Dëshmitari i mbrojtur dhe pesha e dëshmisë së tij në procesin penal të republikës së Maqedonisë (RM)
Abstract
Interesimi jo vetëm i autorëve të shkencës juridike penale, por edhe në masë të madh dhe i autoriteteve kompetente shtetërore në lidhje me mbrojtjen e dëshmitarëve është jashtzakonisht i madh në këtë dekadë të fundit. Në këtë drejtim një numër i shteteve kanë nxjerrë ligje të veçanta sikurse së është edhe Maqedonia, qeveria e së cilës hartoi program tё veçantë pёr mbrojtje tё dёshmitarёve, dhe mё 26 Maj 2005 Kuvendi i Republikёs sё Maqedonisё nxorri njё ligj tё titulluar Ligji pёr mbrojtjen e dёshmitarёve qё doli nё “Gazetё zyrtare” me nr. 38/05.
Nuk ka dyshim se Mbrojtja e dëshmitarëve është çështje mjaft e ndjeshme për sa i përket drejtësisë në përgjithësi e veçanërisht drejtësisë penale. Arsyetimi konsiston në faktin se dëshmitarët pothuajse të gjitha rastet kontribuojnë që të zbardhet e vërteta në një rast gjyqësorë, e veçanërisht në ato të rëndë penal. Qëllimi i mbrojtjes së dëshmitarit/ëve është siguria e dëshmisë së tij/yre në procesin gjyqësor, kjo me qëllim të gjetjes të së vërtetës për të mundëson kështu ndëshkimin e autorit të veprës penale, fajtori i shkaktimit të pasojës së ndaluar penale. Mund lirshëm të themi se mbrojtja e dëshmitarit/ve ka për qëllim që ai/ta të mos përjetojnë çfardolloj rrezikut nga autorët e vërtetë të veprave penale, e kjo pasi që ata të kanë dhë në dëshminë e tyre.
Keywords:
mbrojtja e deshmitareve, Republika e Maqedonisë, e drejta penale, vlera e dëshmisë, proces penalDownloads
References
-
Dimovski, Sashe, Заштитен сведок како инструмент во македонскиот правен систем, (Dëshmitari i mbrojtur si instrument në sistemin penal maqedonas), Bato&Divajn, 2014.
-
Ebu Safijeh, Fakhr, Turuk el-ithbat fi kadail islami, ( Procesi provues në gjyqsinë islame), Irbid 1994.
-
El-Kasani, Beda`iu sanai, Bejrut 1997.
-
Es-San`ani, Subuli selam, Kairo 1987.
-
Ez-Zuhejli, Muhammed Mustafa Usul muhakemat eshsher` ijje vel medenije, (Proçesi gjyqësore penal dhe civil islam), Damask 1982.
-
HAJDARI, Azem, E drejta e procedurës penale, Prishtinë, 2010.
-
HAJDARI, Azem, Procedura penale-Komentar, Prishtinë, 2010.
-
Јелена Красиќ, (уредник), Заштита на сведоците, соработниците на правдата и на жртвите во домашнотои во меѓународното право, (Mbrojtja e dëshmitarëve, bashkëpunëtorëve të drejtësisë dhe viktimave në të drejtën vendore dhe atë ndërkombëtare), GRALAAdverting, IOM-Misioni në Shkup, RM.
-
Марина, Др. Панта, Комантар на законот за кривична постапка, (Komentar i Ligjit të procedurës penale), Скопје 1978.
-
Muslimi, Sahih Muslim, bleni 4, Kairo 1989.
-
PINATEL, Jean, La Criminologie, Paris, 1979.SAHITI, Dr. Ejup dhe ZEJNELI, Dr. Ismail, E drejta e procedurës penale e Republikës së Maqedonisë, Tetovë 2007.
-
SAHITI, Ejup, Argumentimi në procedurën penale, Prishtinë, 2006.
-
SAHITI, Ejup, E drejta e procedurës penale, Prishtinë, 2005.
-
SAHITI, Ejup, Dëshmia e dëshmitarit si provë në procedurë penale, Prishtinë, 1993.
-
United Nations, Office on Drugs and Crime, Good practices for the protection of witnesses in criminal proceedings involving organized crime, New York 2008, botuar në https://www.unodc.org/documents/organized-crime/witnessprotection-manual-feb08.pdf
-
Vermeulen, Prof. Dr. Gert, EU standards in witness protection and collaboration with justice, Maklu Publishers, Antwerp/ Apeldoorn 2005.
-
Zuhejli, Vehbe, Fikhul islami ve ediletuhu, (Legjislacioni islam dhe argumentet e tij), Damask 1989.
-
Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë.
-
Kodi Penal, “Gazeta zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr. 37/96. Ndryshimet dhe gjithë plotësimet e Kodit Penal deri në vitin 2013.
-
Ligji i procedurës penale, botuar në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë”, nr. 15, datë 3 prill 1997, me ndryshimet dhe plotësimet që i janë bërë ligjit deri më datë 23 prill 2009.
-
Ligji nr. 38/05 dhe 58/05, “Për Mbrojtjen e Dëshmitarëve“.
References
Dimovski, Sashe, Заштитен сведок како инструмент во македонскиот правен систем, (Dëshmitari i mbrojtur si instrument në sistemin penal maqedonas), Bato&Divajn, 2014.
Ebu Safijeh, Fakhr, Turuk el-ithbat fi kadail islami, ( Procesi provues në gjyqsinë islame), Irbid 1994.
El-Kasani, Beda`iu sanai, Bejrut 1997.
Es-San`ani, Subuli selam, Kairo 1987.
Ez-Zuhejli, Muhammed Mustafa Usul muhakemat eshsher` ijje vel medenije, (Proçesi gjyqësore penal dhe civil islam), Damask 1982.
HAJDARI, Azem, E drejta e procedurës penale, Prishtinë, 2010.
HAJDARI, Azem, Procedura penale-Komentar, Prishtinë, 2010.
Јелена Красиќ, (уредник), Заштита на сведоците, соработниците на правдата и на жртвите во домашнотои во меѓународното право, (Mbrojtja e dëshmitarëve, bashkëpunëtorëve të drejtësisë dhe viktimave në të drejtën vendore dhe atë ndërkombëtare), GRALAAdverting, IOM-Misioni në Shkup, RM.
Марина, Др. Панта, Комантар на законот за кривична постапка, (Komentar i Ligjit të procedurës penale), Скопје 1978.
Muslimi, Sahih Muslim, bleni 4, Kairo 1989.
PINATEL, Jean, La Criminologie, Paris, 1979.SAHITI, Dr. Ejup dhe ZEJNELI, Dr. Ismail, E drejta e procedurës penale e Republikës së Maqedonisë, Tetovë 2007.
SAHITI, Ejup, Argumentimi në procedurën penale, Prishtinë, 2006.
SAHITI, Ejup, E drejta e procedurës penale, Prishtinë, 2005.
SAHITI, Ejup, Dëshmia e dëshmitarit si provë në procedurë penale, Prishtinë, 1993.
United Nations, Office on Drugs and Crime, Good practices for the protection of witnesses in criminal proceedings involving organized crime, New York 2008, botuar në https://www.unodc.org/documents/organized-crime/witnessprotection-manual-feb08.pdf
Vermeulen, Prof. Dr. Gert, EU standards in witness protection and collaboration with justice, Maklu Publishers, Antwerp/ Apeldoorn 2005.
Zuhejli, Vehbe, Fikhul islami ve ediletuhu, (Legjislacioni islam dhe argumentet e tij), Damask 1989.
Kushtetuta e Republikës së Maqedonisë.
Kodi Penal, “Gazeta zyrtare e Republikës së Maqedonisë”, nr. 37/96. Ndryshimet dhe gjithë plotësimet e Kodit Penal deri në vitin 2013.
Ligji i procedurës penale, botuar në “Gazetën Zyrtare të Republikës së Maqedonisë”, nr. 15, datë 3 prill 1997, me ndryshimet dhe plotësimet që i janë bërë ligjit deri më datë 23 prill 2009.
Ligji nr. 38/05 dhe 58/05, “Për Mbrojtjen e Dëshmitarëve“.
English
Shqip
