Fjalia e varur kryefjalore sipas Spiro Floqit
Abstract
Në këtë shkrim do të përpiqemi të bëjmë disa vlerësime në lidhje me trajtimin që i ka bërë Spiro Floqi periudhës me fjali të varur kryefjalore në punimin “Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme”, të cilin e ka paraqitur në dy numra të revistës “Studime filologjike” të vitit 1965. Ky punim, që cilësohet dhe prej vetë autorit si i pari i këtij niveli1 dhe më i ploti për këtë ndërtim sintaksor, i ndarë sipas çështjeve në 7 krerë, trajton gjerësisht ndërtimin e kësaj periudhe në gjuhën shqipe: tiparet semantiko-strukturore të fjalisë kryesore; strukturën e fjalisë së varur kryefjalore në periudhat e tipit ftillëzonjës dëftor, pyetës dhe habitor; periudhën me fjali të varur kryefjalore të tipit përemëror korrelativ dhe të tipit përemëror jokorrelativ, duke e mbyllur me mënyrat e foljes kallëzues të fjalisë së varur kryefjalore dhe me rendin e fjalive në periudhë.Downloads
References
-
S. Floqi, Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme, SF, 1965/3, f. 3.
-
S. Floqi, Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme, SF, 1965/3, f. 4.
-
Puna që bëhet shkel e shko s’ka grat. Në këtë periodë fjalia kryesore është s’ka grat dhe fjalia e nënvizuar është fjali lidhore subjektore (K. Cipo, Sintaksa, Tiranë, 1952, f. 92).
-
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, SHBLU, Tiranë, 2000, f. 138.
-
S. Prifti, Sintaksa e gjuhës shqipe, pjesa e dytë, disp. I, Tiranë, 1962, f. 99.
-
S. Floqi, Periudha me fjali ..., art. i cit., f. 5.
-
Po ai, po aty, f. 8.
-
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore të periudhës me fjali të varur në shqipen e sotme, “Konferenca I Albanologjike”, Tiranë, 1965, f. 226.
-
S. Floqi, Periudha me fjali ..., art. i cit., f. 8.
-
S. Prifti, Klasifikimi i fjalive të varura, SF, 1972/2, f. 149.
-
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, SHBLU, Tiranë, 2000, f. 12 “Në bazë të klasifikimit Floqi vë mjetin e lidhjes dhe korrelatin. Sipas mjetit të lidhjes periudhat janë a) të tipit relativ, kur bashkohen me përemra dhe ndajfolje lidhore dhe b) të tipit lidhëzor. Sipas korrelatit dallon tri grupe: a) periudha me fjali të varur korrelative (me korrelat të domosdoshëm; b) periudha me fjali të varur jokorrelative (që s’mund të marrë korrelat); c) periudha me fjali të varur ku përdorimi i korrelatit është fakultativ”.
-
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore të periudhave me fjali të varura në shqipen e sotme, në “Konferenca I e studimeve albanologjike”, Tiranë, 1962, f. 225.
-
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore…, art. i cit., f. 225 “Dihet se dheu është i rrumbullaktë”, ku fjalia e varur “se dheu është i rrumbullaktë” do të kthehej në një kryefjalë të tillë Dihet rrumbullakësia e Tokës ose plotësisht: Dihet tokë rrumbullakësia, gjë që do të ishte për të qeshur”
-
S. Prifti, Sintaksa, f. 255.
-
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore…, art. i cit., f. 223.
-
S. Floqi, Periudha me fjali ..., art. i cit., f. 8.
-
Gramatika e gjuhës shqipe, II, Sintaksa, Tiranë, 1997, f. 503.
-
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 48; Th. Dhima, Gjuha shqipe, Sintaksa, Shblu, Tiranë, 2008, f. 157.
-
S. Floqi, Periudha me fjali ..., art. i cit., f. 3.
-
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 19.
-
K. Cipo, Sintaksa, Tiranë, 1952, f. 98; S. Prifti, Sintaksa e gjuhës shqipe, pjesa e dytë, disp. I, Tiranë, 1962, f. 257;
-
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore ..., art. i cit., f. 24.
-
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 23.
-
M. Domi, Sintaksa e gjuhës shqipe, konspekt- leksione, 1957 f. 134; M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 54; Th. Dhima, Gjuha shqipe - Sintaksa, Tiranë, 2008, f. 157.
-
R. Përnaska etj., Gramatika e gjuhës shqipe për shkollat e mesme pedagogjike 2, Tiranë, 1973, f. 95. Në gramatikën e Përnaskës, shprehje si më vjen mirë etj. përbëjnë fjali pavetore, por jo ato të tipit është mirë etj.
-
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 58.
-
Th. Dhima, Gjuha shqipe - Sintaksa, Tiranë, 2008, f. 160.
References
S. Floqi, Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme, SF, 1965/3, f. 3.
S. Floqi, Periudha me fjali të varur kryefjalore në shqipen e sotme, SF, 1965/3, f. 4.
Puna që bëhet shkel e shko s’ka grat. Në këtë periodë fjalia kryesore është s’ka grat dhe fjalia e nënvizuar është fjali lidhore subjektore (K. Cipo, Sintaksa, Tiranë, 1952, f. 92).
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, SHBLU, Tiranë, 2000, f. 138.
S. Prifti, Sintaksa e gjuhës shqipe, pjesa e dytë, disp. I, Tiranë, 1962, f. 99.
S. Floqi, Periudha me fjali ..., art. i cit., f. 5.
Po ai, po aty, f. 8.
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore të periudhës me fjali të varur në shqipen e sotme, “Konferenca I Albanologjike”, Tiranë, 1965, f. 226.
S. Floqi, Periudha me fjali ..., art. i cit., f. 8.
S. Prifti, Klasifikimi i fjalive të varura, SF, 1972/2, f. 149.
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, SHBLU, Tiranë, 2000, f. 12 “Në bazë të klasifikimit Floqi vë mjetin e lidhjes dhe korrelatin. Sipas mjetit të lidhjes periudhat janë a) të tipit relativ, kur bashkohen me përemra dhe ndajfolje lidhore dhe b) të tipit lidhëzor. Sipas korrelatit dallon tri grupe: a) periudha me fjali të varur korrelative (me korrelat të domosdoshëm; b) periudha me fjali të varur jokorrelative (që s’mund të marrë korrelat); c) periudha me fjali të varur ku përdorimi i korrelatit është fakultativ”.
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore të periudhave me fjali të varura në shqipen e sotme, në “Konferenca I e studimeve albanologjike”, Tiranë, 1962, f. 225.
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore…, art. i cit., f. 225 “Dihet se dheu është i rrumbullaktë”, ku fjalia e varur “se dheu është i rrumbullaktë” do të kthehej në një kryefjalë të tillë Dihet rrumbullakësia e Tokës ose plotësisht: Dihet tokë rrumbullakësia, gjë që do të ishte për të qeshur”
S. Prifti, Sintaksa, f. 255.
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore…, art. i cit., f. 223.
S. Floqi, Periudha me fjali ..., art. i cit., f. 8.
Gramatika e gjuhës shqipe, II, Sintaksa, Tiranë, 1997, f. 503.
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 48; Th. Dhima, Gjuha shqipe, Sintaksa, Shblu, Tiranë, 2008, f. 157.
S. Floqi, Periudha me fjali ..., art. i cit., f. 3.
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 19.
K. Cipo, Sintaksa, Tiranë, 1952, f. 98; S. Prifti, Sintaksa e gjuhës shqipe, pjesa e dytë, disp. I, Tiranë, 1962, f. 257;
S. Floqi, Disa tipe semantiko-strukturore ..., art. i cit., f. 24.
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 23.
M. Domi, Sintaksa e gjuhës shqipe, konspekt- leksione, 1957 f. 134; M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 54; Th. Dhima, Gjuha shqipe - Sintaksa, Tiranë, 2008, f. 157.
R. Përnaska etj., Gramatika e gjuhës shqipe për shkollat e mesme pedagogjike 2, Tiranë, 1973, f. 95. Në gramatikën e Përnaskës, shprehje si më vjen mirë etj. përbëjnë fjali pavetore, por jo ato të tipit është mirë etj.
M. Totoni, Fraza me nënrenditje, Tiranë, 2000, f. 58.
Th. Dhima, Gjuha shqipe - Sintaksa, Tiranë, 2008, f. 160.
Downloads
Published
How to Cite
Numër
Section
License
Copyright (c) 2024 Akademia e Studimeve Albanologjike

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
