Vëzhgime në librin e restauruar të 'Mesharit' të Don Gjon Buzukut - II. Shqimëzat në fund të tekstit
Abstrakt
Ky studim është i dyti i radhës në triptikun tonë të studimeve mbi librin e restauruar të 'Mesharit' të Don Gjon Buzukut si produkt tipografik. Këtu jemi përqendruar te shqyrtimi i katër fletëve-shqimëza që përmbyllin ekzemplarin e vetëm të librit të parë të botuar në gjuhën shqipe, siç e njohim deri sot. Materiali liturgjik që rroket në to është aq pak i ruajtur, sa është vështirë të trajtohet njëlloj si pjesa tjetër e korpusit kryesor me tekst të lidhur (§1). Megjithatë edhe ato si pjesë e së tërës gëzojnë të drejtën që të rroken në studimin ballor të 'Mesharit'. Prandaj brenda mundësive të kufizuara që disponojmë u përpoqëm, që krahas paraqitjes tabelare të materialit në fjalë, t'i përcjellim lexuesit zgjidhje të ndryshme alternative që kanë të bëjnë me studimin e këtyre fletëve shqimëza në vetvete (§2), sikurse në tërësinë tyre e në marrëdhënie me korpusin kryesor të librit (§3). Për çdo rast jemi përpjekur të sistematizojmë e të krehim prurjet në studimin e tyre të derisotëm, duke i mundësuar studiuesit dhe lexuesit të interesuar ndërmarrje të suksesshme në të ardhmen.Fjalë Kyçe:
'Meshari' i Gjon Buzukut, fletë-shqimëzat në 'Mesharin' e Gjon Buzukut, humanizmi kristian, humanizmi dhe katolicizmi, Missale Romanum Mediolani (1474), Biblia Sacra Vulgata.Downloads
Referencat
-
Aretino, Pietro. 1538. Il Genesi di M. Pietro Aretino con la visione di Noe nella quale vedi i misterii del Testamento Vecchio e del Nuovo, diviso in tre libri. Impr. per Francesco Marcolini. Venetia | ___. 1551: Il Genesi, l'Humanita di Christo, & i Salmi : Opere di M. Pietro Aretino Del Sacrosanto Monte humil germe, & per divina gratia Huomo libero. Aldus. Vinegia. | Çabej, Eqrem (ed.). 1968. "Meshari" i Gjon Buzukut (1555), I-II. Tiranë: Universiteti Shtetëror i Tiranës, Instituti i Historisë e i Gjuhësisë. | Demiraj, Bardhyl. 2026a. Don Gjon Buzuku dhe 'Meshari' i tij. Shkodër: Botime Françeskane. | ___. 2026b. Vëzhgime në librin e restauruar të 'Mesharit' të Don Gjon Buzukut - I. Numërimet në libër dhe ndonjë çështje që lidhet me to. (dërguar në shtyp) | ___. 2026c. Vëzhgime në librin e restauruar të 'Mesharit' të Don Gjon Buzukut - III. Shkrime dore në dhe përreth korpusit kryesor me material liturgjik. (dërguar në shtyp) | Lloshi, Xhevat. 2020. "Një vështrim tjetër për librin e parë shqip: Meshari i Buzukut dhe Meshari kroat". Gazeta Dita (18 dhjetor) | ___. 2026. "Çfarë ishin shkimëzat në veprën e Gjon Buzukut më 1555". Gazeta Dita (16 mars). | Marku, Vincens. 2025. "Frontespici i Mesharit të Gjon Buzukut". Hylli i Dritës 2, 52-69. | Roques, Mario. 1932. Recherches sur les anciens textes albanais. Paris: Librairie Orientaliste Paul Geuthner. | Rrota, Justin. 1930. Monumenti mâ i vjetri i giûhës shqype. D. Gjon Buzuku (1555), Copa të zgjedhura e të komentueme per Shkolla të Mjesme. Shkodër: Shtypshkronja Françeskane. | Schirò, Paolo & Petrotta, Gaetano. 1932. "Il più antico testo di Lingua Albanese". Rivista indo - greco - italica di filologia - lingua - antichità 16, 41-67. | Shuteriqi, Dhimitër. 1975. "Në fillimet e njohura të shkrimit të shqipes, - Anëshkrimet mbi librin e Gjon Buzukut". Në Studime Filologjike 4, 87-95.
Referencat
Aretino, Pietro. 1538. Il Genesi di M. Pietro Aretino con la visione di Noe nella quale vedi i misterii del Testamento Vecchio e del Nuovo, diviso in tre libri. Impr. per Francesco Marcolini. Venetia | ___. 1551: Il Genesi, l'Humanita di Christo, & i Salmi : Opere di M. Pietro Aretino Del Sacrosanto Monte humil germe, & per divina gratia Huomo libero. Aldus. Vinegia. | Çabej, Eqrem (ed.). 1968. "Meshari" i Gjon Buzukut (1555), I-II. Tiranë: Universiteti Shtetëror i Tiranës, Instituti i Historisë e i Gjuhësisë. | Demiraj, Bardhyl. 2026a. Don Gjon Buzuku dhe 'Meshari' i tij. Shkodër: Botime Françeskane. | ___. 2026b. Vëzhgime në librin e restauruar të 'Mesharit' të Don Gjon Buzukut - I. Numërimet në libër dhe ndonjë çështje që lidhet me to. (dërguar në shtyp) | ___. 2026c. Vëzhgime në librin e restauruar të 'Mesharit' të Don Gjon Buzukut - III. Shkrime dore në dhe përreth korpusit kryesor me material liturgjik. (dërguar në shtyp) | Lloshi, Xhevat. 2020. "Një vështrim tjetër për librin e parë shqip: Meshari i Buzukut dhe Meshari kroat". Gazeta Dita (18 dhjetor) | ___. 2026. "Çfarë ishin shkimëzat në veprën e Gjon Buzukut më 1555". Gazeta Dita (16 mars). | Marku, Vincens. 2025. "Frontespici i Mesharit të Gjon Buzukut". Hylli i Dritës 2, 52-69. | Roques, Mario. 1932. Recherches sur les anciens textes albanais. Paris: Librairie Orientaliste Paul Geuthner. | Rrota, Justin. 1930. Monumenti mâ i vjetri i giûhës shqype. D. Gjon Buzuku (1555), Copa të zgjedhura e të komentueme per Shkolla të Mjesme. Shkodër: Shtypshkronja Françeskane. | Schirò, Paolo & Petrotta, Gaetano. 1932. "Il più antico testo di Lingua Albanese". Rivista indo - greco - italica di filologia - lingua - antichità 16, 41-67. | Shuteriqi, Dhimitër. 1975. "Në fillimet e njohura të shkrimit të shqipes, - Anëshkrimet mbi librin e Gjon Buzukut". Në Studime Filologjike 4, 87-95.
