Trashëgimia letrare dhe procesi i kombformimit modern tek shqiptarët

Genciana Egro

Autorët

Genciana Abazi-Egro

Abstract

Ky realitet letrar është prezantuar nga Naim Frashëri në vitin 1896, ndërsa jepte linjat kryesore të zhvillimit të letërsisë botërore si në Perëndim ashtu edhe në Lindje, në parathënien që shoqëronte përkthimin e këngës së parë të Iliadës, të kryer nga ai vetë. Ky ishte botimi i parë i Iliadës në shqipe, dhe një hyrje e tillë e shkruar nga poeti i madh i shqiptarëve merr një rëndësi të veçantë, jo vetëm sepse prezanton dhe gjykon letërsinë botërore dhe lokale, por edhe sepse jep një panoramë të asaj që mund të konsiderohet tradita letrare shqipe. Nga ana tjetër është edhe një dëshmi e asaj që shqiptarët kishin lexuar dhe shijuar. Madje po të kemi parasysh se ky vlerësim dhe kjo hierarki letrare është dhënë kohë mbas vdekjes së poetëve Nezim Berati (vdekur më 1760) dhe Hasan Zyko Kamberit (vdekur pas vitit 1822), mund të pohojmë edhe për një marrëdhënie të vazhdueshme dhe të stabilizuar që këta poetë, deri në këtë kohë ruanin me lexuesin.

Downloads

Download data is not yet available.

References

N. Frashëri, “Parëthënje,” Iljadhë e Omirit, Bukuresht: Shoqëria “Dituri” 1896, f. 13.
Raccolta di canti popolari e rapsodie di poemi albanesi tradotti nell’idioma italiano da Giuseppe Jubany albanese, Trieste: Tipografia del Lloyd Austriaco 1871, 116 f.
Poezitë e Mulla Hysenit të botuara në veprën e Zef Jubanit janë të vetmet që kanë mbërritur deri më sot. Nga këto poezi mësojmë se Mulla Hyseni ka qenë poet kronikan në oborrin e Bushatllinjve. Për këtë poet bën fjalë edhe konsulli francez në Shkodër H. Hecquard, shih H. Hecquard, Histoire et description de la haute Albanie ou Guégarie, Paris, A. Bertrand [1858], f. 490, 496, 511-512.
Molla Sali Pata ka jetuar në kohën e Mahmut Pashë Bushatlliut dhe në poezitë e tij ka satirizuar personalitetet e rëndësishme të kohës. Sipas Zef Jubanit, ai është një poet “satirik, me humor të hollë dhe thumbues” dhe shumë prodhimtar. Për fat të keq në ditët tona kanë mbijetuar vetëm vargjet e botuara nga Zef Jubani.
Th. Mitko, Një jetëshkrim i shkurtër i Hasan Zyko Kamberit dhe disa vjersha të tij (dorëshkrim), Arkivi Qendror i Shtetit, fondi Thimi Mitko, dosja 42.
S. Frashëri, Mbledhje këngëve shqip të vjetëra dhe të ra, Stamboll 1882. Arkivi Qendror i Shtetit, fondi i S. Frashërit, dosja nr. 1.
Erveheja (vjershëruar prej Muhamet Çamit, mbaruarë prej Hajdar Argjirokastriti edhe qëruarë fjalët’ e huaja prej J. Vretosë), Bukuresht: Shoqëria “Dituria” 1888.
Emni Vehbije, shkruarë me shkronja turqisht prej Tahir Efendis Gjakovës, kthyerë me shkronja shqip prej shoqërisë “Bashkimi” në Bukuresht, Sofje: Mbrothësia, Kristo Luarasi 1907, 23 f.
D. Egro, Çështja shqiptare, “Historia e shqiptarëve në shek. XX”, Tiranë: QSA - Instituti i Historisë (proces botimi).
Rapsodie d'un poema albanese raccolte nelle colonie del napoletano, tradotte Da Girolamo de Rada e per cura di Lui e di N.J. De Coronei ordinate e messe in Luce, Firenze: Tipografia di Federigo Bencini 1866, 106 f.
Raccolta di canti popolari... f. 18-19. [... noi possiamo con fondamente sostenere, che, questo popolo messo nel rango di Nazione, come lo era ai tempi della sua grandezza, ed iniziato nel civile progresso, cui è atto, ad assimilarsi al pari e forse più d’ogni altro, può ancora far nascere degli eroi e dei sapienti, come i suoi avi dell’antichità e di epoche ancor recenti. Alessandro il Grande, i Pirri, i Topia, i Castriotti, i Mahmoud, i Moustafà, i Mehmed-Alì, gli Alì con moltissimi altri campioni valorosi del secolo; Aristotile, Ariano, Diocle, i Calcocondilla, i Bogdani, i Sagredo, i Neçim, gli Ussein ecc. ecc. non sono dessi forse quegli uomini illustri, che lasciarono il germe del loro genio in questa classica terra, per ripulullaro nei posteri a novella êra della Schkipika nazione?] shih dhe Zef Jubani (Ndokë Illia), Vepra të zgjedhura, mbledhë dhe paraqitë nën kujdesin e Jup Kastratit, Tiranë: Shtëpia Botonjëse “Naim Frashëri” 1966, f. 77-78.
E. J. Hobsbawm, Nations and Nationalism since 1780: Programme, Myth, Reality, 2d ed., Cambridge University Press 1992, f. 23.
A.-M. Thiesse, Krijimi i identiteteve kombëtare: Evropa e shekujve XVIII-XX (përktheu Etleva Shiroka), Pejë: Dukagjini 2004, f. 9-19, 285.
M. Grameno, Kryengritja shqiptare, Tiranë: N. Sh. Botimeve “Naim Frashëri” 1959, f. 175-6. Jehona e kësaj fryme të krijuar, sidomos pas shpërndarjes së Lidhjes së Prizrenit jepet qartë edhe në shtypin shqiptar: “… e dite dhe i urti Bismark, kurë, përpara 30 vjeç, shkoi te ky, n’emën të popullit shqyptarë, vetë i dyti i padekuni Abdyl beg Frashëri... e padyshim shkajku i këti përparim gjindet në sjellje çi na në 30 vjetët e mbrame e kena ba nji çapë të madh përpara në fushë të qytetënis: populli shqyptarë sod e ka nji literaturë, nji fletorësi, nji tubë të bukur shqyptarëshë të msum, çi me pendl e gojë e prujnë nderën e fatin e atëdheut;” “Përlindja e Shqypënis a e Turkis?” Shpnesa e Shqypënis, Romë nr. 2, 16-31 korrik 1908 cituar sipas Mendimi politik e shoqëror i Rilindjes Kombëtare Shqiptare – përmbledhje artikujsh nga shtypi, vëll. 2 (1908-1910), Tiranë: Akademia e Shkencave e RPSSH 1976, f. 124. Për takimet e Abdyl Frashërit dhe Mehmet Ali Vrionit në kancelaritë europiane shih dhe K. Prifti, Misioni i dy shqiptarëve në Evropë (Abdyl Frashërit dhe Mehmet Ali Vrionit), “Studime historike”, 3-4 (2006): 131-48.
J. Vreto, Ligjëratë (mbajtur më 14 kallondor 1896 në mbledhjen e shoqërisë “Dituri” të Bukureshtit), “Vepra të zgjedhura”, mbledhur dhe pregatitur nga A. Uçi, Tiranë: Shtëpia Botuese e Librit Politik 1973, f. 160-170.
J. Vreto, “Ligjëratë (mbajtur më 14 kallondor 1896 në mbledhjen e shoqërisë “Dituri” të Bukureshtit)”, Vepra të zgjedhura… f. 165.
Në kujtimet e tij Visarion Dodani bën me dije se “... kisha shkruar edhe nje vjershë të dalë nga koka e Hasanit Zyko Kamberit, i cili e kish vjershëruar istorin e Abraamit me Agare e me Saren; Agar nga e cila duall Ismailitet. Kjo vjershë është shkruarë kaqë mirë sa nuku bënet tjetrë. Nga ky vjershëtor kam patur dhe disa të tjera që m’i kish dhënë Lipja i Tasi Jorgaqit (Filip Mano) t’i përshkruanj nga ato vjersha q’i-a dha t’et Baba Shehu i Korçës. Kur u mbajtmë nga Korça në Bukuresht me tere familinë shtëpia mbeti në kujdes të t’im kushëriri Rafail Hr. Avramit; pra do të jetë një fatmirësi për letraturën tonë në u gjeçin vjershat e këtij vjershëtori kombjar si dhe të Nezim Beratasit.” (Vissar Dodani, Memoriet e mija - kujtime nga shvillimet e para e Rilindjes të kombit shqipëtar ndë Bukuresht, Constantza: shtypëshkronja “Albania” 1930, f. 9).
J. Vreto, Mendime mbi shkrimin e gjuhës shqipe, “Vepra të zgjedhura ...”, 249-287.
J. Vreto, Mendime mbi … f. 262.
J. Vreto, Mendime mbi … f. 263.
Erveheja (vjershëruar prej Muhamet Çamit, mbaruarë prej Hajdar Argjirokastriti edhe qëruarë fjalët’ e huaja prej J. Vretosë), Bukuresht: Shoqëria “Dituria” 1888.
M. Hysa, Tjetërsimi i konceptit themelor në poemën Erveheja dhe reduktimi i fabulës së poemës Jusufi dhe Zylejhaja, “Letërsia si e tillë”, Tiranë: Botimet Toena, 1996, f. 145-156.
Selanik: shtypshkronja Mbrothësija Kristo Luarasi 1910 (botim i dytë); Korçë: Libraria Dhori Koti 1920, 1923, [pa vit]; Vlorë: Libërshitja Shpresa Ibrahim Shyti 1921.
“Istori e shkrimit shqip,” Diturija 1 (1909): 1-6; “Për shkrime të haruarë dhe të pa-diturë,” Diturija 2 (1916): 20-23 ribotuar më Diturija 1 (1926): 1-6 dhe “Disa dorëshkrime shqip me gërma tyrqisht,” Diturija 8 (1927): 288-299.
F. Hartog, Regimes of Historicity: Presentism and Experiences of Time, (përkth. Saskia Brown), New York: Columbia University Press 2015, f. 152.
Raccolta di canti popolari... f. 12.
Për rolin që ka luajtur folklori në procesin e ndërtimit identitar shih: A.-M. Thiesse, Krijimi i identiteteve... f. 21-83.
Ş. Sami (Frashëri), “Şiirin Mahiyet ve Hakikati” (Natyra dhe e vërteta e poezisë), Hafta, 1. Cilt, adet 2, 29 Ramazan 1298/25 gusht 1881, f. 24-29, ribotuar në Yüksel Topaloğlu, Şemsettin Sami Süreli Yayınlarda Çıkmış Dil ve Edebiyat Yazıları, İstanbul: Ötüken 2012 f. 168-172.
Ş. Sami (Frashëri), “Şiirin Mahiyet ve Hakikati” (Natyra dhe e vërteta e poezisë), Hafta, 1. Cilt, adet 2, 29 Ramazan 1298/25 gusht 1881, f. 24-29; “Şiir ve şuara,” (Poezia dhe poetët) Hafta, 1. Cilt, adet 3, 6 Şevval 1298/1 shtator 1881, f. 43-46; “Şarkta Şiir ve Şuara 1”(Poezia dhe poetët në Lindje 1), Hafta, 1. Cilt, adet 4, 13 Şevval 1298/8 shtator 1881, f. 56-60; “Şarkta Şiir ve Şuara 2” (Poezia dhe poetët në Lindje 2), Hafta, 1. Cilt, adet 6, 27 Şevval 1298/22 shtator 1881, f. 86-91; “Şarkta Şiir ve Şuara 3” (Poezia dhe poetët në Lindje 3), Hafta, 1. Cilt, adet 7, 5 Zilkade 1298/29 shtator 1881, f. 104-109; “Lisan ve Edebiyatımız” (Gjuha dhe Letërsia jonë), Tercümân-ı Hakikat ve Musavver Servet-i Fünûn, Nüsha-i Fevkalâde, Kırkambar ve Âlem Matbaaları, İstanbul 1313/1895, f. 89-91; “Lisan ve Edebiyatımız” (Gjuha dhe Letërsia jonë), Sabah nr. 3132, 20 Rebiüevvel 1316/8 gusht 1898, f. 3; “Yine Lisan ve Edebiyatımız – Tarık-i Islah” (Përsëri mbi gjuhën dhe letërsinë tonë – reformimi), Sabah nr. 3139, 27 Rebiülevvel 1316/15 gusht 1898, f. 3-4; “Lisan-ı Edebimizin İntihabı” (Zgjedhja e gjuhës sonë letrare), Sabah nr. 3146. 4 Rebiülahir 1316/22 gusht 1898, f. 3-4; “Şiir ve Edebiyattaki Teceddüd-i Ahirimiz” (Risitë e fundit në poezi dhe letërsi), Sabah nr. 3240, 13 Receb 1316/27 nëntor 1898, f. 3-4; “Şiir ve Edebiyat-ı Cedidemiz” (Poezia dhe letërsia e re), Sabah nr. 3261, 7 Şaban 1316/21 dhjetor 1898; “Edebiyat nedir?” (Çfarë është letërsia), Sabah nr. 3308, 23 Ramazan 1316/ 4 shkurt 1899, f. 1-2; “Lafız ve Mana” (Fjala dhe kuptimi), Sabah nr. 3329, 16 Şevval 1316/24 shkurt 1899, f. 3; “Edebiyat-ı Müstakbelemiz” (E ardhmja e letërsisë sonë), Sabah nr. 3343 29 Şevval 1316/12 mars 1899, f. 3-4.
Şemsettin Sami (Frashëri), Kamus-ul-alam, vëll. I, f. 148, Stamboll 1889.

References

N. Frashëri, “Parëthënje,” Iljadhë e Omirit, Bukuresht: Shoqëria “Dituri” 1896, f. 13.

Raccolta di canti popolari e rapsodie di poemi albanesi tradotti nell’idioma italiano da Giuseppe Jubany albanese, Trieste: Tipografia del Lloyd Austriaco 1871, 116 f.

Poezitë e Mulla Hysenit të botuara në veprën e Zef Jubanit janë të vetmet që kanë mbërritur deri më sot. Nga këto poezi mësojmë se Mulla Hyseni ka qenë poet kronikan në oborrin e Bushatllinjve. Për këtë poet bën fjalë edhe konsulli francez në Shkodër H. Hecquard, shih H. Hecquard, Histoire et description de la haute Albanie ou Guégarie, Paris, A. Bertrand [1858], f. 490, 496, 511-512.

Molla Sali Pata ka jetuar në kohën e Mahmut Pashë Bushatlliut dhe në poezitë e tij ka satirizuar personalitetet e rëndësishme të kohës. Sipas Zef Jubanit, ai është një poet “satirik, me humor të hollë dhe thumbues” dhe shumë prodhimtar. Për fat të keq në ditët tona kanë mbijetuar vetëm vargjet e botuara nga Zef Jubani.

Th. Mitko, Një jetëshkrim i shkurtër i Hasan Zyko Kamberit dhe disa vjersha të tij (dorëshkrim), Arkivi Qendror i Shtetit, fondi Thimi Mitko, dosja 42.

S. Frashëri, Mbledhje këngëve shqip të vjetëra dhe të ra, Stamboll 1882. Arkivi Qendror i Shtetit, fondi i S. Frashërit, dosja nr. 1.

Erveheja (vjershëruar prej Muhamet Çamit, mbaruarë prej Hajdar Argjirokastriti edhe qëruarë fjalët’ e huaja prej J. Vretosë), Bukuresht: Shoqëria “Dituria” 1888.

Emni Vehbije, shkruarë me shkronja turqisht prej Tahir Efendis Gjakovës, kthyerë me shkronja shqip prej shoqërisë “Bashkimi” në Bukuresht, Sofje: Mbrothësia, Kristo Luarasi 1907, 23 f.

D. Egro, Çështja shqiptare, “Historia e shqiptarëve në shek. XX”, Tiranë: QSA - Instituti i Historisë (proces botimi).

Rapsodie d'un poema albanese raccolte nelle colonie del napoletano, tradotte Da Girolamo de Rada e per cura di Lui e di N.J. De Coronei ordinate e messe in Luce, Firenze: Tipografia di Federigo Bencini 1866, 106 f.

Raccolta di canti popolari... f. 18-19. [... noi possiamo con fondamente sostenere, che, questo popolo messo nel rango di Nazione, come lo era ai tempi della sua grandezza, ed iniziato nel civile progresso, cui è atto, ad assimilarsi al pari e forse più d’ogni altro, può ancora far nascere degli eroi e dei sapienti, come i suoi avi dell’antichità e di epoche ancor recenti. Alessandro il Grande, i Pirri, i Topia, i Castriotti, i Mahmoud, i Moustafà, i Mehmed-Alì, gli Alì con moltissimi altri campioni valorosi del secolo; Aristotile, Ariano, Diocle, i Calcocondilla, i Bogdani, i Sagredo, i Neçim, gli Ussein ecc. ecc. non sono dessi forse quegli uomini illustri, che lasciarono il germe del loro genio in questa classica terra, per ripulullaro nei posteri a novella êra della Schkipika nazione?] shih dhe Zef Jubani (Ndokë Illia), Vepra të zgjedhura, mbledhë dhe paraqitë nën kujdesin e Jup Kastratit, Tiranë: Shtëpia Botonjëse “Naim Frashëri” 1966, f. 77-78.

E. J. Hobsbawm, Nations and Nationalism since 1780: Programme, Myth, Reality, 2d ed., Cambridge University Press 1992, f. 23.

A.-M. Thiesse, Krijimi i identiteteve kombëtare: Evropa e shekujve XVIII-XX (përktheu Etleva Shiroka), Pejë: Dukagjini 2004, f. 9-19, 285.

M. Grameno, Kryengritja shqiptare, Tiranë: N. Sh. Botimeve “Naim Frashëri” 1959, f. 175-6. Jehona e kësaj fryme të krijuar, sidomos pas shpërndarjes së Lidhjes së Prizrenit jepet qartë edhe në shtypin shqiptar: “… e dite dhe i urti Bismark, kurë, përpara 30 vjeç, shkoi te ky, n’emën të popullit shqyptarë, vetë i dyti i padekuni Abdyl beg Frashëri... e padyshim shkajku i këti përparim gjindet në sjellje çi na në 30 vjetët e mbrame e kena ba nji çapë të madh përpara në fushë të qytetënis: populli shqyptarë sod e ka nji literaturë, nji fletorësi, nji tubë të bukur shqyptarëshë të msum, çi me pendl e gojë e prujnë nderën e fatin e atëdheut;” “Përlindja e Shqypënis a e Turkis?” Shpnesa e Shqypënis, Romë nr. 2, 16-31 korrik 1908 cituar sipas Mendimi politik e shoqëror i Rilindjes Kombëtare Shqiptare – përmbledhje artikujsh nga shtypi, vëll. 2 (1908-1910), Tiranë: Akademia e Shkencave e RPSSH 1976, f. 124. Për takimet e Abdyl Frashërit dhe Mehmet Ali Vrionit në kancelaritë europiane shih dhe K. Prifti, Misioni i dy shqiptarëve në Evropë (Abdyl Frashërit dhe Mehmet Ali Vrionit), “Studime historike”, 3-4 (2006): 131-48.

J. Vreto, Ligjëratë (mbajtur më 14 kallondor 1896 në mbledhjen e shoqërisë “Dituri” të Bukureshtit), “Vepra të zgjedhura”, mbledhur dhe pregatitur nga A. Uçi, Tiranë: Shtëpia Botuese e Librit Politik 1973, f. 160-170.

J. Vreto, “Ligjëratë (mbajtur më 14 kallondor 1896 në mbledhjen e shoqërisë “Dituri” të Bukureshtit)”, Vepra të zgjedhura… f. 165.

Në kujtimet e tij Visarion Dodani bën me dije se “... kisha shkruar edhe nje vjershë të dalë nga koka e Hasanit Zyko Kamberit, i cili e kish vjershëruar istorin e Abraamit me Agare e me Saren; Agar nga e cila duall Ismailitet. Kjo vjershë është shkruarë kaqë mirë sa nuku bënet tjetrë. Nga ky vjershëtor kam patur dhe disa të tjera që m’i kish dhënë Lipja i Tasi Jorgaqit (Filip Mano) t’i përshkruanj nga ato vjersha q’i-a dha t’et Baba Shehu i Korçës. Kur u mbajtmë nga Korça në Bukuresht me tere familinë shtëpia mbeti në kujdes të t’im kushëriri Rafail Hr. Avramit; pra do të jetë një fatmirësi për letraturën tonë në u gjeçin vjershat e këtij vjershëtori kombjar si dhe të Nezim Beratasit.” (Vissar Dodani, Memoriet e mija - kujtime nga shvillimet e para e Rilindjes të kombit shqipëtar ndë Bukuresht, Constantza: shtypëshkronja “Albania” 1930, f. 9).

J. Vreto, Mendime mbi shkrimin e gjuhës shqipe, “Vepra të zgjedhura ...”, 249-287.

J. Vreto, Mendime mbi … f. 262.

J. Vreto, Mendime mbi … f. 263.

Erveheja (vjershëruar prej Muhamet Çamit, mbaruarë prej Hajdar Argjirokastriti edhe qëruarë fjalët’ e huaja prej J. Vretosë), Bukuresht: Shoqëria “Dituria” 1888.

M. Hysa, Tjetërsimi i konceptit themelor në poemën Erveheja dhe reduktimi i fabulës së poemës Jusufi dhe Zylejhaja, “Letërsia si e tillë”, Tiranë: Botimet Toena, 1996, f. 145-156.

Selanik: shtypshkronja Mbrothësija Kristo Luarasi 1910 (botim i dytë); Korçë: Libraria Dhori Koti 1920, 1923, [pa vit]; Vlorë: Libërshitja Shpresa Ibrahim Shyti 1921.

“Istori e shkrimit shqip,” Diturija 1 (1909): 1-6; “Për shkrime të haruarë dhe të pa-diturë,” Diturija 2 (1916): 20-23 ribotuar më Diturija 1 (1926): 1-6 dhe “Disa dorëshkrime shqip me gërma tyrqisht,” Diturija 8 (1927): 288-299.

F. Hartog, Regimes of Historicity: Presentism and Experiences of Time, (përkth. Saskia Brown), New York: Columbia University Press 2015, f. 152.

Raccolta di canti popolari... f. 12.

Për rolin që ka luajtur folklori në procesin e ndërtimit identitar shih: A.-M. Thiesse, Krijimi i identiteteve... f. 21-83.

Ş. Sami (Frashëri), “Şiirin Mahiyet ve Hakikati” (Natyra dhe e vërteta e poezisë), Hafta, 1. Cilt, adet 2, 29 Ramazan 1298/25 gusht 1881, f. 24-29, ribotuar në Yüksel Topaloğlu, Şemsettin Sami Süreli Yayınlarda Çıkmış Dil ve Edebiyat Yazıları, İstanbul: Ötüken 2012 f. 168-172.

Ş. Sami (Frashëri), “Şiirin Mahiyet ve Hakikati” (Natyra dhe e vërteta e poezisë), Hafta, 1. Cilt, adet 2, 29 Ramazan 1298/25 gusht 1881, f. 24-29; “Şiir ve şuara,” (Poezia dhe poetët) Hafta, 1. Cilt, adet 3, 6 Şevval 1298/1 shtator 1881, f. 43-46; “Şarkta Şiir ve Şuara 1”(Poezia dhe poetët në Lindje 1), Hafta, 1. Cilt, adet 4, 13 Şevval 1298/8 shtator 1881, f. 56-60; “Şarkta Şiir ve Şuara 2” (Poezia dhe poetët në Lindje 2), Hafta, 1. Cilt, adet 6, 27 Şevval 1298/22 shtator 1881, f. 86-91; “Şarkta Şiir ve Şuara 3” (Poezia dhe poetët në Lindje 3), Hafta, 1. Cilt, adet 7, 5 Zilkade 1298/29 shtator 1881, f. 104-109; “Lisan ve Edebiyatımız” (Gjuha dhe Letërsia jonë), Tercümân-ı Hakikat ve Musavver Servet-i Fünûn, Nüsha-i Fevkalâde, Kırkambar ve Âlem Matbaaları, İstanbul 1313/1895, f. 89-91; “Lisan ve Edebiyatımız” (Gjuha dhe Letërsia jonë), Sabah nr. 3132, 20 Rebiüevvel 1316/8 gusht 1898, f. 3; “Yine Lisan ve Edebiyatımız – Tarık-i Islah” (Përsëri mbi gjuhën dhe letërsinë tonë – reformimi), Sabah nr. 3139, 27 Rebiülevvel 1316/15 gusht 1898, f. 3-4; “Lisan-ı Edebimizin İntihabı” (Zgjedhja e gjuhës sonë letrare), Sabah nr. 3146. 4 Rebiülahir 1316/22 gusht 1898, f. 3-4; “Şiir ve Edebiyattaki Teceddüd-i Ahirimiz” (Risitë e fundit në poezi dhe letërsi), Sabah nr. 3240, 13 Receb 1316/27 nëntor 1898, f. 3-4; “Şiir ve Edebiyat-ı Cedidemiz” (Poezia dhe letërsia e re), Sabah nr. 3261, 7 Şaban 1316/21 dhjetor 1898; “Edebiyat nedir?” (Çfarë është letërsia), Sabah nr. 3308, 23 Ramazan 1316/ 4 shkurt 1899, f. 1-2; “Lafız ve Mana” (Fjala dhe kuptimi), Sabah nr. 3329, 16 Şevval 1316/24 shkurt 1899, f. 3; “Edebiyat-ı Müstakbelemiz” (E ardhmja e letërsisë sonë), Sabah nr. 3343 29 Şevval 1316/12 mars 1899, f. 3-4.

Şemsettin Sami (Frashëri), Kamus-ul-alam, vëll. I, f. 148, Stamboll 1889.

Trashëgimia letrare dhe procesi i kombformimit modern tek shqiptarët

Autorët

Abstract

Downloads

References

References

Downloads

Published

How to Cite

Numër

Section

License

rrethprojektit

Rreth revistës

mostviewed

Language

Information