Vendi i pyetësorit dialektologjik të Spiro Floqit në historinë e dialektologjisë shqiptare

Autorët

  • Bahri Beci

Abstract

Pyetësori i Spiro Floqit i hartuar më 1956, është i treti pas pyetësorit të E. Çabejt të hartuar më 1943 dhe pyetësorit të M. Domit dhe E. Çabejt të hartuar më 1953. Pas tij më 1979 është hartuar pyetësori i ADGJSh-së. Pra, në periudhën ndërmjet viteve 1944-1997 janë hartuar katër pyetësorë dialektologjikë për mbledhjen e materialeve dialektore të shqipes. Pyetësori i hartuar nga E. Çabej më 19431 për Atlasin gjuhësor shqiptar ka qenë ndërtuar sipas modeleve të pyetësorëve të atlaseve të tipit të Zh. Zhilieronit (J. Gillièron, 1854-1926) dhe të M. Bartolit (M. Bartoli, 1873-1946), të cilët bëjnë objekt studimi fjalën e veçuar, kujdesen pra, për përbërjen tingullore, formën, kuptimet dhe lidhjet sinonimike të fjalëve të veçanta. Në pajtim me arritjet më të mira të gjeografisë gjuhësore të kohës, E. Çabej në pyetësorin e tij e vë theksin në aspektin leksikor të gjuhës. Aty gjen zbatim pikëpamja e K. Jabergut sipas së cilës atlasi gjuhësor duhet të jetë fjalor dialektor nocionesh, i cili sistemon zhvendosjet e tyre gjeografike. Zgjedhja e fushave leksikore dhe e fjalëve për çdo fushë është bërë me kompetencë dhe me përgjegjësi të lartë shkencore e nga pozita të theksuara kombëtare. Ato pasqyrojnë fondin themelor të leksikut të shqipes dhe veçoritë kryesore ose atë që përbën specifikën dhe origjinalitetin e gjuhës dhe të kulturës së popullit tonë2.

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Pyetësori është botuar pa emër autori në formë fashikujsh me titullin “Atllas gjuhësor shqiptar”, Grottaferrata, 1943, dhe është bërë një vepër e rrallë. Për pyetësorin e E. Çabej shih S. Pop, La Dialektologie, Aperçu historique et méthodes d'enquêtes linguistiques, Louvain et Grembloux, Duculot, 1950, vol. II.

  2. Pyetësori i E. Çabejt përmban pesë fashikuj me 2578 pyetje që rrokin probleme që lidhen me njeriun dhe momentet kryesore të jetës së tij, siç janë: lindja, jeta fëminore, martesa, sëmundjet dhe vdekja; me fshatin dhe jetën në fshat, me organizimin administrativ-shtetëror, me konfiguracionin e terrenit, dukuritë atmosferike, zakonet dhe artin popullor, me bujqësinë dhe mjetet kryesore bujqësore, me bimësinë e egër dhe të kultivuar, me kafshët e egra dhe shtëpiake, me gjuetinë, peshkimin etj.

  3. S. Pop, La Dialectologie. Aperçu historique et méthodes d'enquêtes linguistiques, Louvain et Grembloux, Duculot, 1950, vol. 2. Shih edhe Atlanti gjuhësor shqip, “Shkëndija”, Tiranë, mars 1943, Vjeti I, III, nr. 5, f. 43-44.

  4. S. Pop, La Dialectologie. Aperçu historique et méthodes d'enquêtes linguistiques, Louvain et Grembloux, Duculot, 1950, vol. 2.

  5. J. Gjinari, Gj. Shkurtaj, Dialektologjia, Tiranë, 1997, f. 83.

  6. Dy fjalë për “Atlasin Dialektologjik të Gjuhës Shqipe”, “Hylli i Dritës”, Shkodër, 2008, vjeti XXVIII, nr. 2, f. 157-158.

  7. J. Gjinari, Dialektet e gjuhës shqipe, Tiranë, 1989, f. 18-19.

  8. J. Gjinari, Dialektologjia shqiptare, Tiranë, 1988, f. 33.

  9. J. Gjinari, Kursi i dialektologjisë shqiptare, Tiranë, 1969, f. 36; Shih edhe: Dialektologjia shqiptare, Tiranë, 1975, f. 30.

  10. Atlas russkih narodnyh govorov centralnih oblastej k vostoku ot Moskvy, në red. E. R. I. Avanesova, 1957.

  11. J. Gjinari, Gjëndja dhe perspektiva e dialektologjisë shqiptare, në “Dialektologjia shqiptare”, I, Tiranë, 1971, f. 15; Pyetësori është botuar prej M. Lambertzit në Lehrgang des Albanischen, T. III, Halle (Saale), 1959, f. 53-59.

  12. J. Gjinari, Gjëndja dhe perspektiva e dialektologjisë shqiptare, në “Dialektologjia shqiptare”, I, Tiranë, 1971, f. 15-16; J. Gjinari, Dialektet e gjuhës shqipe, Tiranë, 1989, f. 19-20.

  13. S. Floqi, Pyetësori për mbledhjen e materialit dialektor të gjuhës shqipe, “Dialektologjia shqiptare”, I, Tiranë, 1971, f. 371-447.

  14. S. Floqi, Pyetësori për mbledhjen e materialit dialektor të gjuhës shqipe, “Dialektologjia shqiptare”, I, Tiranë, 1971, f. 371-447.

  15. Pyetësori atlasit dialektologjik të gjuhës shqipe (fonetikë, morfologji, sintaksë, leksik), hartues: J. Gjinari, Gj. Shkurtaj, Xh. Gosturani, Tiranë, 1979, botuar në “Dialektologjia shqiptare”, VI, Tiranë, 1990, f. 523-558.

  16. S. Floqi, Pyetësori për mbledhjen e materialit dialektor të gjuhës shqipe, “Dialektologjia shqiptare”, I, Tiranë, 1971, f. 372 (shënimi 1).

  17. Bǔlgarski dialekten atlas: Jugoistočna Bǔlgarija, ed. Stojko Stojkov and S. B. Bernštejn, 1964. Sofia, Bŭlgarska akademija na naukite; Severoistočna Bǔlgarija, ed. Stojko Stojkov, 1966. Sofia: Bŭlgarska akademija na naukite; Jugozapadna Bǔlgarija, 1975, Institut za bŭlgarski ezik. Sofia: Bŭlgarska akademija na naukite.

  18. J. Gjinari, Gj. Shkurtaj, Dialektologjia, Tiranë, 1997, f. 109, 140.

  19. Dialektologjia shqiptare, I, Tiranë, 1971, f. 5. Po aty thuhet edhe se “Ai mund të japë ndihmë edhe sot në gjurmimin e të dhënave të ndryshme dialektore”.

  20. Pyetësori atlasit dialektologjik të gjuhës shqipe (fonetikë, morfologji, sintaksë, leksik), hartues: J. Gjinari Gj. Shkurtaj, Xh. Gosturani, Tiranë, 1979, botuar në “Dialektologjia shqiptare”, VI, Tiranë, 1990, f. 523-558. Për strukturën dhe kriteret e hartimit të pyetësorit të ADGJSH-së nuk jepet asnjë shpjegim, çka e vështirëson vlerësimin e tij.

  21. Dialektologjia shqiptare, I, Tiranë, 1971, f. 5.

Downloads

Published

2013-06-14

How to Cite

Beci, B. (2013). Vendi i pyetësorit dialektologjik të Spiro Floqit në historinë e dialektologjisë shqiptare. Studime Filologjike, 1(1-2), 25–34. Retrieved from https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/3366

Numër

No. 1-2 (2013): Studime Filologjike

Section

Artikuj

License

Copyright (c) 2024 Akademia e Studimeve Albanologjike

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.