Antonimia dhe homonimia në leksikun e botës bimore dhe shtazore

Auteurs

  • Haredin Xhaferi

Résumé

Në gjuhën shqipe antonimia është një dukuri shumë e njohur. Antonimet janë një klasë e njohur leksikore që kanë një përdorim të shpeshtë në ligjërim. Në leksikun bimor dhe shtazor antonimet janë më të rralla, por dallohen për disa veçori që janë karakteristike për këtë fushë tematike. Emërtimet antonime në këto sfera emërtojnë bimë a kafshë që, veç ndonjë tipari të përbashkët, kanë edhe një, dy ose disa tipare të kundërta, që i dallojnë nga njëra-tjetra. Këto emërtime antonime janë fjalë të parme, të prejardhura, kompozita dhe togfjalësha.

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.

Références

  1. M. Samara, “Vëzhgime rreth antonimisë së fjalëve të përbëra dhe të përngjitura në gjuhën shqipe”, SF, 3, 1980, f. 121-129.

  2. J. Thomaj, Leksikologjia e gjuhës shqipe, 1984, f, 91-92.

  3. Shih: A. Kostallari, “Kompozitat ekzocentrike të shqipes si tema fjalëformuese”, Studime mbi leksikun dhe mbi formimin e fjalëve I, 1972, f. 97.

  4. M. Samara, “Vëzhgime rreth antonimisë së fjalëve të përbëra dhe të fjalëve të përngjitura në gjuhën shqipe”, SF, 3, 1980, f. 125.

  5. M. Samara, Çështje të antonimisë në gjuhën shqipe, Tiranë, 1986, f. 52

  6. Sipas përkufizimit në FGjSSh, përkatësisht në f. 416 dhe 203.

  7. Sipas përkufizimit në FGjSSh, përkatësisht në f. 416 dhe 203.

  8. J. Thomaj, Leksikologjia…, vep. e cit. f. 92.

  9. Për këtë kundërvënie Shih: M. Samara, “Antonimet si mjet pasurimi të fjalorit”, Mësuesi, 21.01.1981; Shih: edhe në FGjSSh te mbiemri i butë,

  10. kuptimin 1, f. 202.

  11. Në të folmet e disa krahinave fjala shtarë është sinonimi i fjalës helm. Shih edhe FGjSSh, f. 1920.

  12. Rrugët e lindjes së homonimeve në gjuhën shqipe janë përcaktuar gjerësisht në studimin e Xh. Lloshit, “Vëzhgime mbi homoniminë në gjuhën

  13. shqipe”, SF, 2, 1964, f. 45-67; J. Thomaj, “Rreth polisemisë dhe homonimisë në gjuhën shqipe”, SF, 4, 1981, f. 98-102.

  14. Shih: J. Thomaj, “Rreth polisemisë dhe homonimisë…”, art. i cit., f. 14 për fjalët ah-u (dru), bush-i (dru) dhe enj/ë-a (dhi…).

  15. Në gjininë mashkullore këto emërtime janë homonime jo në të njëjtat lidhje semantike me rastin në diskutim, ku në thelb qëndron “Që ka qumësht”. Për mbiemrin qumështor kemi në rastin e parë kuptimin “Që pi qumësht, që është i vogël, i parritur dhe pi ende qumësht, i njomë, i paformuar mirë” , ndërsa në rastin tjetër qumështor (gjemb qumështor) ka kuptimin “Që ka në kërcell një lëng në trajtë qumështi”. Pra në thelb mbetet vetëm fjala qumësht, por ka ndryshim, se në rastin e parë qumështi pihet, kurse në të dytin ekziston, gjendet.

Téléchargements

Publiée

2008-06-14

Comment citer

Xhaferi, H. (2008). Antonimia dhe homonimia në leksikun e botës bimore dhe shtazore. Studime Filologjike, (1-2), 139–152. Consulté à l’adresse https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/4256

Numéro

No 1-2 (2008): Studime Filologjike

Rubrique

Des articles

Licence

© Akademia e Studimeve Albanologjike 2024

Creative Commons License

Ce travail est disponible sous licence Creative Commons Attribution - Pas d’Utilisation Commerciale - Partage dans les Mêmes Conditions 4.0 International.