Për një hapësirë më të gjerë të gjuhësisë së diskursit në mendimin gjuhësor shqiptar

Autorët

  • Tomorr Plangarica

Abstract

Në këtë punim synohet të hidhet dritë mbi zhvillimet në etapën e tanishme të një hullie të veçantë kërkimi në shkencat e ligjërimit, që po njihet përgjithësisht me emërtimet “gjuhësi e diskursit” ose “analizë e diskursit”; synohet, gjithashtu, të sillen argumente për nevojën e thellimit të shqyrtimeve në kuadër të gjuhësisë/analizës së diskursit në mendimin gjuhësor shqiptar. Në punim i kushtohet vëmendje kontekstit epistemologjik që mundësoi hedhjen e vështrimit përtej paradigmës strukturaliste të shqyrtimit të gjuhës si sistem, drejt gjuhës në përdorim, dhe vihen në dukje përparësitë e qasjes së re metodologjike në studimin e entiteteve “diskurs” e “tekst”, qasje që mundësuan të kapërcehet parimi i imanencës dhe të vlerësohet edhe ndikimi i faktorëve jashtëgjuhësorë në kuptimësimin e mesazheve në praktikat e ndryshme diskursive (kushtet e prodhimit të mesazheve, situatat e komunikimit, situatat e të thënit, roli i subjektit folës etj.). Mbështetje në parashtrime bëhen prurjet shkencore në disa shkolla gjuhësore, përkatësisht prurjet e shkollës anglo-saksone (në Europë e në SHBA), në kuadër të analizës së diskursit, prurjet e shkollës franceze të gjuhësisë së diskursit, sidomos përmes analizës së diskursit, gjuhësisë/analizës tekstore dhe semantikës tekstore, të dhënat për analizën e diskursit në shkollën gjermanike, e zhvilluar sidomos në kuadër të zhvillimeve në gjuhësinë e tekstit dhe shkencat sociale. Në mënyrë të veçantë nënvizohen disa aspekte që do të mundësojnë institucionalizimin konjitiv e social të dijeve të gjuhësisë së diskursit në mendimin gjuhësor shqiptar, pa të cilat ai do të shfaqej i gjymtë.

Keywords:

diskurs, tekst, folës, thëniepërftues, akt i të folurit, gjuhësi e diskursit, analizë e diskursit, praktikë diskursive

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Ablali, Driss, Gilles Achard-Bayle, Sophie Reboul-Touré, and Mohamed Temmar, eds. 2018. Présentation. In Texte et discours en confrontation dans l’espace européen. Berne: Peter Lang.

  2. Adam, Jean-Michel. 2011 [2014]. Linguistique textuelle. Paris: Armand Colin.

  3. Amossy, Ruth, and Dominique Maingueneau, eds. 2003. L’analyse du discours dans les études littéraires. Toulouse: Presses Universitaires du Mirail.

  4. Angermuller, Johannes. 2013. Analyse du discours poststructuraliste. Limoges: Lambert-Lucas.

  5. Angermuller, Johannes. 2007a. L’analyse du discours en Europe. In L’analyse du discours en sciences humaines, edited by Simone Bonnafous and Malika Temmar. Paris: Ophrys.

  6. Angermuller, Johannes. 2007b. L’analyse du discours en Allemagne et en France. Langage et société 120: 5–16.

  7. Boyer, Henri. 2015. La mise en scène télévisuelle des accents et variations sociolinguistiques. In L’analyse de discours. Hommage à Patrick Charaudeau, edited by Jean-Claude Soulages, 87–95. Rennes: Presses Universitaires de Rennes.

  8. Benveniste, Émile. 1966. Problèmes de linguistique générale I. Paris.

  9. Barthes, Roland. 1966. Introduction à l’analyse structurale des récits. Communications 8.

  10. Boure, Robert. 2005. Réflexions autour de l’institutionnalisation des disciplines. Communication 24 (1): 9–37.

  11. Boutet, Josiane, and Dominique Maingueneau. 2005. Sociolinguistique et analyse de discours. Langage et société 114 (4): 15–47.

  12. Caillat, Dominique, and Bertrand Verine, eds. 2024. Manuel d’analyse du discours. Bruxelles: De Boeck Supérieur.

  13. Charaudeau, Patrick. 2015a. De la linguistique de la langue à la linguistique du discours. In Stockholm Studies in Romance Languages, 3–12. Stockholm: Stockholm University Press.

  14. Charaudeau, Patrick. 2015b. Le maelstrom de l’interdiscours. In L’analyse de discours. Hommage à Patrick Charaudeau, 125–138. Rennes: Presses Universitaires de Rennes.

  15. Charaudeau, Patrick. 1992. Grammaire du sens et de l’expression. Paris: Hachette.

  16. Charaudeau, Patrick, and Dominique Maingueneau, eds. 2002. Dictionnaire d’analyse du discours. Paris: Seuil.

  17. Foucault, Michel. 1969. L’archéologie du savoir. Paris: Gallimard.

  18. Garric, Nathalie, and Frédéric Calas. 2007. Introduction à la pragmatique. Paris: Hachette.

  19. Grezka, Aude, Marie Leclère, and Mohamed Temmar. 2014. Introduction. In Les sciences du langage en Europe. Limoges: Lambert-Lucas.

  20. Harris, Zellig S. 1952. Discourse analysis: A sample text. Language 28 (4): 474–494.

  21. Hjelmslev, Louis. 1966. Le langage. Paris: Minuit.

  22. Halliday, M. A. K., and Ruqaiya Hasan. 1976. Cohesion in English. London: Longman.

  23. Ismajli, Rexhep. 1977 [1980]. Shumësia e tekstit. Prishtinë: Rilindja.

  24. Lloshi, Xhevat. 1999. Stilistika e gjuhës shqipe dhe pragmatika. Tiranë: SHBLU.

  25. Maingueneau, Dominique. 2025. Introduction. Langue française 226.

  26. Maingueneau, Dominique. 2014. Discours et analyse du discours. Paris: Armand Colin.

  27. Maingueneau, Dominique. 2004 [2014]. Le discours littéraire. Paris: Armand Colin.

  28. Maingueneau, Dominique. 2009a. Les termes clés de l’analyse du discours. Paris: Seuil.

  29. Maingueneau, Dominique. 2009b. Aborder la linguistique. Paris: Seuil.

  30. Maingueneau, Dominique. 2003. Ouverture. In L’analyse du discours dans les études littéraires, 15–25. Toulouse: Presses Universitaires du Mirail.

  31. Maingueneau, Dominique. 1988. Langue et discours. DRLAV 39: 21–38.

  32. Mayaffre, Damon, and Loïc Vanni. 2025. AD et IA. Langue française 226: 41–57.

  33. Meschonnic, Henri. 1999. Poétique du traduire. Lagrasse: Verdier.

  34. Neveu, Franck. 2017. Lexique des notions linguistiques. Paris: Armand Colin.

  35. Paveau, Marie-Anne, and Georges-Elia Sarfati. 2011. Les grandes théories de la linguistique. Paris: Armand Colin.

  36. Plangarica, Tomorr. 2023a. Prania e koncepteve të shkencave të ligjërimit në programet universitare shqiptare. Konferencë shkencore ndërkombëtare. Tiranë.

  37. Plangarica, Tomorr. 2023b. Prurjet në shkencat e ligjërimit në etapën e tanishme. Studia Albanica 3–4.

  38. Plangarica, Tomorr. 2021. Sërish mbi konceptet fjali, periudhë, diskurs, tekst. Aspekte të gjuhësisë së zbatuar 3.

  39. Plangarica, Tomorr. 2018a. Variacioni gjuhësor si objekt shqyrtimi në shkencat e ligjërimit. Aspekte të gjuhësisë së zbatuar 2.

  40. Plangarica, Tomorr. 2018b. Mbi disa skaje gjuhësore në teorinë e të thënit. Aspekte të gjuhësisë së zbatuar 2: 121–140.

  41. Portelance, Christine. 1990. Définition et potentiel de dénomination d’une nomenclature. TTR 3 (1): 99–124.

  42. Rastier, François. 2015. Saussure au futur. Paris: Les Belles Lettres.

  43. Rastier, François. 1995. Communication ou transmission? Césure 8: 151–195.

  44. Rastier, François. 1989. Sens et textualité. Paris: Hachette.

  45. Ricoeur, Paul. 1986. Du texte à l’action. Paris: Seuil.

  46. Saussure, Ferdinand de. 2002. Écrits de linguistique générale. Paris: Gallimard.

  47. Soulages, Jean-Claude, ed. 2015. Préface. In L’analyse de discours. Rennes: Presses Universitaires de Rennes.

  48. Détrie, Catherine, Paul Siblot, Bertrand Verine, and Agnès Steuckardt, eds. 2017. Termes et concepts pour l’analyse du discours. Paris: Honoré Champion.

Downloads

Published

2025-12-20

How to Cite

Plangarica, T. (2025). Për një hapësirë më të gjerë të gjuhësisë së diskursit në mendimin gjuhësor shqiptar. Studime Filologjike, (2), 83–128. Retrieved from https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/7093

Numër

No. 2 (2025): Studime Filologjike

Section

Artikuj

License

Copyright (c) 2026 Akademia e Shkencave të Shqipërisë

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.