Pluraliteti metodologjik është forcë. Forca është kualitet

Konsiderata mbi interpretimin estetik të tekstit letrar në botimet e Tomorr Plangaricës

Autorët

  • Emine Sadiku

Abstract

Vepra e botuar me tematikë shkencore e Tomorr Plangaricës është shumë e gjerë për nga vëllimi, shumë e thellë për nga mendimi, shumë ndikuese nga emocioni. Në rastin e këtij shkrimi nuk do të merrem me mbarë veprën e botuar të Tomorrit (që e kam lexuar me shumë interes dhe përfitim), por do të përqendrohem (me përkushtim) në materialet-analizimet estetike të disa teksteve letrareartistike. Që në fillim po prezantoj titujt e pjesëve me të cilat kam “matur forcat e mia analizuese”: Teksti dhe qasja ndaj tij; Veçori të ligjërimit poetik të Çajupit; Malli në hapësirën poetike lasgushiane; Një rënkim i bukur1; Gjuhësia/Shkencat e ligjërimit dhe teksti letrar (dhe një analizë e një kënge nga “Këngët e Milosaos”)2; Thurima poetike si përkryerje në vijimësi (Variant leximi i poezisë “Kristal” të Ismail Kadaresë)3; Prania në paprani (Sprovë për një leximpragmalinguistik të poezisë “Kur të jesh mërzitur shumë” e D. Agollit)4. Interpretimet e teksteve të tilla kanë vepruar direkt në receptimin e në admirimin tim dhe unë nuk dalloj dot: ku mbaron receptimi e ku fillon admirimi, si përzihen këto ndjesi duke shkaktuar, duke prodhuar një ndikim e një sugjestion të rrallë.

Keywords:

hermeneutikë, estetikë, tekst, estetikë receptive, analizë diskursi, intertekstualitet, dekonstruksion

Downloads

Download data is not yet available.

References

  1. Bennington, Geoffrey, and Jacques Derrida. 2001. Jacques Derrida: Ein Portrait. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

  2. Bloom, Harold. 1977. Eine Topographie des Fehllesens. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

  3. Bossinade, Johanna. 1980. Poststrukturalistische Literaturtheorie. Stuttgart/Weimar: J. B. Metzler.

  4. Bourdieu, Pierre. 1982. Die feinen Unterschiede: Kritik der gesellschaftlichen Urteilskraft. Frankfurt am Main: Suhrkamp.

  5. Buch, Hans Christof. 1972. Ut pictura poesis: Die Beschreibungsliteratur und ihre Kritiker von Lessing bis Lukacs. München.

  6. Derrida, Jacques. 1976. Die Schrift und die Differenz. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

  7. Eco, Umberto. 1995. I limiti dell’interpretazione. Milano: Bompiani.

  8. Frank, Manfred. 1980. Das Sagbare und das Unsagbare: Studien zur neuesten französischen Hermeneutik und Texttheorie. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

  9. ———. 1985. Das individuelle Allgemeine: Textstrukturierung und -interpretation bei Schleiermacher. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

  10. Freud, Sigmund. 1969. Der Dichter und das Phantasieren.

  11. Heidegger, Martin. 2015. Holzwege. 9th ed. Göttingen: V. Klostermann.

  12. Horatius Flaccus, Quintus. 1984. Ars Poetica. Die Dichtkunst. 2nd ed. Stuttgart.

  13. Hörisch, Jochen. 1988. Die Wut des Verstehens: Zur Kritik der Hermeneutik. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

  14. Kafka, Franz. 1958. Briefe 1902–1924. Frankfurt am Main: Fischer Verlag.

  15. Kant, Immanuel. 2010. Aphorismen. Kaliningrad: Universität Verlag.

  16. Krusche, Dietrich. 1978. Kommunikation im Erzähltext. München: Fink.

  17. Lachmann, Renate. 1984. “Ebenen des Intertextualitätsbegriffs.” In Poetik und Hermeneutik, vol. 11, edited by Karlheinz Stierle and Rainer Warning, 133–138. München: Fink.

  18. La Rochefoucauld, François de. 1964. “Réflexions diverses, X.” In Oeuvres complètes. Paris.

  19. Leonhard, Kurt. 1963. Moderne Lyrik. Bremen: Carl Schünemann Verlag.

  20. Menke, Christof. 2008. Ein Grundbegriff ästhetische Anthropologie. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

  21. ———. 2013. Die Kraft der Kunst. Frankfurt am Main: Suhrkamp Verlag.

  22. Plangarica, Tomorr. 2002. Në tekst, për tekstin. Elbasan: Sejko.

  23. ———. 2015a. “Gjuhësia/Shkencat e ligjërimit dhe teksti letrar (dhe një analizë e një kënge nga ‘Këngët e Milosaos’).” In Studime: Në nderim të prof. Françesko Altimarit me rastin e 60-vjetorit të lindjes, edited by Bardhyl Demiraj, Matteo Mandalà, and Shaban Sinani, 533–548. Tiranë: Albpaper.

  24. ———. 2015b. “Shkencat e ligjërimit dhe një variant të lexuari i këngës së fundit të ‘Këngët e Milosaos’.” In Letërsia dhe kultura arbëreshe: Jeronim de Rada në 200-vjetorin e lindjes, 141–150. Elbasan: Rama-Graf.

  25. ———. 2016. “Thurima poetike si përkryerje në vijimësi (Variant leximi i poezisë ‘Kristal’ të Ismail Kadaresë).” In Kadare, leximi dhe interpretimi, edited by Ardian Ndreca, 99–122. Tiranë: Onufri.

  26. ———. 2017. “Prania në paprani (Sprovë për një lexim pragmalinguistik të poezisë ‘Kur të jesh mërzitur shumë’ e D. Agollit).” In Dritëro Agollit (Studime kushtim në 85-vjetorin e lindjes), edited by Roland Zisi and Edelajda CenaÇepa; scientific editor Shaban Sinani, 275–305. Tiranë: Botues Grand Prind.

  27. Politzer, Heinz. 1965. Franz Kafka, der Künstler. Frankfurt: S. Fischer.

  28. Schneider, Norbert. 1977. Geschichte der Ästhetik von der Aufklärung bis zur Postmoderne. Stuttgart: Reclam.

  29. Schönau, Walter. 1991. Einführung in die psychoanalytische Literaturwissenschaft. Stuttgart: J. B. Metzler.

  30. Solms, Wilhelm. 1979. Die Methodologisierung der Literaturwissenschaft. München.

  31. Steiger, Emil. 1955. Die Kunst der Interpretation. Zürich: Atlantis.

Downloads

Published

2025-07-05

How to Cite

Sadiku, E. (2025). Pluraliteti metodologjik është forcë. Forca është kualitet: Konsiderata mbi interpretimin estetik të tekstit letrar në botimet e Tomorr Plangaricës. Studime Filologjike, 1(1), 109–150. Retrieved from https://albanica.al/studime_filologjike/article/view/6239

Numër

No. 1 (2025): Studime Filologjike

Section

Artikuj

License

Copyright (c) 2025 Akademia e Shkencave të Shqipërisë

Similar Articles

<< < 1 2 3 4 5 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.