Rreth tipologjisë dhe kronologjisë së trajtave të së ardhmes në gjuhën shqipe
DOI:
https://doi.org/10.62006/sf.v1i1-2.3277Abstract
Gjuha shqipe, siç dihet tashmë që prej shumë kohësh, është formuar si gjuhë e veçantë e familjes indoeuropiane në një mjedis gjeografik, historik e kulturor ku kanë vepruar, që nga lashtësia deri në kohët moderne, prirje, ndikime e modele kulturore e gjuhësore gjuhësh e kulturash të ndryshme. Nga këto kontakte të pandërprera e shumëshekullore ajo ka mundur t’i shpëtojë asimilimit nga gjuhët e perandorive të mëdha që sunduan truallin e saj njëra pas tjetrës për disa shekuj dhe ruajti fizionominë e saj si gjuhë e veçantë me një sistem fonetik, gramatikor e leksikor të vetin. Ajo ka evoluar sipas rregullave të saj të brendshme dhe në pajtim me prirjet e përgjithshme të zhvillimit të gjuhëve të tjera indoeuropiane. Megjithatë shqipja e sotme ruan gjurmë të dukshme të këtyre kontakteve, sidomos në fushën e leksikut e të fjalëformimit.Downloads
References
-
Shih dhe Sh. Demiraj, Gramatikë historike e gjuhës shqipe, Tiranë, 1986, f. 59 v.
-
Për formimin e trajtave analitike në gjuhën shqipe shih dhe E. Likaj, “Mbi format analitike në gjuhën shqipe”, në Studime filologjike, nr. 3, 1978.
-
Sh. Demiraj, vep. cit. f. 824, v.
-
K. Sandfeld, Linguistique balkanique, problèmes et résultats, Paris 1930, f. 182 v.
-
Shih dhe K. Topalli, “Koha e ardhme e mënyrës dëftore në gjuhën shqipe”, Studime filologjike, nr. 4, 1980, f. 137 v.
-
Sh. Demiraj, vep. cit. me literature, f. 826.
-
J. Matzinger, Die Albanische Sprache im Zeitlalter Skanderbegs, Teil 2- Verschriftung des Albanischen mit Scherpunkt auf Paulus Angelus und Gjon Buzuku, in: “Vir sind die Deinen, Studien zur albanischen Sprache Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925-1992) gewidmet” Herausgegeben von Bardhyl Demiraj, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 2010, f. 458.
-
Shih K. L. Maynard, “I want to buy it’ in the albanian glossary of Arnold von Harff”, në: Transactions of the Philological Society, vol. 107:2, (2009), f. 237- 252.
-
Një punim të posaçëm i ka kushtuar këtij lokucioni në letërsinë e vjetër studiuesja Ina Arapi, Rreth përdorimit të lokucioneve do me thanë, do me thashunë dhe vjen me thashunë në letërsinë e vjetër shqipe, në “Gjurmime albanologjike”, Seria e shkencave filologjike, 38, f. 193-209, Prishtinë, 2009.
-
Vit Bubenik, “On the nature of innovations in the aspectual Systems of Medieval Greek and South Slavic Languages”, Balkanlinguistik, Synchronie and Diachronie, Thessaloniki, 2000, p. 42.
-
Alf Lombard, La langue roumaine, une présentation, Paris 1974, p.74.
-
K. Sandfeld, vep. cit. f. 183.
-
Sh. Demiraj, vep. cit. f. 848.
-
A. Meillet, Linguistique historique et linguistique générale, Paris 1921, p. 142- 143.
-
M. Camaj, Il Messale di Gjon Buzuku, Roma 1960, p.43-44
-
K. Sandfeld, vep cit. f. 185.
-
E. Benveniste, “Les transformatios des catégorie linguistique”, in Problèmes de linguistique générale II, Paris 1974, p.132.
-
Sh. Demiraj, vep. cit. f.838.
-
Shih për këtë Gj. Shkurtaj, “Shënime për të folmen arbëreshe të San Marcanos”, në Studime filologjike, nr 1, 1972.
-
Dh. Kamarda, Saggio di Grammatologia comparata sulla lingua albanese, Livorno 1864, p.266, 267.
-
E. Çabej, “Histori gjuhësore dhe strukturë dialektore e arbërishtes së Italisë”, në Studime filogjike, nr 2, 1975, 51-69.
-
Q. Haxhihasani, “Vështrim në të folmen e Çamërisë”, në Dialektologjia shqiptare I, 1971, f. 183 dhe M. Totoni, “E folmja e Bregdetit të Poshtëm”, në Studime filologjike, nr. 2, 1973, f. 63.
-
F. Altimari, "Studi linguistici arbëreshi”, Quaderni di Zjarri, 1968.
-
G. Rohlfs, Grammatica storica dei dialetti italo-greci di Calabria, München, 1977, p. 194. Autori është mbështetur në veprën e G. Morosi, Studi sui dialetti greci della terra d’ Otranto, Lecce 1870, p. 145.
-
A. Lombard, La langue roumaine, une présentation, Paris 1974, p. 274.
-
M. Camaj, “Il Messale di Gjon Buzuku, Contributi linguistici allo studio della genesi”, Shejzat, Roma 1960, f.42-43.
-
S. Riza, Pesë autorët më të vjetër të gjuhës shqipe, krestomaci thjeshtë gjuhësore, Tiranë 1961, f. XXIX.
-
Sh. Demiraj, vep. cit., f. 817-819.
-
Shih për këtë edhe autorin e këtyre radhëve, “Historia e kohës së ardhme në gjuhën shqipe në dritën e të dhënave të “Mesharit” të Gjon Buzukut”, në Studime filologjike, nr. 3-4, 200 5, 27-34.
-
E. Çabej, Histori gjuhësore…, art. cit.
-
K. Brugmann, Grundriss II f.338 v.
-
A. Meillet, Linguistique historique dhe linguistique générale, Paris, 1921, p. 144- 145.
-
E. Benveniste, “Les transformations des catégories linguistiques”, në Problèmes de linguistique générale, Editions Gallimard, Paris, 1974, p. 132.
References
Shih dhe Sh. Demiraj, Gramatikë historike e gjuhës shqipe, Tiranë, 1986, f. 59 v.
Për formimin e trajtave analitike në gjuhën shqipe shih dhe E. Likaj, “Mbi format analitike në gjuhën shqipe”, në Studime filologjike, nr. 3, 1978.
Sh. Demiraj, vep. cit. f. 824, v.
K. Sandfeld, Linguistique balkanique, problèmes et résultats, Paris 1930, f. 182 v.
Shih dhe K. Topalli, “Koha e ardhme e mënyrës dëftore në gjuhën shqipe”, Studime filologjike, nr. 4, 1980, f. 137 v.
Sh. Demiraj, vep. cit. me literature, f. 826.
J. Matzinger, Die Albanische Sprache im Zeitlalter Skanderbegs, Teil 2- Verschriftung des Albanischen mit Scherpunkt auf Paulus Angelus und Gjon Buzuku, in: “Vir sind die Deinen, Studien zur albanischen Sprache Literatur und Kulturgeschichte, dem Gedenken an Martin Camaj (1925-1992) gewidmet” Herausgegeben von Bardhyl Demiraj, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 2010, f. 458.
Shih K. L. Maynard, “I want to buy it’ in the albanian glossary of Arnold von Harff”, në: Transactions of the Philological Society, vol. 107:2, (2009), f. 237- 252.
Një punim të posaçëm i ka kushtuar këtij lokucioni në letërsinë e vjetër studiuesja Ina Arapi, Rreth përdorimit të lokucioneve do me thanë, do me thashunë dhe vjen me thashunë në letërsinë e vjetër shqipe, në “Gjurmime albanologjike”, Seria e shkencave filologjike, 38, f. 193-209, Prishtinë, 2009.
Vit Bubenik, “On the nature of innovations in the aspectual Systems of Medieval Greek and South Slavic Languages”, Balkanlinguistik, Synchronie and Diachronie, Thessaloniki, 2000, p. 42.
Alf Lombard, La langue roumaine, une présentation, Paris 1974, p.74.
K. Sandfeld, vep. cit. f. 183.
Sh. Demiraj, vep. cit. f. 848.
A. Meillet, Linguistique historique et linguistique générale, Paris 1921, p. 142- 143.
M. Camaj, Il Messale di Gjon Buzuku, Roma 1960, p.43-44
K. Sandfeld, vep cit. f. 185.
E. Benveniste, “Les transformatios des catégorie linguistique”, in Problèmes de linguistique générale II, Paris 1974, p.132.
Sh. Demiraj, vep. cit. f.838.
Shih për këtë Gj. Shkurtaj, “Shënime për të folmen arbëreshe të San Marcanos”, në Studime filologjike, nr 1, 1972.
Dh. Kamarda, Saggio di Grammatologia comparata sulla lingua albanese, Livorno 1864, p.266, 267.
E. Çabej, “Histori gjuhësore dhe strukturë dialektore e arbërishtes së Italisë”, në Studime filogjike, nr 2, 1975, 51-69.
Q. Haxhihasani, “Vështrim në të folmen e Çamërisë”, në Dialektologjia shqiptare I, 1971, f. 183 dhe M. Totoni, “E folmja e Bregdetit të Poshtëm”, në Studime filologjike, nr. 2, 1973, f. 63.
F. Altimari, "Studi linguistici arbëreshi”, Quaderni di Zjarri, 1968.
G. Rohlfs, Grammatica storica dei dialetti italo-greci di Calabria, München, 1977, p. 194. Autori është mbështetur në veprën e G. Morosi, Studi sui dialetti greci della terra d’ Otranto, Lecce 1870, p. 145.
A. Lombard, La langue roumaine, une présentation, Paris 1974, p. 274.
M. Camaj, “Il Messale di Gjon Buzuku, Contributi linguistici allo studio della genesi”, Shejzat, Roma 1960, f.42-43.
S. Riza, Pesë autorët më të vjetër të gjuhës shqipe, krestomaci thjeshtë gjuhësore, Tiranë 1961, f. XXIX.
Sh. Demiraj, vep. cit., f. 817-819.
Shih për këtë edhe autorin e këtyre radhëve, “Historia e kohës së ardhme në gjuhën shqipe në dritën e të dhënave të “Mesharit” të Gjon Buzukut”, në Studime filologjike, nr. 3-4, 200 5, 27-34.
E. Çabej, Histori gjuhësore…, art. cit.
K. Brugmann, Grundriss II f.338 v.
A. Meillet, Linguistique historique dhe linguistique générale, Paris, 1921, p. 144- 145.
E. Benveniste, “Les transformations des catégories linguistiques”, në Problèmes de linguistique générale, Editions Gallimard, Paris, 1974, p. 132.
Downloads
Published
How to Cite
Numër
Section
License
Copyright (c) 2023 Akademia e Studimeve Albanologjike

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
