G. Leech, & J. Svartvik, A comprehensive grammar of the English language. New York: Longman, 1985, f. 825.

  21. J. M. Sadock, Toward a Linguistic Theory of Speech Acts. New York: ACADEMIC PRESS, 1974.

  22. L. Progovac, Negative Polarity: Entailment and Binding. Linguistics and Philosophy (16), 1993, f. 149-180.

  23. C.-H. Han & L. Siegel, Syntactic and semantic conditions of NPI licensing in questions. Proceeding of the Fifteenth West Coast Conference on Formal Linguistics (pp. 177-191). Stanford: CSLI Publications, 1996.

  24. W. A. Ladusaw, Polarity Sensitivity as Inherent Scope Relations. Bloomington: Indiana University Linguistics Club, 1980.

  25. J. G. Rexach, Rhetorical questions, relevance and scales. Revista Alicantina de Estudios Ingleses (11), 1998.

  26. R. van Rooy, Negative poalrity items in questions: strength as relevance. Journal of Semantics 20, 2003, 239-273.

  27. H. Rohde, Rhetorical questions as redundant interrogatives. San Diego Linguistics Papers, 2006, f. 134.

  28. A. Chernilovskaya, Wh-exclamatives and other non-interrogative questions. 26th Annual meeting of The Israel Association for Theoretical Linguistics. Israel: Ramat Gan, 2010, f. 2.

  29. Po aty, f. 3.

  30. T. Abioye, Preference for rhetorical questions as an index of textual message effectiveness. International Journal of Humanities and Social Science, 2011, f. 291.

  31. T. Abioye, Preference for rhetorical questions as an index of textual message effectiveness. International Journal of Humanities and Social Science, 2011, f. 291.

  32. Po aty, f. 291.

  33. J. Sprouse, Rhetorical Questions and Wh-Movement. Linguistic Inquiry, Vol. 38 (No. 3) 2007, f. 572.

  34. J. Schmidt-Radefeldt, On so called “rhetorical questions”. Journal of Pragmatics, 1977/1, f. 381.

  35. C.-H. Han, Interpreting interrogatives as rhetorical questions. Lingua, 2002, f. 227.

  36. A. Alcázar, A Syntactic Analysis of Rhetorical Questions. The 34th West Coast Conference on Formal Linguistics (pp. 32-42). Somerville, MA.: Cascadilla Proceedings Project, 2017, f. 32.

  37. A. Alcázar, A Syntactic Analysis of Rhetorical Questions. The 34th West Coast Conference on Formal Linguistics (pp. 32-42). Somerville, MA.: Cascadilla Proceedings Project, 2017, f. 33.

  38. I. Caponigro dhe J. Sprouse, Rhetorical questions as questions. Proceedings of Sinn und Bedeutung 11, 2007, f. 125.

  39. Po aty, f. 127.

  40. I. Caponigro dhe J. Sprouse, Rhetorical questions as questions. Proceedings of Sinn und Bedeutung 11, 2007, f. 128.

  41. Po aty, f. 130.

  42. Po aty, f. 130.

  43. H. Rohde, Rhetorical questions as redundant interrogatives. San Diego Linguistics Papers, 2006, f. 160.

  44. H. Rohde, Rhetorical questions as redundant interrogatives. San Diego Linguistics Papers, 2006, f. 154.

  45. M. Çeliku, Sintaksë e gjuhës shqipe (përbërësit sintaksorë). Tiranë: ILAR, 2012, f. 287.

  46. Gramatika e gjuhës shqipe, (vëll. 2, Sintaksa), Tiranë: Maluka, 2002, f. 146.

  47. Po aty, f. 146.

  48. A. Chernilovskaya, Wh-exclamatives and other non-interrogative questions. 26th Annual meeting of The Israel Association for Theoretical Linguistics. Israel: Ramat Gan, 2010, f. 2.

  49. P. Andueza & J. Gutiérrez-Rexach, Negation and the Interpretation of Spanish Rhetorical Exclamatives. Në C. Borgonovo, M. Español-Echevarría, & P. Prévost (Re.), Selected Proceedings of the 12th Hispanic Linguistics Symposium (fv. 17-25). Somerville, MA: Cascadilla Proceedings Project, 2010, f. 20.

  50. Po aty, f. 22.

  51. H. Rohde, Rhetorical questions as redundant interrogatives. San Diego Linguistics Papers, 2006, f. 134 dhe Abdullatif A. Al-Jumaily dhe Jassim N. Al-Azzawi, Identification, description and interpretation of English rhetorical questions in political speeches, f. 9.

  52. S. Kleinke, Responses to rhetorical questions in English and German internet public news groups. Functions of Language, 19 (2), 2012, f. 176.

Downloads

Published

2016-12-09

How to Cite

Telhaj, R. (2016). Për interpretimin e pyetjes retorike në gjuhën shqipe. Studime Filologjike, 1(3-4), 129–148. Retrieved from https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/3597

Numër

No. 3-4 (2016): Studime Filologjike

Section

Artikuj

License

Copyright (c) 2024 Akademia e Studimeve Albanologjike

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.