Të dhëna rreth fjalorit shpjegues të Sotir Pecit

Abstract

Një ndër figurat më të shquara të publicistikës, të arsimit e të kulturës shqiptare, të lëvizjes për çlirim e zgjim kombëtar në gjysmën e parë të shekullit të kaluar, është pa dyshim edhe Sotir Peci. Ai lindi në Dardhë të Korçës në vitin 1873, pesë vjet përpara krijimit të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Pasi kryen studimet e larta për matematikë në Athinë, emigron në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku vendoset në kryeqendrën e emigracionit shqiptar, në Boston. Pikërisht në këtë qytet, në vitet 1906- 1908, Peci boton gazetën “Kombi”, që përkrah gazetave e revistave të tjera, si “Albania” e Faik Konicës, “Fiamuri i Arbërit” e De Radës, “Dielli” etj., u bë tribunë e debateve për çështjet dhe interesat më jetike të shqiptarëve, ndër të cilat edhe ato që kishin të bënin me gjuhën shqipe. Në vitin 1908 Sotir Peci ishte delegat i shqiptarëve të Amerikës në Kongresin e Manastirit, ku mbron mendimin për nevojën që shqipja të ketë një alfabet të vetëm. Pas këtij kongresi vendos të qëndrojë në atdhe. Është ndër mësuesit e parë të Normales së Elbasanit e më pas drejtor i shkollës “Mësonjëtorja e parë shqipe” në Korçë. Në këtë periudhë harton disa tekste shkollore, ndër të cilat edhe një gramatikë të shqipes. Qeveria e Ismail Qemalit i beson detyra të ndryshme në fushën e arsimit, ndërsa në qeverinë e Sulejman Delvinës të dalë prej Kongresit të Lushnjës zgjidhet ministër arsimi, detyra këto që do t’i kryejë me përkushtimin e spikatur të njeriut që beson se vetëm drita e dijes dhe e kulturës ndriçon rrugën e një kombi drejt përparimit e mbrothësimit.