Letërsia artistike dhe leksiku dialektor

Abstract

Në kushtet e ndarjeve gjeografike, administrative e historike të shekujve të kaluar, është e natyrshme që krijohen dialekte, nëndialekte e të folme krahinore dhe në kushtet e mungesës së një gjuhe të njësuar, edhe letërsia artistike s’mund të jetë ndryshe veçse krijimtari dialektore. Çdo shkrimtar në krijimtarinë e tij ruan tiparet e së folmes së vendlindjes ose të vendbanimit. Prandaj, krahas leksikut të përbashkët, çdo shkrimtar përdor fjalë dialektore, që mund të jenë të trashëguara, të huazuara ose krijime popullore. Kjo pjesë e leksikut dialektor është një thesar më vete, që pasuron gjuhën e përbashkët, rrit efektshmërinë dhe forcën e saj shprehëse. Është detyrë e gjuhëtarëve t’i evidentojnë këto fjalë e t’i shpjegojnë deri në burimin e tyre. Është detyrë e shkrimtarëve, poetëve dhe intelektualëve të tjerë t’i shtien ato në përdorim, t’i përhapin dhe t’i integrojnë në fjalorin aktiv. Me fjalë të tilla jemi ndeshur vazhdimisht gjatë hartimit të fjalorit etimologjik të gjuhës shqipe. Po paraqesim disa prej tyre.