Profili kompleks i një shqipëruesi në një variant të bukolikave të vergilit (1932)

Abstract

Kontributet ndaj përurimit të letërsisë klasike në botën letrare shqiptare gëzojnë një traditë solide në kuptimin e mirëfilltë të fjalës, ndërkohë që vetë personaliteti (E. Haxhiademi) që këtë radhë qe shtysë për përpilimin e kësaj trajtese paraqitet i lidhur mirëfilli me klasicitetin dhe antikitetin në formim, prirje dhe përzgjedhje argumentesh në punën e tij komplekse. Qasja ndaj antikitetit nga ana e Haxhiademit përbën një prirje sa të natyrshme, aq dhe të denjë për t’u ndjekur në vijimësinë e vet, e shprehur në të gjitha format me të cilat ai në mënyrë konkrete iu kushtua këtij argumenti dhe veprave që e mishërojnë atë në vështrimin e përpilimeve, gjinive letrare e shkrimore, autorëve përfaqësues që në mënyrë të pandashme i bashkohen këtij filli përmbajtësor e tematik. Pothuaj të gjithë përpilimet e Haxhiademit e dëshmojnë lidhjen e fortë të tij me motivet e letërsisë antike, kryesisht asaj greke. Edhe shqipërimi i Bukolikave, dhe pse vepër e një autori të letërsisë romake të shekullit të parë para lindjes së Krishtit (Virgjilit), reflekton elemente të ndikimit edhe të shqipëruesit dhe nga bota antike greke.