Studime për gjuhën shqipe në gazetën Illyria (1934-1936)

Autorët

  • Tomor Osmani

Abstract

Shtypi shqiptar i viteve ’30 të shekullit të kaluar ishte mjaft aktiv, pasi në këtë periudhë qarkulluan shumë revista dhe gazeta, brenda dhe jashtë vendit, si në Tiranë, Shkodër, Korçë, Elbasan, Vlorë, Gjirokastër, Kosovë, Itali, Serbi, Francë, SHBA etj., që trajtonin në faqet e tyre, përveç çështjeve politike, edhe ato ekonomike, historike, letrare, kulturore, arsimore dhe fetare. Disa organe janë marrë edhe me çështje gjuhësore, sipas preferencave dhe bindjeve të stafit drejtues, pasi ato e kishin shqetësuar shoqërinë shqiptare gjatë periudhës së Rilindjes dhe veçanërisht pas Shpalljes së Pavarësisë së vendit tonë. Në shumë raste kemi më shumë konstatime dhe më pak zgjidhje. Një organ që qarkulloi në vitet 1934-1936 dhe botohej në Tiranë, ishte gazeta “Illyria”, një e përjavshme kulturore, letrare, shoqërore, kritike etj. në gjuhën shqipe. Numri i parë doli më 4 mars 1934 dhe vazhdoi deri më 15 korrik 1936. Gjatë tre vjetëve që qarkulloi pati edhe ndërprerje. Kështu në vitin e parë qarkulluan 19 numra nga 4 marsi 1934 deri më 15 korrik 1934, në vitin e dytë 17 numra nga 24 gusht 1935 deri më 31 dhjetor 1935 (nr. 20 - nr. 36), ndërsa në vitin e tretë 15 numra nga 4 janar 1936 deri më 18 prill 1936 (nr. 37 - nr. 52).

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Tasi Pika (pseud. i Anastas Mihos), Një nisje unifikimit të gjuhës, “Illyria”, Tiranë, 2.11.1935, nr. 29, f. 2 dhe 30.11.1935, nr. 30, f. 2.

  2. Bardhyli (pseud. i Lluka Karafilit), Historija e bibljotekave shqipe, “Hylli i Dritës”, 1939, nr. 8-10, f. 443.

  3. Tasi Pika, Shënime kritike përmbi gjuhën, Korçë, 1930.

  4. N. Gokaj, Rreth pikëpamjeve kryesore për formimin e gjuhës letrare shqipe në vitet ’20 të shekullit tonë, “Studime filologjike”, 1991, nr. 2, f. 33.

  5. Gradishta (Pseud.) Sa vlen një bashkëpunim i lëronjësve të gjuhës! “Illyria”, 8.7.1934, nr. 18, f. 7.

  6. S. Spasse, Plagët e gjuhës shqipe, “Illyria”, 14.9.1935, nr. 22, f. 7.

  7. ERKOL (Pseud. i E. Koliqit), Në lulishten letrare, “Illyria”, 21.9.1935, nr. 23, f. 3.

  8. K. Cipo, Lulet e verës (mendime), “Illyria”, 4.1.1936, nr. 37, f. 3.

  9. Shenimet e javës (pa emër autori), Unifikimi i orthografisë shqipe, “Illyria”, 5.10.1935, nr. 25. f. 1.

  10. L.L. (pseud. i Filip Papajanit), Çështje gjuhe, “Illyria”, 31.12.1935, nr. 36, f. 3.

  11. B. (pseud. i Pashko Bardhit), Shqipja dhe shqiptarët mbas G. Majerit, “Illyria”, 11.3.1934, nr. 2, f. 5-7 dhe 18 mars 1934, nr. 3, f. 3.

  12. M. Logoreci, Gustav Meyeri i madhi albanolog e gjuha shqype, “Illyria”, 25.3.1934, nr. 4, f. 8.

  13. Mati Logoreci, Çâshtje gjuhësore, “Illyria”, 8.4.1934, nr. 6, f. 8.

  14. C. Tagliavini, Gjuha shqipe, “Illyria”, pjesa I, 22 fruer 1936, nr. 44, f. 3; pjesa II, 29 fruer 1936, nr. 45, f. 3, Pjesa III, 7 mars 1936, nr. 46, f. 3 ; pjesa IV, 14 mars 1936, nr. 47, f. 3; pjesa V, 21 mars 1936, nr. 48, f. 4.

  15. Gjuha shqipe në Universitetin e Padovës, “Illyria”, 14.3.1936, nr. 4-7, f. 11.

  16. Shih për këtë edhe monografinë e hollësishme për albanologun e shquar italian K. Taliavini të M. Prikut, Carlo Tagliavini dhe studimet albanologjike rreth shqipes, Shkodër, 2011, f. 36, 37, 67, 76, 79 etj.

  17. Alarupi (pseud. i Vasil Alarupit), Shkruani shqip, or zotërinj, “Illyria”, 29.4.1934, nr. 8, f. 2 .

  18. Lectori (pseud. i K. Gurakuqit) Si duhet thânë… “Illyria” 24.8.1935, nr. 20, f. 8.

  19. Lectori, Si duhet thânë… “Illyria” 14.9.1935, nr. 22, f. 8.

  20. M. L. (Mati Logoreci), Çashtje gjuhe, përgjigje zotit Rem Voglit, “Illyria” 15.7.1934. nr. 19, f. 8.

  21. A. Xhuvani, Pak fjalë mbi një çështje të gjuhës, “Illyria”, 24.8.1935, nr. 20. f. 3.

  22. Bardhi-Shtylla (pseud. i Behar Shtyllës), Shqipja në shkrimtarët e vjetër dhe në të rinjtë, “Illyria”, 16.11.1935, nr. 31, f. 7.

  23. A. Xhuvani , Gjuha dhe kultura e huaj për ne, “Illyria”, 11.3.1934, nr. 2, f. 8.

  24. a.l. Mësuesi dhe brezat e ri. “Illyria”, 18. 3. 1934, nr. 3, f. 8.

  25. Haki Ballshi, Mbi nevojën e arsimtarëve për një gjuhë të huaj, “Illyria” 1.4.1934, nr. 5, f. 8.

  26. Fjalorthi, “Illyria” 18.3.1934, nr. 2 dhe vazhdon në këtë vit me numrat 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, në vitin 1935 me numrat: 21, 22, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31; ndërsa në vitin 1936 me numrat: 39, 40.

  27. Rreth fjalorthit të Illyris. Kjo rubrikë fillon në vitin 1935, më 21 shtator 1935, nr. 23 dhe vazhdon me numrat 25, 33, 35, 36 dhe në vitin 1936 me numrat 37, 41, 44.

  28. V. Xhaxhka, Për fjalorthin t’onë, “Illyria”, 21.9.1935, nr. 23, f. 3.

  29. H. J. K., Për fjalorin tonë, “Illyria”, 12.10.1935, nr. 26, f. 2.

  30. Horus (pseud.), Kostandin Kristoforidhi, “Illyria”, 20.5.1934, nr. 11.

  31. Sami Frashëri, “Illyria”, 15.4.1934, nr. 7, f. 3.

  32. Një albanolog i ri shqiptar, “Illyria”, 24 gusht 1935, nr. 20, f. 1.

  33. Karl Gurakuqi. Dr. Karl Paç (Carl Patsh) në shtatëdhjetëvjetorin e vet, “Illyria”, 21.9.1935, nr. 23, f. 1.

  34. Fjalori i dr. Angelo Leottit, “Illyria”, 24.12.1935, nr. 35, f. 5.

Downloads

Published

2013-12-11

How to Cite

Osmani, T. (2013). Studime për gjuhën shqipe në gazetën Illyria (1934-1936). Studime Filologjike, 1(3-4), 151–172. Retrieved from https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/3408

Numër

No. 3-4 (2013): Studime Filologjike

Section

Artikuj

License

Copyright (c) 2024 Akademia e Studimeve Albanologjike

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.