Nivelet e barasvlerës në përkthimet e Kuranit në gjuhën shqipe

Abstract

Studimet gjuhësore viteve të fundit janë shtrirë në sfera të ndryshme. Në mesin e këtyre studimeve fatmirësisht ka hyrë edhe studimi i Kuranit Fisnik. Versionet e shumta të përkthimeve të Kuranit në gjuhën shqipe, të cilat janë mbi dhjetë, kanë ngjallur kërshërinë studiuesve të gjuhës dhe letërsisë shqipe, veçanërisht të atyre që nga afër merren me filologji dhe teologji në të njëjtën kohë.
Në këtë punim kryesisht do të përqendrohemi në një sferë të veçantë të filologjisë, gjegjësisht të traduktologjisë (përkthimologjisë).
Në fushën e traduktologjisë në shekullin XIX janë zhvilluar shumë teori të përkthimit, ku njëra prej tyre është teoria e ekuivalencës. Kjo teori trajton nivelet e mundshme të ekuivalencës që përkthyesi duhet t’u bëjë kujdes gjatë përkthimit dhe t’i mbajë edhe në tekstin e përkthyer.
Nga shumë nivele të ekuivalencës kuranore, në këtë punim jemi përqendruar vetëm në ekuivalencën gjuhësore, stilistike, semantike dhe paradigmatike. Po ashtu, në vazhdim kemi trajtuar edhe pamundësinë e transmetimit të dimensionit shpirtërore që Kurani e ka në gjuhën arabe, pra, bëhet fjalë për një dimension që asnjëherë nuk mund të ketë ekuivalencë. Ky i fundit është një problem që i kalon kufijtë e gjuhës, por sidoqoftë edhe traduktologjia shpeshherë lidhet me probleme metagjuhësore, si kultura etj.