Emrat qe përdoren vetem në shumës ne gjuhën shqipe
DOI:
https://doi.org/10.62006/sf.v1i2.2856Abstract
Për emrat që përdoren vetëm ose kryesisht në numrin shumës, të cilët në literaturën gjuhësore quhen me termin pluralia tantum, tek ne nuk është bërë ndonjë studim i veçantë. Numri relativisht i madh i emrave që s’kanë njëjës dhe karakteri produktiv i disa grupeve të tyre na shtyjnë që t’i bëjmë objekt trajtimi në këtë artikull. Këtë studim ne do ta bëjmë nga pozita thjesht përshkruese, duke u nisur nga përdorimi i gjallë i fjalëve në gjuhë. Sqarimi i natyrës së këtyre emrave lidhet ngushtë me problemin e kategorisë gramatikore të numrit tek emrat. Veçoritë e gjuhës shqipe në këtë pikë deri më sot janë ndriçuar në mënyrë të pamjaftueshme. Edhe në gjuhën shqipe kategoria e numrit tek emrat është polifunksionale. Një emër në numrin shumës veç kuptimit të shumësisë së thjeshtë, mund të ketë edhe kuptime të tjera. Ndryshimet e theksuara në kuptim midis njëjësit të disa kategorive të emrave dhe shumësit të tyre janë fakte, që janë vënë re edhe nga disa gramatikanë të gjuhës shqipe.Downloads
References
-
K. Cipo, Sintaksa, Tiranë, 1952, £. 17.
-
C itu a r sipas E. Çabej, S h um ë s i i singularizuar në g ju h ën shqipe, Tiranë,
-
, f. 19.
-
K. Cipo, Gramatika shqipe, 1949, f. 56.
-
A. Xhuvani — E. Çabej, Prapashtesat e gjuhës shqipe, f. 104.
-
W. Cimohowski, Le d iale k te de Dushmani, f. 43, A.V. Desnickaja, Mbi strukturën morfologjik e të gjuhës shqipe (përkthim), «Buletin i USHT», 3, 1959, f. 223.
-
E. Çabej, vepër e cituar.
-
Fjalori i K. Kristoforidhit, sipas botimit të 1961-së, f. 225.
-
V.V. Vinogradov, R u s s k ij ja zy k , M., 1947, f. 156.
-
E.A. Référovskaia — A.K. Vasiliéva, Essai de grammaire française, Cours théorique, f. 43.
-
V.V. Vinogradov, po aty, f. 164.
-
E. Çabej, Studime rreth etimologjisë së gjuhës shqipe, «Studime filologjike», 2, 1965, f. 18.
-
O. A. Gumilevskaja i L.S. Karum, Kategoria çislla imjon syshçestvitelnyh v anglijskom i njemeckom jazukah v sopostavlenii s russkim, në librin «V pomoshç prepodavateljam inostranyh jazykov», Nowosibirsk, 1964.
-
E. Çabej, vepër e cituar, f. 26.
-
A. Xhuvani — E. Çabej, vepër e cituar, f. 62.
-
Njëjësi i fjalës shallvare gjendet në toponimin «Fusha e shallvares»·.
-
Proza popullore, vëll. II, 1966, f. 335.
-
J. Xoxa, Lumi i vdekur, vëllimi II, f. 68.
-
V. V. Vinogradov, po aty, f. 160.
-
M. Domi, Morfologjia historike e shqipes, dispensé, Tiranë, 1961, f. 6.
-
Gazulli e shpjegon me gjermanishten Unkraut. Në rusishten i thonë sornaja trava, bar i keq, d.m.th. në shqip del si përmbledhës për barërat e këqia.
-
Për këta mbiemra shih E. Çabej, Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe, -Buletin i USHT», 3, 1963, f. 82-83.
-
Ka edhe raste, kur trajta e shumësit me -a, e cila është e barabartë si për femërorët, ashtu edhe për asnjanësit dhe na vë përpara pyetjes në kemi të bëjmë me shumësa femërorësh apo asnjanësish, përdoret në vend të njëjësit me atë kuptim: të marra e të dhëna (Kristoforidhi) për të marrë e të dhënë, si në shprehjen «ata kanë të marrë e të dhënë me njëri-tjetrin.»
-
E. Cabej, vepër e cituar, f. 20.
-
K. Cipo, Sintaksa, 1952, f. 17.
-
E. Çabej, vepër e cituar, f. 142.
-
E. Çabej, vepër e cituar, f. 29.
-
E. Çabej, vepër e cituar, f. 26.
-
Shembujt jepen duke u mbështetur kryesisht në materialet e mbledhura nga Rahmi Memushaj mbi toponomastikën e Kurveleshit.
-
Për kuptimin e fjalës shih fjalorin e gjuhës shqipe — curril, fili uji që del •çurg. Për përhapjen e mëtejshme të saj shih E. Çabej, vepër e cituar, f. 96.
-
Si u tha, sot po përdoret me këtë kuptim, sidomos në shtyp, emri afërsitë.
References
K. Cipo, Sintaksa, Tiranë, 1952, £. 17.
C itu a r sipas E. Çabej, S h um ë s i i singularizuar në g ju h ën shqipe, Tiranë,
, f. 19.
K. Cipo, Gramatika shqipe, 1949, f. 56.
A. Xhuvani — E. Çabej, Prapashtesat e gjuhës shqipe, f. 104.
W. Cimohowski, Le d iale k te de Dushmani, f. 43, A.V. Desnickaja, Mbi strukturën morfologjik e të gjuhës shqipe (përkthim), «Buletin i USHT», 3, 1959, f. 223.
E. Çabej, vepër e cituar.
Fjalori i K. Kristoforidhit, sipas botimit të 1961-së, f. 225.
V.V. Vinogradov, R u s s k ij ja zy k , M., 1947, f. 156.
E.A. Référovskaia — A.K. Vasiliéva, Essai de grammaire française, Cours théorique, f. 43.
V.V. Vinogradov, po aty, f. 164.
E. Çabej, Studime rreth etimologjisë së gjuhës shqipe, «Studime filologjike», 2, 1965, f. 18.
O. A. Gumilevskaja i L.S. Karum, Kategoria çislla imjon syshçestvitelnyh v anglijskom i njemeckom jazukah v sopostavlenii s russkim, në librin «V pomoshç prepodavateljam inostranyh jazykov», Nowosibirsk, 1964.
E. Çabej, vepër e cituar, f. 26.
A. Xhuvani — E. Çabej, vepër e cituar, f. 62.
Njëjësi i fjalës shallvare gjendet në toponimin «Fusha e shallvares»·.
Proza popullore, vëll. II, 1966, f. 335.
J. Xoxa, Lumi i vdekur, vëllimi II, f. 68.
V. V. Vinogradov, po aty, f. 160.
M. Domi, Morfologjia historike e shqipes, dispensé, Tiranë, 1961, f. 6.
Gazulli e shpjegon me gjermanishten Unkraut. Në rusishten i thonë sornaja trava, bar i keq, d.m.th. në shqip del si përmbledhës për barërat e këqia.
Për këta mbiemra shih E. Çabej, Rreth disa çështjeve të historisë së gjuhës shqipe, -Buletin i USHT», 3, 1963, f. 82-83.
Ka edhe raste, kur trajta e shumësit me -a, e cila është e barabartë si për femërorët, ashtu edhe për asnjanësit dhe na vë përpara pyetjes në kemi të bëjmë me shumësa femërorësh apo asnjanësish, përdoret në vend të njëjësit me atë kuptim: të marra e të dhëna (Kristoforidhi) për të marrë e të dhënë, si në shprehjen «ata kanë të marrë e të dhënë me njëri-tjetrin.»
E. Cabej, vepër e cituar, f. 20.
K. Cipo, Sintaksa, 1952, f. 17.
E. Çabej, vepër e cituar, f. 142.
E. Çabej, vepër e cituar, f. 29.
E. Çabej, vepër e cituar, f. 26.
Shembujt jepen duke u mbështetur kryesisht në materialet e mbledhura nga Rahmi Memushaj mbi toponomastikën e Kurveleshit.
Për kuptimin e fjalës shih fjalorin e gjuhës shqipe — curril, fili uji që del •çurg. Për përhapjen e mëtejshme të saj shih E. Çabej, vepër e cituar, f. 96.
Si u tha, sot po përdoret me këtë kuptim, sidomos në shtyp, emri afërsitë.
Downloads
Published
How to Cite
Numër
Section
License
Copyright (c) 2023 Akademia e Studimeve Albanologjike
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Shqip
English
Français (France)
Italiano
