About copula construction and nominal predicate in albanian linguistic

Authors

  • Leonard Dauti
  • Resul Telhaj

Abstract

The object of this article is to give an evidence and interpretation of copula constructions in Albanian language and to focus on its contribution to syntactic and semantic relations in the frame of copular sentences. Copula has been object of previous syntactic analyses, focused on the interpretation of nominal predicate in Albanian linguistics. There are two distinct interpretation of the nominal group related to copula in Albanian language: a) as predicate nominal; b) as complement. To give a more acceptable and mature decision on this topic, we take in consideration the semantic status of copula and its organizing role inside the predicate nominal. Under the generative grammar principles, we will analyse the copula constructions and will argue, based on the clear evidences, that it is more reasonable to interpret the nominal group, being the head of the verbal phrase, as predicate nominal.

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Gramatika e gjuhës shqipe 1 (2002:261).

  2. Gramatika e gjuhës shqipe 2 (2002:189).

  3. J. Rrota, Sintaksa e gjuhës shqipe, Shkodër, 1941.

  4. I. D. Sheperi, Gramatika dhe sindaksa e gjuhës shqipe (sidomos e toskënishtes), Vlorë, 1927. Ribotuar në Romë, 1972.

  5. R. Përnaska, Gramatika e gjuhës shqipe (për shkollën e mesme pedagogjike), Tiranë, 1973.

  6. M. Çeliku, Sintaksë e gjuhës shqipe (Përbërësit sintaksorë), ILAR, Tiranë, 2012.

  7. K. Cipo, Sintaksa, Tiranë, 1952.

  8. S. Prifti, Sintaksa e gjuhës shqipe, Tiranë, 1963.

  9. M. Domi, Sintaksa për shkollat e mesme pedagogjike, Tiranë, 1970.

  10. M. Totoni, Kallëzuesi në shqipen e sotme letrare, në “Studime filologjike”, 1978/1, Tiranë.

  11. Gramatika e gjuhës shqipe 2 (2002:189).

  12. Çeliku, 2012:156.

  13. R. Memushaj, Bukuria e gjuhës, 3, Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore, Podgoricë, 2009; Th. Dhima, Gjuha shqipe. Sintaksa. Gjirokastër, 2010.

  14. Stassen, (1997:65).

  15. J. Lyons, Hyrje në gjuhësinë teorike. “DITURIA”, Tiranë, 2001:300.

  16. Stassen, (1997:66).

  17. Totoni, (1978:70-71)

  18. S. Prifti, Elipsa në sintaksën shqipe. Në: Studime Filologjike, 1986/3, Tiranë, f. 146.

  19. Po aty, f. 148.

  20. Rolet theta janë objekt i “teorisë theta”, e cila si pjesë e gramatikës universale merret me përmbushjen e valencës së foljes. Qëllimi i kësaj teorie është të përcaktojë se cilat SE mund të jenë argument i foljes, si dhe të përcaktojë lidhjet semantike midis përbërësve në një strukturë. Sipas Radford-it (1988) teoria theta është një modul i gramatikës universale sipas së cilës janë marrëdhëniet tematike ato që lidhin argumentet në një strukturë. Sipas kësaj teorie çdo argument merr një rol semantik të njohur si rol-theta. Një rol-theta përfaqëson marrëdhënien semantike të argumentit me kallëzuesin. Ndër rolet theta mund të përmendim: vepruesi (ai që kryen veprimin, zakonisht kryefjala e fjalisë), përjetuesi (argumenti që përjeton një veprim, ose një gjendje psikologjike), tema/pësuesi (njësia mbi të cilën bie veprimi), synimi (njësia drejt së cilës lëviz diçka), marrësi (shfaqet vetëm me folje të cilat shënojnë ndryshim pronësie), burimi (njësia nga nis veprimi), vendi (vendi ku zhvillohet veprimi), mjeti (njësia me të cilën kryhet diçka), përfituesi (ai të cilit i jepet diçka ose që i ndodh diçka e mirë), zotëruesi (ai që zotëron diçka), i perceptuari (diçka ose dikush që perceptohet). Shpërndarja e këtyre roleve përcaktohet nga dy parime kryesore: a) kriteri theta; b) parimi projektimit. Duke u bazuar te Chomsky (1981), kriteri-theta mund të përkufizohet kështu: çdo argument mbart një dhe vetëm një rol-θ dhe çdo rol-θ përket një dhe vetëm një argumenti. Parimi i projektimit kërkon që përfaqësimet në çdo nivel sintaksor duhet të projektohen nga leksiku, në mënyrë që të vrojtojnë tiparet leksikore të njësisë që përmbajnë. Kjo do të thotë që një folje e cila merr si kryefjalë veprues nuk mund të marrë një kryefjalë temë ose synim, ndërsa foljet që kanë një kryefjalë jotematike nuk mund të bëhen pjesë e një strukture subjekti i së cilës ka fituar një rol-θ. Sipas: T. Lohndal, The Phrase structure of the copula, në “Working Papers in Scandinavian Syntax” 78, 2006, f. 39.

  21. Marantz, 1984; Chomsky, 1986; Radford, 2004; Hornstein, Nunesand Grohmann, 2005.

  22. Lohndal, (2006:40).

  23. Çeliku, (2012:155).

  24. L. Mikkelsen, Copular Clauses: Specification, predication and equation, Amsterdam: John Benjamins, 2005, f. 167.

  25. I. Hazout, The syntax of existencial constructions, Linguistic Inquiry 352004, f. 411.

  26. Lohndal, (2006:53).

  27. M. C. Baker, (2003:23).

  28. Po aty, (2003:20-21).

  29. M. Den Dikken, Relators and Linkers. The Syntax of Predication, Predicate Inversion, and Copulas. Cambridge, MA: The MIT Press, 2006, f. 15.

  30. Totoni, (1978:71); Dhima, (2010:125).

  31. Dhima, (2010:125).

  32. F. Koleci & G. Turano, Hyrje në sintaksën gjenerative të gjuhës shqipe. SHBLU, Tiranë, 2011, f. 60.

  33. Lyons, (2001:361).

  34. Cipo, (1952:5).

  35. Totoni, (1978:70).

  36. Çeliku, (2012:155).

  37. Totoni, (1978:70); Gramatika e gjuhës shqipe 1, (2002:261).

  38. Sheperi, (1927:142); Çeliku, Karapinjalli & Stringa, (1998:126); Çeliku, (2012:156).

  39. Totoni, (1978); Gramatika e gjuhës shqipe 2, (2002); Çeliku, (2012).

  40. Totoni, (1978:72); Gramatika e gjuhës shqipe 2,, (2002:191); Çeliku, (2012:158).

  41. Për mospërputhjen midis qëndrimit të mbajtur në dy vëllimet e gramatikës së Akademisë së Shkencave (Morfologjia dhe Sintaksa), në lidhje me kategoritë leksiko-gramatikore me të cilat shprehet kallëzuesi emëror, shih Gramatika e gjuhës shqipe 1, 2002, f. 108-110; Gramatika e gjuhës shqipe 2, 2002, f. 241-248.

  42. Sheperi, (1927:142); Çeliku, (2012:157).

  43. Dhima, (2010:125).

  44. Vepër e cituar.

  45. Gramatika e gjuhës shqipe 2, (2002:241).

  46. Dhima, (2010:125).

  47. Çeliku, (2012:155).

  48. Memushaj, (2009:107).

  49. Dhima, (2010:126).

  50. J. Bower, The Syntax of Predication, në “Linguistic Inquiry”, Volume 24, Number 4, Fall 1993.

  51. Po aty, (1993:597).

Downloads

Published

2015-06-10

How to Cite

Dauti, L., & Telhaj, R. (2015). About copula construction and nominal predicate in albanian linguistic. Filology Studies, 1(1-2), 155–180. Retrieved from https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/3500

Issue

No. 1-2 (2015): Studime Filologjike

Section

Articles

License

Copyright (c) 2024 Akademia e Studimeve Albanologjike

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.