Midis detyrës dhe përgjegjësisë për ndryshime estetike: (Poezia shqiptare – nga viti 1945, drejt viteve ’70-të

Arian Leka

Autorët

Arian Leka

Abstract

Studimet letrare kanë hedhur dritë mbi një pjesë të dokumenteve që dëshmojnë se Bukuria, si kategori estetike, pas ardhjes në pushtet të Partisë komuniste shqiptare, do të merrte më pak vëmendje përballë qëllimit që iu ngarkua letërsisë në përmbushjen e misionit të saj brenda jetës së re politike e shoqërore të vendit. Më herët ishte vërejtur se për siguruar një vend të nderuar mes shkollave, lëvizjeve e rrymave të tjera me bazë realizmin, qëllimi i artit revolucionar duhej lidhur ngushtësisht me rindërtimin e gjenealogjive të trashëgimisë estetike, për të prodhuar prej këtej një formë ende të pajetuar të Bukurisë. Pasqyrimi me besnikëri dhe vërtetësi i detajeve nuk ishte i mjaftueshëm për artin e ri militant pasi, siç i gjejmë në letrën e Engelsit drejtuar Margaret Harkness-it në vitin 1888, realizmi për të ishte jo riprodhim i thjeshtë mimetik, por “riprodhim i vërtetë i karaktereve tipikë nën rrethana tipike”.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Shih E. Dobrenko, Political Economy of Socialist Realism, “New Haven”, Yale, 2007.
Shih J. Baudrillard, Simulacra and Simulation, “University of Michigan Press”, 1994.
B. Broys, The Total Art of Stalinism... “Princeton University Press”, 1992, ff. 72-73.
Mes thonjëzash ndeshen formulime rekomanduese sipas revistës “Bota e Re”, No. I, 1945 dhe të Pikës 4 në Manifestin futurist të Marinetti-t.
Shih Ismail Kadare, diskutimin me titull “Asgjë tragjike s’ka ndodhur, asnjë traditë s’është mohuar” dhe të Fatos Arapit me titull “Nuk na e ka fajin vargu”, botuar në gazetën “Drita” në korrik të vitit 1961.
Shih D. Agolli, Traditë, natyrisht, por jo shtampë, botuar në gazetën “Drita” me 27 gusht dhe 3 shtator 1961.
Shih gazetën “Drita” të datës 6 gusht 1961, si pjesë e fjalës së Enver Hoxhës, mbajtur më 11 korrik 1961, në mbledhjen e gjerë me shkrimtarët dhe artistët.
Shih dy poezi nga Mark Gurakuqi, Poezia dhe Shokëve të rinj poetë, botuar më 3 shtator 1961, në faqen 2 të gazetës “Drita”, në të njëjtin numër ku u botua artikulli i Dritëro Agollit, Traditë, natyrisht, por jo shtampë.
Shih botimin në gazetën “Drita”, 29 janar 1961.
Shih krijimtarinë letrare të botuar në No. 1 të “Literatura jonë”, Mars 1947, Sh. Musaraj, Një ditë në Kuçovë, A. Çaçi, apo recensionin mbi romanin Si u kalit çeliku.
Shih “Literatura jonë”, No. 6. Gusht, 1949.
Shih poezitë e botuara në gazetën “Bashkimi”: Aleks Çaçi (Prak më prak, Bjeri çekiçit. Tak…Tuk…Po ngrihet fshati më i ri. Afshi i ri); të Lame Kodra (Kremlini), Zihni Sako (Ndalo! Punëtorit.); Petro Markos (Kënga e vendit t’im; Himni i Punëtorëve; 4 Shkurti); Vehbi Bala (Stadium; Muratori; Qumshti i parë) - botuar në “Letërsia jonë”, prill 1952, për të vijuar me O Kombajnë!, nga Vangjel Gjeçi - botuar në “Letërsia jonë”, qershor 1952.
Shih “Letërsia Jonë”, No. 9, 1951.
Shih titujt e qëndrimeve ndaj kësaj tematike, botuar në “Drita” gjatë muajve korrik - shtator 1961.
Shih polemikën e Dritëro Agollit, botuar më 3 shtator 1961, me titull “Traditë, natyrisht, por jo shtampë”.
Shih gazeta “Drita”, 19 shkurt 1961, f. 1.
Shih poezinë Komunizmi të ngriti lart, botuar në gazetën “Drita”, 1961. 18 Shih T. Harte, F. Forward, The Aesthetics and Ideology of Speed in Russian Avant-Garde Culture 1910 – 1930. “The University of Wiskonsin Press”, London, Printed in USA, 2009, f. 36.
Shih L. Qafëzezi gazeta “Drita”, rubrika Traditë dhe novatorizëm, 23-30 korrik 1961.
Shih A. Varfi, “Drita”, po aty.
Shih krijimtarinë ku ndihet ndikimi i vargut tradicional të poezisë: Motiv i përjetshëm; Baladë nizamësh (Ismail Kadare) Mikja; Zjarret; (Agolli).
Shih poezinë e Mark Gurakuqit Letrarëve të rinj.
Lidhur me argumentin shih krijimet e hershme të poetëve të cituar: Poesia et narratus, U zunë rrugët, Fusha shtrihet e errët, Pellgu është tharë (Kadare); Më mori malli, Ti do vish, Edhe sonte, Në vetmi, Akuarel (Arapi); Puthja e parë (Agolli).
M. Gurakuqit, Kangë për dashuninë, “Ndërmarrja Shtetërore e Botimeve”, Tiranë, 1957.
Shih Gaspër Pali, poezitë Vjeshtë dhe Kanga e poetit.
Shih I. Kadare, Ëndërr industriale. Fragmenti 3. Vjersha dhe poema të zgjedhura, Naim Frashëri, 1966, f. 76.
Shih artikullin e botuar në “Bashkimi”, më 8 Shkurt 1945.
Shih artikullin me të njëjtin titull, botuar në No. 3-4 të revistës “Literatura Jonë” të vitit 1947.
Shih për këtë sistemin metrik apo edhe vargun e parë të poezisë Treni, të Lasgush Poradecit, botuar në, varg ky i huajtur nga Abaz Aliu i Naim Frashërit dhe që fillon po ashtu vargun: “Ç’është ay që shkon kaluar.”
Shih Ali Asllani, dy poezi të botuara në gazetën “Drita”, 1961, me tituj “Këng’ e re” dhe “Thumani”.

References

Shih E. Dobrenko, Political Economy of Socialist Realism, “New Haven”, Yale, 2007.

Shih J. Baudrillard, Simulacra and Simulation, “University of Michigan Press”, 1994.

B. Broys, The Total Art of Stalinism... “Princeton University Press”, 1992, ff. 72-73.

Mes thonjëzash ndeshen formulime rekomanduese sipas revistës “Bota e Re”, No. I, 1945 dhe të Pikës 4 në Manifestin futurist të Marinetti-t.

Shih Ismail Kadare, diskutimin me titull “Asgjë tragjike s’ka ndodhur, asnjë traditë s’është mohuar” dhe të Fatos Arapit me titull “Nuk na e ka fajin vargu”, botuar në gazetën “Drita” në korrik të vitit 1961.

Shih D. Agolli, Traditë, natyrisht, por jo shtampë, botuar në gazetën “Drita” me 27 gusht dhe 3 shtator 1961.

Shih gazetën “Drita” të datës 6 gusht 1961, si pjesë e fjalës së Enver Hoxhës, mbajtur më 11 korrik 1961, në mbledhjen e gjerë me shkrimtarët dhe artistët.

Shih dy poezi nga Mark Gurakuqi, Poezia dhe Shokëve të rinj poetë, botuar më 3 shtator 1961, në faqen 2 të gazetës “Drita”, në të njëjtin numër ku u botua artikulli i Dritëro Agollit, Traditë, natyrisht, por jo shtampë.

Shih botimin në gazetën “Drita”, 29 janar 1961.

Shih krijimtarinë letrare të botuar në No. 1 të “Literatura jonë”, Mars 1947, Sh. Musaraj, Një ditë në Kuçovë, A. Çaçi, apo recensionin mbi romanin Si u kalit çeliku.

Shih “Literatura jonë”, No. 6. Gusht, 1949.

Shih poezitë e botuara në gazetën “Bashkimi”: Aleks Çaçi (Prak më prak, Bjeri çekiçit. Tak…Tuk…Po ngrihet fshati më i ri. Afshi i ri); të Lame Kodra (Kremlini), Zihni Sako (Ndalo! Punëtorit.); Petro Markos (Kënga e vendit t’im; Himni i Punëtorëve; 4 Shkurti); Vehbi Bala (Stadium; Muratori; Qumshti i parë) - botuar në “Letërsia jonë”, prill 1952, për të vijuar me O Kombajnë!, nga Vangjel Gjeçi - botuar në “Letërsia jonë”, qershor 1952.

Shih “Letërsia Jonë”, No. 9, 1951.

Shih titujt e qëndrimeve ndaj kësaj tematike, botuar në “Drita” gjatë muajve korrik - shtator 1961.

Shih polemikën e Dritëro Agollit, botuar më 3 shtator 1961, me titull “Traditë, natyrisht, por jo shtampë”.

Shih gazeta “Drita”, 19 shkurt 1961, f. 1.

Shih poezinë Komunizmi të ngriti lart, botuar në gazetën “Drita”, 1961. 18 Shih T. Harte, F. Forward, The Aesthetics and Ideology of Speed in Russian Avant-Garde Culture 1910 – 1930. “The University of Wiskonsin Press”, London, Printed in USA, 2009, f. 36.

Shih L. Qafëzezi gazeta “Drita”, rubrika Traditë dhe novatorizëm, 23-30 korrik 1961.

Shih A. Varfi, “Drita”, po aty.

Shih krijimtarinë ku ndihet ndikimi i vargut tradicional të poezisë: Motiv i përjetshëm; Baladë nizamësh (Ismail Kadare) Mikja; Zjarret; (Agolli).

Shih poezinë e Mark Gurakuqit Letrarëve të rinj.

Lidhur me argumentin shih krijimet e hershme të poetëve të cituar: Poesia et narratus, U zunë rrugët, Fusha shtrihet e errët, Pellgu është tharë (Kadare); Më mori malli, Ti do vish, Edhe sonte, Në vetmi, Akuarel (Arapi); Puthja e parë (Agolli).

M. Gurakuqit, Kangë për dashuninë, “Ndërmarrja Shtetërore e Botimeve”, Tiranë, 1957.

Shih Gaspër Pali, poezitë Vjeshtë dhe Kanga e poetit.

Shih I. Kadare, Ëndërr industriale. Fragmenti 3. Vjersha dhe poema të zgjedhura, Naim Frashëri, 1966, f. 76.

Shih artikullin e botuar në “Bashkimi”, më 8 Shkurt 1945.

Shih artikullin me të njëjtin titull, botuar në No. 3-4 të revistës “Literatura Jonë” të vitit 1947.

Shih për këtë sistemin metrik apo edhe vargun e parë të poezisë Treni, të Lasgush Poradecit, botuar në, varg ky i huajtur nga Abaz Aliu i Naim Frashërit dhe që fillon po ashtu vargun: “Ç’është ay që shkon kaluar.”

Shih Ali Asllani, dy poezi të botuara në gazetën “Drita”, 1961, me tituj “Këng’ e re” dhe “Thumani”.

Midis detyrës dhe përgjegjësisë për ndryshime estetike

(Poezia shqiptare – nga viti 1945, drejt viteve ’70-të

Autorët

Abstract

Downloads

References

References

Downloads

Published

How to Cite

Numër

Section

License

rrethprojektit

Rreth revistës

mostviewed

Language

Information