Motivi i krijimit të rruzullimit: prej Pjetër Bogdanit e Nicolò Chetta-s tek Pjetër Zarishi e atë Gjergj Fishta

Shaban Sinani

Autorët

Shaban Sinani

Abstract

Pjetër Zarishi, një poet i hershmërisë së Rilindjes, po aq sa dhe i përmbylljes së letërsisë humaniste-kishtare të autorëve të Veriut1, së bashku me Ndue Bytyçin e Kosovës dhe Leonardo de Martinon2, pa përjashtuar Engjëll Radojën; poet dhe klerik njëherësh, për një periudhë të gjatë, më se gjysmëshekullore, qenë terminologjikisht të minimizuar në historinë e letërsisë shqipe: u quajtën autorë minorë3. Në rrjedhë të kohës disa cilësime për Zarishin ndryshuan disi: autor vjershash fetare, poeti më i hershëm katolik i shekullit të nëntëmbëdhjetë, i pari që përdori e pastaj përhapi njëmbëdhjetërrokëshin dhe vargun e Safos4. Më e saktë do të ishte të thuhej ndër lëvruesit më të hershëm të këtij vargu klasik, sepse për herë të parë njëmbëdhjetërrokëshi vjen në vjershërinë shqipe qysh me Kënkë e përshpirtshme (Canzone spirituale) të Lekë Matrangës, pjesë e veprës së tij E mbsuame e krështerë5 dhe më pas nga Nicolò Chetta, me sonetin Për vetëhenë6. Poezia e përshpirtshme e Matrangës, e shkruar si tekst hyrës për doktrinën e krishterë, u botua për herë të parë më 1912

Downloads

Download data is not yet available.

References

Sipas Stewart Edward Mann, në Albanian literature: an outline of prose, poetry, and drama, B. Quaritch, 1955, p. 54, forma korrekte e emrit të tij do të ishte Dom Pjeter Xarishi. St. Mann nuk e përjashton dhe formën e parë: Zarishi.
Për lidhjet jo vetëm fetare, por dhe të prejardhjes dhe të bashkëveprimit midis këtyre tre poetëve shih: Klaus Lange, Beiträge zur Kenntnis Südosteuropas und des Nahen Orients, volume nr. 15, R. Trofenik 1972.
Shih Histori e letërsisë shqiptare, pjesa I, Tiranë, 1983.
Robert Elsie, Historia e letërsisë shqiptare, Tiranë, 1997, f. 113-114.
Matteo Mandalà, Lekë Matranga, njeriu, koha, vepra, Tiranë 2014; Rexhep Ismajli, Tekste të vjetra, Pejë, 2000, f. 101-104; Peter Bartl, Albanien: Vom Mittelalter bis zur Gegenwart, Regensburg, 1995.
E njëjta ngatërresë, sigurisht për shkak të mosnjohjes, bëhet dhe në rastin kur Nicolò Chetta-s i njihet merita e lëvruesit të parë të 11-rrokëshit në shqip. Shih M. Krasniqi, Soneti në poezinë shqipe, Prishinë, 2005, f. 9: Studimi i sonetit në poezinë shqipe, që nga shfaqja e parë i tij në vitin në 1777, kur poeti arbëresh Nikollë Keta me sonetin ‘Për vetëhenë’, e inauguroi këtë formë poetike e deri në ditët tona, mundëson studimin e një segmenti esencial të poezisë shqipe.
Për popullaritetin e kësaj kënge në botën e sotme arbëreshe shih Giovanni Belluscio, La ‘lingua’ degli Arbëreshë, në Studio antropologico della comunità arbëreshe della provincia di Torino (a cura di Antonio Tagarelli), Torino, 2005, p. 59.
Giuseppe Jubany, Raccolta di canti popolari e rapsodie di poemi albanesi, Trieste, 1871, p. 111.
Lumo Skëndo, Për shkrime të haruarë dhe të pa-diturë, në “Diturija”, nr. 1, 1926, f.
-6.
AV, Udhërrëfyes i Arkivit Qendror Shtetëror, fonde personale e familjare, Tiranë,
, f. 192-193.
Ramazan Vozga: Libri shqip në fondet e Bibliotekës Kombëtare - Bibliografi, Tiranë, 2010, f. 331.
Shih ndër të tjera prej botimeve të fundme: Piter Prifti, Land of Albanians: a crossroad of pain and pride, Horizont 2002, p. 89 dhe 96. Gjithashtu shih botimin akademik rus me autorë Г. Г. Литаврин, Р. П. Гришина: Njeriu në Ballkan: shteti dhe institutet e tij, shenja të modernizimit politik në çerekshekullin e fundmë të qindvjetëshit XIX dhe në fillim të shekullit XX - Человек на Балканах: государство и его институты: гримасы политической модернизации: последняя четверть ХIХ - начала ХХ в. (сборник статей), Институт славяноведения (Российская академия наук), Институт всеобщей истории (Российская академия наук), Алетейя 2006, p. 110, ku Pjetër Zarishi cilësohet thjesht католический священник Петер Зариши из Мирдиты, i së njëjtës kohortë (когорте, nga lat.: cohorte, grup) me Ndue Bytyçin prej Kosove dhe me veprimtarin e urdhërit franceskan Leonardo de Martino.
Robert, Elsie, Three poets of the Golden age of Scutarine Catholic Literature in Albania, në Buletini katolik shqiptar, University of San Francicso, vol. XIII, 1992, p. 97: Albanian literature continued to benefit from the attention it received from the Franciscan and Jesuit fathers as it had in the nineteenth century, when nationalist-minded members of the Catholic clergy, such as Pjetër Zarishi (1806-1866), Leonardo De Martino (1830-1923), Ndue Bytyçi (1847-1917) and Preng Doçi (1846-1917), were among the first of the period to write and publish poetry of note in Albanian, not all of which had been restricted to religious themes.
Robert Elsie, Historia e letërsisë shqiptare, Tiranë, 1997, f. 114.
Atë Zef Pllumi, Live to Tell: A True Story of Religious Persecution in Communist Albania, vol. 1; years 1944-1951: These documents included the manuscripts of Dom Pjeter Zarishi, Fr. Shjefen Gjecovi, Fr. Ambroz Marlaskaj, and others. I hid them in one of the Gjuhadoli seminary’s enclosed balconies. Atë Zef Pllumi, Françeskanët e mëdhaj, Tiranë, 2001, f. 164: Ndërsa në veprën, Françeskanët e mëdhaj, Tiranë, 2001, f. 164, shkruan: Në verì të Shqipnisë lindi e u zhvillue e fuqishme Shkolla e Letërsisë Katolike, e cila, që nga Pjetër Zarishi, Atë Leonard de Martino, Mjeda, Ndoc Nikaj, Fishta, Gjeçovi, Prendushi, Atë Anton Harapi, Lazër Shantoja, Bernardin Palaj, Donat Kurti e të tjerë shkrimtarë klerikë, të cilëve iu shtua edhe çeta e letrarëve laikë si Luigj Gurakuqi, Filip Shiroka, Hilë Mosi, Ernest Koliqi, Gaspër Pali, e deri te Migjeni, shkruen po në këtë gjùhë dhe, të brumosun nga letërsia klasike si dhe nga shkollat romantike t’Europës, i çuen në kulme aq të nalta letrat shqipe, sa u punuen vepra me vlerë të rrallë ndër të gjitha llojet e metrikave e gjinive letrare.
Ungjilli sipas Mattheu-t, 1 : 17.
Giuseppe Schirò, Storia della letteratura albanese, Nuova Accademia, 1959, p.114: Lo troviamo nel 1837 seminarista nel collegio di Propaganda Fide.
Kjo çështje është trajtuar shumë kohë më parë në studimin Symbiose des elements religieux et l’illuminisme - trait caracteristique de la litterature albanaise de la Renaissance dans le cadre balcanique, që ruhet pa autorësi të identifikuar në Arkivin e Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë, tekst i daktilografuar, 7 fl. Për këtë çështje u zhvillua një debat i ashpër sidomos në gjysmën e parë të vitit 1990, kur në Tiranë u botua Vepra e Bogdanit e I. Rugovës. Pikëpamjen zyrtare, se nuk mund të ketë humanizëm në letërsinë biblike dhe ungjillore, e mbrojti Koço Bihiku, me një artikull të gjatë orientues në të përjavshmen letrare Drita. Pikëpamjen e kundërt publikisht e mbrojtën shkrimtari I. Kadare (janar 1990), studiuesi A. Xhiku (shkurt 1990) dhe i nënshkruari, si autor i parathënies së librit të Rugovës për Bogdanin, që u botua dhe në shtyp me titullin Midis dy Rilindjeve. Çështja u rihap në takimin e R. Alisë me intelektualët më 12 gusht 1990. Shih për më gjerë tek Sh. Sinani: Letërsia në totalitarizëm dhe “Dossier K”, Naimi, Tiranë, 2011, f. 439-448.
Atë Justin Rrota, Letratyra shqype, për shkollat e mesme, Botimet Françeskane, Shkodër, 2006, f. 144.
Vjerrsha të pabotueme të t’Emzot P. Zarishit: Krijimi i rruzullimit, në: “Hylli i Dritës”, nr. 10/1936; dhe nr. 11/1936.
Northrop Frye, The Great Code: The Bible and Literature, Mariner Books, 2002.
Tonin Çobani, Pjetër Zarishi dhe krijimi i Rruzullimit, Tiranë, 2007; dhe T. Topalli: Pjetër Zarishi - pararendës i rilindasve, në Universi shqiptar i librit, Tiranë, 2007, f. 20.
Ernest Koliqi, Rrymat e reja në letërsinë shqipe, në: “Ese të letërsisë shqipe”, Tiranë, 2009, f. 251 e vijim.
Piter Prifti, Land of Albanians: a crossroad of pain and pride, Horizont 2002, p. 89.
Robert Elsie, Historia e letërsisë shqiptare, Tiranë, 1997, f. 114: Zarishi i shkruante vjershat e tij, duke thurur bukur elemente të huaja (italisht, latinisht dhe turqisht) me elemente vendës të Shqipërisë së Veriut.
Pjetër Bogdani, Cuneus prophetarum, Sibilat, botim kritik nga A. Omari, Tiranë, 2005, f. 158.
Po aty, f. 31.
Po aty, tejshkrimi i A. Omarit, vep. cit., f. XXX.
Shih E. Gjikaj, Cikli filozofik në sistemin poetik të Lasgush Poradecit, Tiranë, 2010, f. 173 e vijim.30 Në paraqitjen e parë të këtij zbulimi Matteo Mandalà shkroi: La prima pagina dell’edizione critica ancora inedita del cosiddetto ‘Meshari’ (1555) di Gjon Buzuku predisposta dal suo scopritore presso la Biblioteca Vaticana, mons. Paolo Schirò. Il manoscritto consta di circa 800 ff. ed è corredato da un secondo manoscritto con le annotazioni filologiche al testo critico. Un'opera imponente, la prima in assoluto nell'ambio degli studi ecdotici albanesi, condotta con un rigore e una competenza straordinari. Shih Matteo Mandalà, Historia e vërtetë e zbulimit të Mesharit, në “Milosao”, 18 maj 2014.
P. Bogdani, Cuneus prophetarum, transkriptim i Anila Omarit, f. 4.
Shih tek Matteo Mandalà, Profilo storico-antologico della letteratura degli albanesi di Sicilia, vol. I., Sciascia, 2007. Idem: Nicolò Chetta: nel bicentenario (1803-2003), Collana Albanica nr. 14, Palermo, 2003.
Nicolò Cheta, Ndëlgisa e Barisisë të gjith Rruzullimit - La spiega della creazione di tutto l’Universo, transliterim i Matteo Mandalà-it, f. 120.
M. Mandalà, & G. Fucarino, (a cura di): N. Chetta, Tesoro di notizie su de’ Macedoni (manuscript Palermo, 1777, edizione Contessa Entellina 2002), p. 172: Sicome poi gl’altri regni della terra, così pur i nostri oltre de’generici vocaboli, e de’ più noti agl’esteri, han i più specifici, ed arcani in loro arcana vernacola lingua, cioè Makedonia makedoniasi, Pyri Pyrdri, Arbri o Arbëni, e arbëresci, o Arbënòri con pronuncia scodrana; e Skipi skiptàri col primo chiamiam i discendendi di Mad, Cet, Dodan, col secondo quei di Pyrra, o di Pyrro, col terzo gl’abitanti delle marine; e col quarto i paesani dell’Illyrico verso il territorio di Scuttari. Gjithashtu: Matteo Mandalà: Nicolò Chetta: nel bicentenario (1803-2003), Collana Albanica nr. 14, Palermo, 2003.
Marcel Cornis-Pope, John Neubauer (edit.): History of the Literary Cultures of East-Central Europe, Volume 2, The Netherland & New York, USA, 2006, p. 294.
Duke përshkruar krijimtarinë e Pjetër Zarishit, R. Elsie, në A Biographical Dictionary of Albanian History, p. 101, I. B. Tauris 2012, shkruan: His poetry, following the tradition of ninneteenth century Catholic literature in Albania, established by Zadrima abbot Pjeter Zarishi, circulated for years on leaflets until his friend, parish priest Ndue Bytyçio of Kosovo, persuaded De Martino to publish it in a collection.
Për tekstin e plotë përshtatur në gegërishten e sotme shih: Tonin Çobani Pjetër Zarishi dhe krijimi i rruzullimit, Tiranë 2007.
Piter Prifti, Land of Albanians: a crossroad of pain and pride, Horizont, 2002, p. 96: He also wrote poems on secular theme: the beaty and natural purity.
Shih tek Robert Elsie, vep. cit., f. 114: Zarishi u bë abat nëkrahinën me popullsi krejt katolike të Mirditës.
P. Bogdani, Cuneus prophetarum, transliteroi dhe realizioi botimin kritik Anila Omari, Tiranë 2005, f. 32.

References

Sipas Stewart Edward Mann, në Albanian literature: an outline of prose, poetry, and drama, B. Quaritch, 1955, p. 54, forma korrekte e emrit të tij do të ishte Dom Pjeter Xarishi. St. Mann nuk e përjashton dhe formën e parë: Zarishi.

Për lidhjet jo vetëm fetare, por dhe të prejardhjes dhe të bashkëveprimit midis këtyre tre poetëve shih: Klaus Lange, Beiträge zur Kenntnis Südosteuropas und des Nahen Orients, volume nr. 15, R. Trofenik 1972.

Shih Histori e letërsisë shqiptare, pjesa I, Tiranë, 1983.

Robert Elsie, Historia e letërsisë shqiptare, Tiranë, 1997, f. 113-114.

Matteo Mandalà, Lekë Matranga, njeriu, koha, vepra, Tiranë 2014; Rexhep Ismajli, Tekste të vjetra, Pejë, 2000, f. 101-104; Peter Bartl, Albanien: Vom Mittelalter bis zur Gegenwart, Regensburg, 1995.

E njëjta ngatërresë, sigurisht për shkak të mosnjohjes, bëhet dhe në rastin kur Nicolò Chetta-s i njihet merita e lëvruesit të parë të 11-rrokëshit në shqip. Shih M. Krasniqi, Soneti në poezinë shqipe, Prishinë, 2005, f. 9: Studimi i sonetit në poezinë shqipe, që nga shfaqja e parë i tij në vitin në 1777, kur poeti arbëresh Nikollë Keta me sonetin ‘Për vetëhenë’, e inauguroi këtë formë poetike e deri në ditët tona, mundëson studimin e një segmenti esencial të poezisë shqipe.

Për popullaritetin e kësaj kënge në botën e sotme arbëreshe shih Giovanni Belluscio, La ‘lingua’ degli Arbëreshë, në Studio antropologico della comunità arbëreshe della provincia di Torino (a cura di Antonio Tagarelli), Torino, 2005, p. 59.

Giuseppe Jubany, Raccolta di canti popolari e rapsodie di poemi albanesi, Trieste, 1871, p. 111.

Lumo Skëndo, Për shkrime të haruarë dhe të pa-diturë, në “Diturija”, nr. 1, 1926, f.

-6.

AV, Udhërrëfyes i Arkivit Qendror Shtetëror, fonde personale e familjare, Tiranë,

, f. 192-193.

Ramazan Vozga: Libri shqip në fondet e Bibliotekës Kombëtare - Bibliografi, Tiranë, 2010, f. 331.

Shih ndër të tjera prej botimeve të fundme: Piter Prifti, Land of Albanians: a crossroad of pain and pride, Horizont 2002, p. 89 dhe 96. Gjithashtu shih botimin akademik rus me autorë Г. Г. Литаврин, Р. П. Гришина: Njeriu në Ballkan: shteti dhe institutet e tij, shenja të modernizimit politik në çerekshekullin e fundmë të qindvjetëshit XIX dhe në fillim të shekullit XX - Человек на Балканах: государство и его институты: гримасы политической модернизации: последняя четверть ХIХ - начала ХХ в. (сборник статей), Институт славяноведения (Российская академия наук), Институт всеобщей истории (Российская академия наук), Алетейя 2006, p. 110, ku Pjetër Zarishi cilësohet thjesht католический священник Петер Зариши из Мирдиты, i së njëjtës kohortë (когорте, nga lat.: cohorte, grup) me Ndue Bytyçin prej Kosove dhe me veprimtarin e urdhërit franceskan Leonardo de Martino.

Robert, Elsie, Three poets of the Golden age of Scutarine Catholic Literature in Albania, në Buletini katolik shqiptar, University of San Francicso, vol. XIII, 1992, p. 97: Albanian literature continued to benefit from the attention it received from the Franciscan and Jesuit fathers as it had in the nineteenth century, when nationalist-minded members of the Catholic clergy, such as Pjetër Zarishi (1806-1866), Leonardo De Martino (1830-1923), Ndue Bytyçi (1847-1917) and Preng Doçi (1846-1917), were among the first of the period to write and publish poetry of note in Albanian, not all of which had been restricted to religious themes.

Robert Elsie, Historia e letërsisë shqiptare, Tiranë, 1997, f. 114.

Atë Zef Pllumi, Live to Tell: A True Story of Religious Persecution in Communist Albania, vol. 1; years 1944-1951: These documents included the manuscripts of Dom Pjeter Zarishi, Fr. Shjefen Gjecovi, Fr. Ambroz Marlaskaj, and others. I hid them in one of the Gjuhadoli seminary’s enclosed balconies. Atë Zef Pllumi, Françeskanët e mëdhaj, Tiranë, 2001, f. 164: Ndërsa në veprën, Françeskanët e mëdhaj, Tiranë, 2001, f. 164, shkruan: Në verì të Shqipnisë lindi e u zhvillue e fuqishme Shkolla e Letërsisë Katolike, e cila, që nga Pjetër Zarishi, Atë Leonard de Martino, Mjeda, Ndoc Nikaj, Fishta, Gjeçovi, Prendushi, Atë Anton Harapi, Lazër Shantoja, Bernardin Palaj, Donat Kurti e të tjerë shkrimtarë klerikë, të cilëve iu shtua edhe çeta e letrarëve laikë si Luigj Gurakuqi, Filip Shiroka, Hilë Mosi, Ernest Koliqi, Gaspër Pali, e deri te Migjeni, shkruen po në këtë gjùhë dhe, të brumosun nga letërsia klasike si dhe nga shkollat romantike t’Europës, i çuen në kulme aq të nalta letrat shqipe, sa u punuen vepra me vlerë të rrallë ndër të gjitha llojet e metrikave e gjinive letrare.

Ungjilli sipas Mattheu-t, 1 : 17.

Giuseppe Schirò, Storia della letteratura albanese, Nuova Accademia, 1959, p.114: Lo troviamo nel 1837 seminarista nel collegio di Propaganda Fide.

Kjo çështje është trajtuar shumë kohë më parë në studimin Symbiose des elements religieux et l’illuminisme - trait caracteristique de la litterature albanaise de la Renaissance dans le cadre balcanique, që ruhet pa autorësi të identifikuar në Arkivin e Institutit të Gjuhësisë dhe të Letërsisë, tekst i daktilografuar, 7 fl. Për këtë çështje u zhvillua një debat i ashpër sidomos në gjysmën e parë të vitit 1990, kur në Tiranë u botua Vepra e Bogdanit e I. Rugovës. Pikëpamjen zyrtare, se nuk mund të ketë humanizëm në letërsinë biblike dhe ungjillore, e mbrojti Koço Bihiku, me një artikull të gjatë orientues në të përjavshmen letrare Drita. Pikëpamjen e kundërt publikisht e mbrojtën shkrimtari I. Kadare (janar 1990), studiuesi A. Xhiku (shkurt 1990) dhe i nënshkruari, si autor i parathënies së librit të Rugovës për Bogdanin, që u botua dhe në shtyp me titullin Midis dy Rilindjeve. Çështja u rihap në takimin e R. Alisë me intelektualët më 12 gusht 1990. Shih për më gjerë tek Sh. Sinani: Letërsia në totalitarizëm dhe “Dossier K”, Naimi, Tiranë, 2011, f. 439-448.

Atë Justin Rrota, Letratyra shqype, për shkollat e mesme, Botimet Françeskane, Shkodër, 2006, f. 144.

Vjerrsha të pabotueme të t’Emzot P. Zarishit: Krijimi i rruzullimit, në: “Hylli i Dritës”, nr. 10/1936; dhe nr. 11/1936.

Northrop Frye, The Great Code: The Bible and Literature, Mariner Books, 2002.

Tonin Çobani, Pjetër Zarishi dhe krijimi i Rruzullimit, Tiranë, 2007; dhe T. Topalli: Pjetër Zarishi - pararendës i rilindasve, në Universi shqiptar i librit, Tiranë, 2007, f. 20.

Ernest Koliqi, Rrymat e reja në letërsinë shqipe, në: “Ese të letërsisë shqipe”, Tiranë, 2009, f. 251 e vijim.

Piter Prifti, Land of Albanians: a crossroad of pain and pride, Horizont 2002, p. 89.

Robert Elsie, Historia e letërsisë shqiptare, Tiranë, 1997, f. 114: Zarishi i shkruante vjershat e tij, duke thurur bukur elemente të huaja (italisht, latinisht dhe turqisht) me elemente vendës të Shqipërisë së Veriut.

Pjetër Bogdani, Cuneus prophetarum, Sibilat, botim kritik nga A. Omari, Tiranë, 2005, f. 158.

Po aty, f. 31.

Po aty, tejshkrimi i A. Omarit, vep. cit., f. XXX.

Shih E. Gjikaj, Cikli filozofik në sistemin poetik të Lasgush Poradecit, Tiranë, 2010, f. 173 e vijim.30 Në paraqitjen e parë të këtij zbulimi Matteo Mandalà shkroi: La prima pagina dell’edizione critica ancora inedita del cosiddetto ‘Meshari’ (1555) di Gjon Buzuku predisposta dal suo scopritore presso la Biblioteca Vaticana, mons. Paolo Schirò. Il manoscritto consta di circa 800 ff. ed è corredato da un secondo manoscritto con le annotazioni filologiche al testo critico. Un'opera imponente, la prima in assoluto nell'ambio degli studi ecdotici albanesi, condotta con un rigore e una competenza straordinari. Shih Matteo Mandalà, Historia e vërtetë e zbulimit të Mesharit, në “Milosao”, 18 maj 2014.

P. Bogdani, Cuneus prophetarum, transkriptim i Anila Omarit, f. 4.

Shih tek Matteo Mandalà, Profilo storico-antologico della letteratura degli albanesi di Sicilia, vol. I., Sciascia, 2007. Idem: Nicolò Chetta: nel bicentenario (1803-2003), Collana Albanica nr. 14, Palermo, 2003.

Nicolò Cheta, Ndëlgisa e Barisisë të gjith Rruzullimit - La spiega della creazione di tutto l’Universo, transliterim i Matteo Mandalà-it, f. 120.

M. Mandalà, & G. Fucarino, (a cura di): N. Chetta, Tesoro di notizie su de’ Macedoni (manuscript Palermo, 1777, edizione Contessa Entellina 2002), p. 172: Sicome poi gl’altri regni della terra, così pur i nostri oltre de’generici vocaboli, e de’ più noti agl’esteri, han i più specifici, ed arcani in loro arcana vernacola lingua, cioè Makedonia makedoniasi, Pyri Pyrdri, Arbri o Arbëni, e arbëresci, o Arbënòri con pronuncia scodrana; e Skipi skiptàri col primo chiamiam i discendendi di Mad, Cet, Dodan, col secondo quei di Pyrra, o di Pyrro, col terzo gl’abitanti delle marine; e col quarto i paesani dell’Illyrico verso il territorio di Scuttari. Gjithashtu: Matteo Mandalà: Nicolò Chetta: nel bicentenario (1803-2003), Collana Albanica nr. 14, Palermo, 2003.

Marcel Cornis-Pope, John Neubauer (edit.): History of the Literary Cultures of East-Central Europe, Volume 2, The Netherland & New York, USA, 2006, p. 294.

Duke përshkruar krijimtarinë e Pjetër Zarishit, R. Elsie, në A Biographical Dictionary of Albanian History, p. 101, I. B. Tauris 2012, shkruan: His poetry, following the tradition of ninneteenth century Catholic literature in Albania, established by Zadrima abbot Pjeter Zarishi, circulated for years on leaflets until his friend, parish priest Ndue Bytyçio of Kosovo, persuaded De Martino to publish it in a collection.

Për tekstin e plotë përshtatur në gegërishten e sotme shih: Tonin Çobani Pjetër Zarishi dhe krijimi i rruzullimit, Tiranë 2007.

Piter Prifti, Land of Albanians: a crossroad of pain and pride, Horizont, 2002, p. 96: He also wrote poems on secular theme: the beaty and natural purity.

Shih tek Robert Elsie, vep. cit., f. 114: Zarishi u bë abat nëkrahinën me popullsi krejt katolike të Mirditës.

P. Bogdani, Cuneus prophetarum, transliteroi dhe realizioi botimin kritik Anila Omari, Tiranë 2005, f. 32.

Motivi i krijimit të rruzullimit: prej Pjetër Bogdanit e Nicolò Chetta-s tek Pjetër Zarishi e atë Gjergj Fishta

Autorët

Abstract

Downloads

References

References

Downloads

Published

How to Cite

Numër

Section

License

rrethprojektit

Rreth revistës

mostviewed

Language

Information