Grupi perëndimor i nëndialektit verior të gegërishtes

Veçoritë dalluese

Auteurs

  • Bahri Beci

DOI :

https://doi.org/10.62006/sf.v1i3.2949

Résumé

Grupimi i të folmeve të gegërishtes ka tërhequ r vëmendjen prejkohësh. Kohët e fundit ky problem është trajtuar më gjerësisht në punimet e J. Gjinarit e A. V. Desnickajës. Në punimet e këtyre autorëve, me të drejtë, veçohet si një grup më vete grupi perëndimor i nëndialektit verior të gegërishtes (i quajtur prej tyre «gegërishte veriperëndimore» ose «grupi veriperëndimor i të folmeve gege»), i cili i kundërvihet grupit lindor të nëndialektik verior të gegërishtes (i quajtur prej tyre «gegërishte verilindore» ose grupi verilindor i të folmeve gege» ose «grupi verilindor gegë». Janë bërë përpjekje dhe janë shënuar rezultate në përcaktimin e shtrirjes territoriale të këtij grupi të folmesh në zbulimin e veçorive të përbashkëta dalluese të tij, në përcaktimin e nëngrupeve që e përbëjnë, si edhe të veçorive dalluese të tyre. Megjithatë gjendja e sotme e materialeve dhe e studimeve për këto të folme lejon të hidhet një dritë e re mbi këto problème.

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.

Références

  1. Emërtimin «grupi perëndimor i nëndialektit verior të gegërishtes»· ne do ta përdorim rregullisht në vend të emërtimeve të përdorura gjer tan i «grupi i gegërishtes veriperëndimore» (J. Gjinari, SF, 1966. 4. f. 110. 112), «nëndialekti i gegërishtes veriperëndimore» (J. Gjinari, Dialektologjia shqiptare . dispensé; 1963, f. 74). «grupi veriperëndimor i të folmeve gege» (A.V. Desnickaja, Albanskijjazyk i evo dialekty, Leningrad. 1968, f. 80). Në ndryshimin e këtij emërtim i ne nisemi nga fakti që grupet e të folmeve ne i konccptojmë si njësi dialektore më te vogla në përbërjen e një nëndialekti dhe jo të dialektit. I parë nga kjo pikëpamje ky grup të folmesh zë një pozitë perëndimore në nëndialektin verior të gegërishtes. Mënjanimi i emërtimeve të përdorura gjer tani eviton mundësinë e përzierjes së nocioneve nëndialekt dhe grup të folmesh.

  2. M. Lambertz, Bericht übe r me ine linguistischen Studien in Albanien von M itte Mai bis Ende August, 1916. n ë Anzeiger d e r philos. hist. Kl. d. Akad. d : Wiss, in Wien, 1916 Nr. XX f. 9. Die Mundarten de r albanischen Sprache u n d ihre Erforschung, Leipziger V ie rte ljah rs s ch rift fü r Südosteuropa, Bd. 7. H. 2-4. 1943, f. 129: Die Mundarten der lib a n e sisch en Sprache, Lehrgang des Albanischen. III, Halle (Saale), 1959, f. 13.

  3. J. Gjinari. Dialektologjia shqiptare, dispensé. Tiran ë 1963. f. 74. 76. Sprovë për një ndarje dialektore të gjuhës shqipe, SF, 1966, 4, f. 110 (shih edhe botimin frëngjisht në : Actes du prem ie r congrès in te rn a tio n a l des études ba lk an iq u e s e t sudest européennes. VI, Sofia. 1968. f. 358). A. V. Desnickaja, A lb a n s k ij ja z y k i evo d ia le k ty , Leningrad. 1968, f. 77.

  4. M. Lambertz. Punirne të c itu a ra ; J . Gjinari, Punime të cituara ; A. V. Desnickaja, Punim i cituar. *

  5. E. Çabej. Për historinë e konsonantizmit të gjuhës shqipe, BUSHT, SSHSH, 1958, 1, f. 31, 37. 51, 52: Diftongje e grupe zanoresh të shqipes BUSHT, SSHSH, 1958. 3. f. 71, 78. 82, 85; J . G jinari, Dialektologjia. . ., f. 76, Sprovë ..., f. 112.

  6. A.V. Desnickaja, Vepër e cituar, f. 77, 80-111.

  7. Gj. Shkurtaj. E folmja e Kastratit, SF. 1967. 2. f. 35-61; SF, 1967, 3, f. 47 67; Vëzhgime rreth të folmeve të malësorëve të Bregut të Matés, të Ishullit të Lczhës e të Ishullit të Shëngjinit, Lissus, Lezhë, 1967, f. 152-173; T. Osmani, Shë- nime të fonetikës të së folmes së Shirokës, Buletin shkencor, 1965, f. 373-385; Shënime për të folmen e Shirokës, Buletin shkencor, 1966, 5, f. 245-259; B. Beci, E folmja e Shkrelit, punim i pabotuar; J. Kastrati, Mhi disa tipare të së folmes së Thethit, Konferenca e parë e studimeve albanologjike (15-21 nëndor 1962), Ti- ranë, 1965, f. 255-261. Një burim me vlerë për të folmen e Dushmanit përbën punimi i W. Cimo- chovskit, Le Dialecte de Dushmani, Poznan, 1951. Në përcaktimin e veçorive të këtyre të folmeve ne do të kemi parasysh edhe materialet e grumbulluara nga ne në Theth e Lohe të Sipërme dhe në Pistull të Zadrimës nga V. Lohja.

  8. M. Lambertz, Bericht..., f. 9.

  9. M. Lambertz, Die Mundarten... 1943, f. 129.

  10. M. Lambertz, Die Mundarten..., f. 13.

  11. J. Gjinari, Dialektologjia. .., f. 76.

  12. J. Gjinari, Sprovc.. . f. 110.

  13. J. Gjinari. Kursi i dialektologjisë shqiptare, Tiranë 1909. f. 71 (dispensé).

  14. A. V. Desnickaja, Punim i cituar, f. 30.

  15. A. V. Desnickaja, Po aty, f. 80-111. Për të folmen e Pukës shih f. 90, 121, 122; kurse për të folmen e Zadrimës f. 100-104.

  16. A. V. Desnickaja, Po aty, f. 77.

  17. A. V. Desnickaja, Po aty, f. 77.

  18. E. Çabej. Diltongje..., f. 85.

  19. N. Jokl. Zur Erforschung der abanischen Mundart von Borgo Erizzo in Dalmazien, Archivum Romanicum, vol. XXIV, 1940, f. 9, 10; Slaven und Albaner, Slavia. XVI, 2-3, f. 296; Slavia, XIII, 4. f. 622.

  20. E. Çabej, Për historinë..., f. 31, 51.

  21. N. Jokl, Linguistisch-kulturhistorische Untersushungen aus dem Beriche des Albanischen, 1923, f. 207.

  22. E. Çabej, Diftongje.... f. 82.

  23. J. Gjinari. Dialektologjia. : :. f. 76-77:

  24. E. Lafe. E folmja e Nikaj-Mërturit, SF ÌQ64. 3, f. 136.

  25. J. Gjinari, Sprovë.... f. 112. Këto janë përsëritur nga autori edhe më 1969 në Kursi i dialektologjisë shqiptare (dispensé), Tiranë, 1969, f. 72-73.

  26. Për materialet që janë mbledhur prej nesh në Theth, Lohe të Sipërme, Shkreî e Mirditë nuk do të jepen referimet përkatëse.

  27. Materialet e sjella për Zadrimën janë mbledhur në Pistull nga V. Lohja. Për këto materiale nuk do të japim referime.

  28. Materialet për të folmen e Pukës janë nxjerrë nga punimi i pabotuar i Xh. Topallit, Disa vërejtje për të dolmen e krahinës së Pukës.

  29. J. Gjinari, Vërejtje mbi të folmen e krahinave Krasniqe, Gash e Bytyç te rrethit të Tropojës, BUSHT, SSHSH, 1«63, 4, f. 179.

  30. N. Jokl, Linguistisch — Kulturhistorische___f. 207; E. Çabej, Diftongje- . . .f. 82; J. Gjinari, Dialektologjia___f: 77; Sprovë f. i 12; Kursi i dialektologji- sé___f. 72-73; E. Lafe. E folmja. . . î. 136.

  31. J. Gjinari, Dialektologjia... . f. 77:

  32. J. Gjinari, Dialektologjia... f. 77; Sprovë... f. 112: Kursi i dialektologjisB...·

  33. i. 73; E. Lafe, E folmja...........f. 136.

  34. J. Gjinari. Dialektologjia... f: 77; Sprovë... f, 112; Kursi i dialektologjisë... f. 73.

  35. M. Lambertz, Bericht. .. f. 9.

  36. M. Lambertz. Die Mundarten.. . . 1943, f. 129.

  37. J. Gjinari, Dialektologjia... f. 76; Sprovë. /. 110.

  38. B. Beci, Mbi katër inovacione fonetike të të folmeve të Gegnisë së Mesme, -Konferenca e parë e studimeve albanologjike (15-21 nëndor 1962)«· Tiranë 1965, f. 261 (shih edhe harten).

  39. A. V. Desnickaja, Albanskij jazyk i evo dialekty, Leningrad. 1968, f. 149.

  40. B. Beci,Mbi katër inovacione. .., f. 261-270.

  41. J. Gjinari, Sprovë..., f. 110.

  42. A. V. Desnickaja, Albanski-----£. 90, 112.

  43. E. Lafe, E folmja e Nikaj-Mërturit..., f. 136.

  44. E. Lafe. E folmja e Nikaj-Mërturit..., f. 135-136.

  45. E. Lafe. E folmja e Nikaj-Mërturit. f. 136.

  46. Për nocionin «të folme të ndërmjeme» ashtu siç e kuptojmë ne këtë kon- cept shih B. Beei, Rreth nocionit «e folme kalimtare» në gjuhën shqipe, Buletin shkencor, 1967, 6, f. 219-229.

Téléchargements

Publiée

1970-09-01

Comment citer

Beci, B. (1970). Grupi perëndimor i nëndialektit verior të gegërishtes: Veçoritë dalluese. Studime Filologjike, 1(3), 125–146. https://doi.org/10.62006/sf.v1i3.2949

Numéro

No 3 (1970): Studime Filologjike

Rubrique

Des articles

Licence

© Akademia e Studimeve Albanologjike 2023

Creative Commons License

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d’Utilisation Commerciale - Partage dans les Mêmes Conditions 4.0 International.