Prania në paprani
(Sprovë për një lexim pragmalinguistik të poezisë Kur të jesh mërzitur shumë e D. Agollit)
Abstract
Ky studim, i përqendruar në analizën e poezisë së D. Agollit “Kur të jesh mërzitur shumë” (që poetizon dhembjen që shkakton ndarja nga njeriu i dashur dhe meditimet ekzistenciale që përqasin idenë e përkohshmërisë së qenies sonë me atë të një pranie në përhershmëri), synon që përmes analizës pragmatike të diskursit poetik, të mundësohet rikuptimësimi i mesazheve tekstore përgjatë procesit të të lexuarit. Duke synuar të zbulohen sa më të plota vlerat që teksti i poezisë bart e përçon, në studim i kushtohet rëndësi shndërrimit të tekstit në një diskurs, situata thënësore e të cilit parakupton si agjentë veprues autorin dhe lexuesin, e njëherazi si akte në krijim, jo vetëm aktin krijues të tekstit poetik, por edhe të lexuarin po ashtu si akt. Ky proces parakupton, më së paku, qëndrimin aktiv të lexuesit, i cili plotëson, ndërton, rikuptimëson thëniet në diskurs, mbush lakunat/zbrazëtitë e natyrshme e të qëllimshme tekstore dhe përvijon po ashtu si autori/poeti, “subjektin” e tij. Duke i pranuar tekstit poetik një lloj force diskursive, synohet të zgjohen interesime dhe një përkujdesje e vijueshme jo vetëm drejt një pikëvështrimi të brendshëm, ndaj strukturës së tekstit, por edhe të jashtëm, që e rilidh atë me prodhimin dhe, po ashtu, me receptimin e tij, duke synuar edhe përmasat pragmatike, ndërtekstore etj.
Parole chiave:
diskurs poetik, deiktikë, thëniepërftues, thëniemarrës, temporalitet/kohësi, modalitet, kuadër semantik, teori e makrostrukturave/skemaveDownloads
Riferimenti bibliografici
-
Beaugrande de, R. A., and W. V. Dresler. 1981. Introduction to Text Linguistics. Longman Linguistics Library.
-
Benveniste, Émile. 1974. Problèmes de linguistique générale II. Paris: Gallimard.
-
Bonefant, J. 1992. “Pour une lecture pragmatique de la poésie.” Études Littéraires 25 (1–2): 65–82.
-
Charaudeau, P. 1992. Grammaire du sens et de l'expression. Paris: Hachette.
-
Ducrot, Oswald. 1984. Le dire et le dit. Paris: Minuit.
-
Eco, Umberto. 1985. Lector in fabula: Le rôle du lecteur. Paris: Grasset. (Orig. pub. 1979.)
-
Eluerd, R. 1985. La pragmatique linguistique. Paris: Nathan, coll. Université.
-
Imbs, Paul. 1960. L'emploi des temps verbaux en français moderne. Paris: Librairie C. Klincksieck.
-
Jaubert, A. 1990. La lecture pragmatique. Paris: Hachette, Université linguistique.
-
Moeschler, Jacques. 1991. Les aspects pragmatiques de la négation linguistique: acte de langage, argumentation et inférence pragmatique. Travaux du Centre de Recherches Sémiologiques 59. Neuchâtel.
-
Monte, M. 2010. “Auteur, locuteur, éthos et rythme dans l’analyse stylistique de la poésie.” In Stylistiques?, 325–342. Presses Universitaires de Rennes.
-
Monte, M., and J. G. Tamine. 2007. “Linguistique et poésie: le poème et ses réseaux.” Semen – Revue de sémio-linguistique des textes et discours 24 (November).
-
Novakova, Naděžda. 2001. Sémantique du futur: Étude comparée française–bulgare. Paris: L’Harmattan.
-
Plangarica, Tomorr. 2015. “Gjuhësia/shkencat e ligjërimit dhe teksti letrar (... dhe një analizë e një kënge nga Këngët e Milosaos...).” In Studime (Në nderim të prof. Françesko Altimarit me rastin e 60-vjetorit të lindjes), March. Tiranë: Albpaper.
-
———. 2016. “Thurima poetike si përkryerje në vijimësi (Variant leximi i poezisë ‘Kristal’ të I. Kadaresë).” In Kadare, leximi dhe interpretimi. Tiranë: Onufri.
-
Querler, Nicole Le. 1996. Tipologie des modalités. Caen: Presses Universitaires de Caen.
-
Totoni, Mimoza. 2012. Sintaksa e gjuhës shqipe: Fraza e përbërë. Tiranë: Arbëria.
-
Van Dijk, Teun A., and Walter Kintsch. 1983. Strategies of Discourse Comprehension. New York: Academic Press.
-
Zufferey, Sandrine, and Jacques Moeschler. 2012. Initiation à l’étude du sens: Sémantique et pragmatique. Paris: Éditions Sciences Humaines.
Riferimenti bibliografici
Beaugrande de, R. A., and W. V. Dresler. 1981. Introduction to Text Linguistics. Longman Linguistics Library.
Benveniste, Émile. 1974. Problèmes de linguistique générale II. Paris: Gallimard.
Bonefant, J. 1992. “Pour une lecture pragmatique de la poésie.” Études Littéraires 25 (1–2): 65–82.
Charaudeau, P. 1992. Grammaire du sens et de l'expression. Paris: Hachette.
Ducrot, Oswald. 1984. Le dire et le dit. Paris: Minuit.
Eco, Umberto. 1985. Lector in fabula: Le rôle du lecteur. Paris: Grasset. (Orig. pub. 1979.)
Eluerd, R. 1985. La pragmatique linguistique. Paris: Nathan, coll. Université.
Imbs, Paul. 1960. L'emploi des temps verbaux en français moderne. Paris: Librairie C. Klincksieck.
Jaubert, A. 1990. La lecture pragmatique. Paris: Hachette, Université linguistique.
Moeschler, Jacques. 1991. Les aspects pragmatiques de la négation linguistique: acte de langage, argumentation et inférence pragmatique. Travaux du Centre de Recherches Sémiologiques 59. Neuchâtel.
Monte, M. 2010. “Auteur, locuteur, éthos et rythme dans l’analyse stylistique de la poésie.” In Stylistiques?, 325–342. Presses Universitaires de Rennes.
Monte, M., and J. G. Tamine. 2007. “Linguistique et poésie: le poème et ses réseaux.” Semen – Revue de sémio-linguistique des textes et discours 24 (November).
Novakova, Naděžda. 2001. Sémantique du futur: Étude comparée française–bulgare. Paris: L’Harmattan.
Plangarica, Tomorr. 2015. “Gjuhësia/shkencat e ligjërimit dhe teksti letrar (... dhe një analizë e një kënge nga Këngët e Milosaos...).” In Studime (Në nderim të prof. Françesko Altimarit me rastin e 60-vjetorit të lindjes), March. Tiranë: Albpaper.
———. 2016. “Thurima poetike si përkryerje në vijimësi (Variant leximi i poezisë ‘Kristal’ të I. Kadaresë).” In Kadare, leximi dhe interpretimi. Tiranë: Onufri.
Querler, Nicole Le. 1996. Tipologie des modalités. Caen: Presses Universitaires de Caen.
Totoni, Mimoza. 2012. Sintaksa e gjuhës shqipe: Fraza e përbërë. Tiranë: Arbëria.
Van Dijk, Teun A., and Walter Kintsch. 1983. Strategies of Discourse Comprehension. New York: Academic Press.
Zufferey, Sandrine, and Jacques Moeschler. 2012. Initiation à l’étude du sens: Sémantique et pragmatique. Paris: Éditions Sciences Humaines.
