Toskërishtja veriore dhe gegnishtja jugore në këndvështrimin e Jorgji Gjinarit

Shezai Rrokaj

Autorët

Shezai Rrokaj

Abstract

Më jepet rasti, me këtë punim, të shpreh disa mendime dhe vlerësime për njërën prej figurave të shquara të gjuhësisë shqiptare, siç është kjo e profesor Jorgji Gjinarit, në një datë të veçantë për të e për ne, në 85-vjetorin e lindjes së tij. Ndaj edhe dua të falënderoj organizatorët e konferencës “Kontributi i prof. Jorgji Gjinarit në studimet dialektologjike të shqipes”, të cilët menduan të realizojnë këtë tubim shkencor në përvjetorin e tij të lindjes.

Downloads

Download data is not yet available.

References

J. Gjinari, Tipare të të folmeve të toskërishtes veriore të njëjtë me atë të gegërishtes jugore, SF, nr. 2, 1965, f. 129-137.
A. Dozon, Manuel de la langue la langue chkip ou albanaise, Paris, 1879; G. Weigand, Albaninesischen Grammatik, Leipsig, 1913; G. Hahn, Albaninesischen studien (përkth.); Q. Haxhihasani, Nji vështrim mbi të folmen e krahinës së Sulovës, Bulet. Shk. Shoq. nr. 3, 1955; Disa anketa dialektologjike të bëra prej Q. Haxhihasanit në Vërçë, Shpat, Polis, Domosdovë, Nahije e Beratit dhe Kolonjë, M. Totoni për krahinën e Dëshnicës, vëtë Gjinari për zonën e Tepelenës toske, Fushën e Korçës, Pogradecin dhe Gorën, Nahijen e Beratit etj, M. Çeliku për Krrabën, Peqinin, Darsin, Shpatin, Çermenikën, Durrësin, Shijakun, etj.; S. Floqi, Skicë e së folmes së Dangllisë, Bulet. U.Sh.T. nr. 3, 1958; V. Xhaçka, Një vështrim mbi të folmen e Devollit, Bulet. U.Sh.T. nr. 3, 1958; J. Thomaj, E folmja e katundit Seman, Bulet. U.Sh.T., nr.3, 1961; M. Çeliku, Vërejtje mbi të folmen e Dumresë, Bulet. U.Sh.T. nr. 3, 1963. Mund të citohen edhe disa shkrime të profesor Gjinarit si: E folmja e qytetit të Beratit, Bulet. U.Sh.T. nr. 1, 1957; Një vështrim mbi të folmet e Oparit, Bulet. U.Sh.T. nr. 1, 1957; E folmja e Skraparit, Bulet. U.Sh.T. nr. 1, 1958; Të folmet e Myzeqesë, Bulet. U.Sh.T. nr.4, 1958; Mbi të folmen e Devollit, Bulet. U.Sh.T. nr. 4, 1960; Vërejtje mbi të folmen e krahinës së Mallakastrës, Bulet. U.Sh.T. nr. 3, 1963.
Gjuha letrare, drejtshkrimi dhe dialektet e shqipes, SF, nr. 3,1973; Guha letrare shqipe në një fazë të re, SF, nr. 2, 1974; Marrëdhëniet e sotme të gjuhës letrare me dialektet, SF, nr. 1, 1985; Marrëdhëniet e sotme të gjuhës letrare shqipe me dialektet, në “Shqipja në etapën e sotme: politikat e përmirësimit dhe të pasurimit të standardit”, Konf. Shk. Durrës, 15-17 dhjetor, 2010, QSA, IGJL, Botimet albanologjike, Tiranë, 2011.
J. Gjinari, Toskërishtja veriore dhe grupimi i të folmeve të saj, në “Konf. Stud. Alb.”, 1962, f. 1.
Po aty, f. 1.
J. Gjinari, Toskërishtja veriore dhe grupimi i të folmevet të saj, në “Konferenca e parë e studimeve albanologjike”, 1962, f. 254.
J. Gjinari, Tipare të folmeve të toskërishtes veriore të njëjtë me të gegërishtes jugore, SF, nr. 2, 1965.
E. Çabej, Për historinë e strukturës dialektore të shqipes, Studime gjuhësore IV, Prishtinë 1977, f. 192.
Më herët, siç shprehet në përathënien e Albaninesischen Grammatik (1913), Weigand ndërmori ekspedita gjuhësore kryesisht në Durrës, Tiranë dhe Elbasan dhe, pas argumenteve të shprehura në të, shpjegon arsyet brëndagjuhësore e jashtëgjuhësore për ndërtimin e kësaj gramatike, duke marrë për bazë këto të folme. Një qëndrim tjetër në mbështetjes të elbasanishtes është edhe ai i Komisisë Letrare (1917), e cila shprehet në Parime e rregulla mbi ortografinë e gjuhës shqipe të shkrueme të vendosuna prej Komisis Letrare, § 1, se “orthografija e gjuhës do të jetë, për sa të mundet, fonetike; d.m.th. gjuha do të shkruhet ashtu si flitet prej popullit. Si themel i orthografisë do të mirret djalekti i Elbasanit me disa përmirsime”, cit. sipas Rexhep Ismajli në Drejtshkrimet e shqipes, A.Sh.A.K., Prishtinë, 2005.
Vlen të përmendet një studim i O. Myderizit, ‘Fjalori shqip-turqisht i H. Ali Ulqinakut’ (1961), ku autori shprehet se në leksik e folmja e Beratit ka ngjashmëri me të folmet e Shqipërisë së mesme, duke e ilustruar këtë pohim me shembuj të shumtë.
J. Gjinari, Tipare të folmeve të toskërishtes veriore të njëjtë me të gegërishtes jugore, SF, nr. 2, 1965, f. 129.
J. Gjinari, art. cit, SF, nr. 2, 1965, f. 130.
Historia e Shqipërisë, V. I, f. 246.
G. Hahn, vep. cit., f. 39.
R. Sokoli, Disa veçanti të muzikës sonë popullore, “Konf. Alb.”, Tiranë, 1962.
J. Gjinari, Tipare të folmeve të toskërishtes veriore të njëjtë me të gegërishtes jugore, SF, nr. 2, 1965, f. 131.
S. Floqi, Skicë e së folmes së Dangllisë, Bulet, U.SH.T. Seria shk. shoq. nr. 3. 1958.

References

J. Gjinari, Tipare të të folmeve të toskërishtes veriore të njëjtë me atë të gegërishtes jugore, SF, nr. 2, 1965, f. 129-137.

A. Dozon, Manuel de la langue la langue chkip ou albanaise, Paris, 1879; G. Weigand, Albaninesischen Grammatik, Leipsig, 1913; G. Hahn, Albaninesischen studien (përkth.); Q. Haxhihasani, Nji vështrim mbi të folmen e krahinës së Sulovës, Bulet. Shk. Shoq. nr. 3, 1955; Disa anketa dialektologjike të bëra prej Q. Haxhihasanit në Vërçë, Shpat, Polis, Domosdovë, Nahije e Beratit dhe Kolonjë, M. Totoni për krahinën e Dëshnicës, vëtë Gjinari për zonën e Tepelenës toske, Fushën e Korçës, Pogradecin dhe Gorën, Nahijen e Beratit etj, M. Çeliku për Krrabën, Peqinin, Darsin, Shpatin, Çermenikën, Durrësin, Shijakun, etj.; S. Floqi, Skicë e së folmes së Dangllisë, Bulet. U.Sh.T. nr. 3, 1958; V. Xhaçka, Një vështrim mbi të folmen e Devollit, Bulet. U.Sh.T. nr. 3, 1958; J. Thomaj, E folmja e katundit Seman, Bulet. U.Sh.T., nr.3, 1961; M. Çeliku, Vërejtje mbi të folmen e Dumresë, Bulet. U.Sh.T. nr. 3, 1963. Mund të citohen edhe disa shkrime të profesor Gjinarit si: E folmja e qytetit të Beratit, Bulet. U.Sh.T. nr. 1, 1957; Një vështrim mbi të folmet e Oparit, Bulet. U.Sh.T. nr. 1, 1957; E folmja e Skraparit, Bulet. U.Sh.T. nr. 1, 1958; Të folmet e Myzeqesë, Bulet. U.Sh.T. nr.4, 1958; Mbi të folmen e Devollit, Bulet. U.Sh.T. nr. 4, 1960; Vërejtje mbi të folmen e krahinës së Mallakastrës, Bulet. U.Sh.T. nr. 3, 1963.

Gjuha letrare, drejtshkrimi dhe dialektet e shqipes, SF, nr. 3,1973; Guha letrare shqipe në një fazë të re, SF, nr. 2, 1974; Marrëdhëniet e sotme të gjuhës letrare me dialektet, SF, nr. 1, 1985; Marrëdhëniet e sotme të gjuhës letrare shqipe me dialektet, në “Shqipja në etapën e sotme: politikat e përmirësimit dhe të pasurimit të standardit”, Konf. Shk. Durrës, 15-17 dhjetor, 2010, QSA, IGJL, Botimet albanologjike, Tiranë, 2011.

J. Gjinari, Toskërishtja veriore dhe grupimi i të folmeve të saj, në “Konf. Stud. Alb.”, 1962, f. 1.

Po aty, f. 1.

J. Gjinari, Toskërishtja veriore dhe grupimi i të folmevet të saj, në “Konferenca e parë e studimeve albanologjike”, 1962, f. 254.

J. Gjinari, Tipare të folmeve të toskërishtes veriore të njëjtë me të gegërishtes jugore, SF, nr. 2, 1965.

E. Çabej, Për historinë e strukturës dialektore të shqipes, Studime gjuhësore IV, Prishtinë 1977, f. 192.

Më herët, siç shprehet në përathënien e Albaninesischen Grammatik (1913), Weigand ndërmori ekspedita gjuhësore kryesisht në Durrës, Tiranë dhe Elbasan dhe, pas argumenteve të shprehura në të, shpjegon arsyet brëndagjuhësore e jashtëgjuhësore për ndërtimin e kësaj gramatike, duke marrë për bazë këto të folme. Një qëndrim tjetër në mbështetjes të elbasanishtes është edhe ai i Komisisë Letrare (1917), e cila shprehet në Parime e rregulla mbi ortografinë e gjuhës shqipe të shkrueme të vendosuna prej Komisis Letrare, § 1, se “orthografija e gjuhës do të jetë, për sa të mundet, fonetike; d.m.th. gjuha do të shkruhet ashtu si flitet prej popullit. Si themel i orthografisë do të mirret djalekti i Elbasanit me disa përmirsime”, cit. sipas Rexhep Ismajli në Drejtshkrimet e shqipes, A.Sh.A.K., Prishtinë, 2005.

Vlen të përmendet një studim i O. Myderizit, ‘Fjalori shqip-turqisht i H. Ali Ulqinakut’ (1961), ku autori shprehet se në leksik e folmja e Beratit ka ngjashmëri me të folmet e Shqipërisë së mesme, duke e ilustruar këtë pohim me shembuj të shumtë.

J. Gjinari, Tipare të folmeve të toskërishtes veriore të njëjtë me të gegërishtes jugore, SF, nr. 2, 1965, f. 129.

J. Gjinari, art. cit, SF, nr. 2, 1965, f. 130.

Historia e Shqipërisë, V. I, f. 246.

G. Hahn, vep. cit., f. 39.

R. Sokoli, Disa veçanti të muzikës sonë popullore, “Konf. Alb.”, Tiranë, 1962.

J. Gjinari, Tipare të folmeve të toskërishtes veriore të njëjtë me të gegërishtes jugore, SF, nr. 2, 1965, f. 131.

S. Floqi, Skicë e së folmes së Dangllisë, Bulet, U.SH.T. Seria shk. shoq. nr. 3. 1958.

Toskërishtja veriore dhe gegnishtja jugore në këndvështrimin e Jorgji Gjinarit

Autorët

Abstract

Downloads

References

References

Downloads

Published

How to Cite

Numër

Section

License

rrethprojektit

Rreth revistës

mostviewed

Language

Information